Ciechanów
| |||||
| |||||
Ratusz w Ciechanowie | |||||
| |||||
Państwo | |||||
Województwo | |||||
Powiat | ciechanowski | ||||
| Data założenia | XI wiek | ||||
Prawa miejskie | 1400 | ||||
Prezydent | Krzysztof Kosiński | ||||
Powierzchnia | 32,78[1] km² | ||||
| Wysokość | 150 m n.p.m. | ||||
| Populacja (31.12.2017) • liczba ludności • gęstość | 44 303[2] 1351,5 os./km² | ||||
Strefa numeracyjna | 23 | ||||
Kod pocztowy | 06-400 do 06-402, 06-409 do 06-410, 06-413 | ||||
Tablice rejestracyjne | WCI | ||||
Położenie na mapie powiatu ciechanowskiego Ciechanów | |||||
Położenie na mapie Polski Ciechanów | |||||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego Ciechanów | |||||
TERC (TERYT) | 1402011 | ||||
SIMC | 0930414 | ||||
Urząd miejski plac Jana Pawła II 606-400 Ciechanów | |||||
Strona internetowa | |||||
BIP | |||||
Zamek w Ciechanowie i jego otoczenie w latach 70.
Kościół farny w Ciechanowie
Ciechanów – miasto położone w województwie mazowieckim, w Polsce. Miejscowość jest siedzibą powiatu ciechanowskiego. Leży nad rzeką Łydynią, ok. 100 km na północ od Warszawy.
Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[3]. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi ciechanowskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku[4]. Ciechanów należał do starostwa ciechanowskiego w 1617 roku[5]. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie przasnyskim, obwodzie przasnyskim województwa płockiego[6].
Spis treści
1 Położenie
2 Historia
2.1 Kasztelanowie ciechanowscy
3 Zabytki
3.1 Obiekty nieistniejące
4 Atrakcje turystyczne
5 Osiedla
6 Demografia
7 Gospodarka
7.1 Pozarządowe organizacje gospodarcze
7.2 Inne organizacje pozarządowe
8 Transport
8.1 Transport drogowy
8.2 Komunikacja miejska
8.3 Taxi
8.4 Transport kolejowy
8.5 Transport lotniczy
9 Oświata
9.1 Szkoły podstawowe
9.2 Gimnazja
9.3 Szkoły średnie
9.4 Uczelnie
10 Kultura
10.1 Imprezy cykliczne
10.2 Organizacje artystyczne
11 Media
11.1 Prasa
11.2 Lokalne radio
11.3 Portale internetowe
12 Religia
12.1 Parafie rzymskokatolickie
12.2 Zbory Świadków Jehowy
12.3 Inne wspólnoty
13 Sport i rekreacja
13.1 Harcerstwo
13.2 Baza sportowo-rekreacyjna
13.3 Kluby sportowe
13.3.1 Sport wyczynowy
14 Polityka i administracja
15 Miasta partnerskie
15.1 Meudon
15.2 Haldensleben
15.3 Chmielnicki
15.4 Brezno
15.5 Bielawa
16 Honorowi mieszkańcy, zasłużeni
17 Ciechanowskie legendy
18 Przypisy
19 Linki zewnętrzne
Położenie |
Według danych z 2007 roku Ciechanów miał obszar 32,51 km², w tym: użytki rolne: 58%, użytki leśne: 3%[7].
Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 32,78 km²[8]. Miasto stanowi 3,08% powierzchni powiatu.
W latach 1975–1998 miasto było stolicą województwa ciechanowskiego.
Historia |
Zamek w Ciechanowie
Poaugustiański kościół Nawiedzenia NMP
Kamienica Brudnickich
Hala Pułtuska
Wieża ciśnień
Badania archeologiczne prowadzone na terenie Ciechanowa w latach 60. XX w. przez Irenę Górską sugerują, że na terenie dzisiejszego miasta funkcjonowała niewielka osada, być może już okresie VII-X w.[9]
W drugiej połowie X w. Mazowsze zostało włączone do państwa pierwszych Piastów. Zdaniem większości badaczy nastąpiło to za panowania Siemomysła, ojca Mieszka I, według innych nawet w końcu X w.[10] Pierwsza pisana wzmianka o Ciechanowie pochodzi z 1065 r. z dokumentu mogileńskiego wydanego przez Bolesława Śmiałego, w którym król uposaża ufundowany wówczas klasztor benedyktynów w Mogilnie. Ciechanów wymieniony jest z nazwy jako jeden z 19 grodów (castrum) i obciążony dziewięciną na rzecz klasztoru[11]. Zdaniem A. Kociszewskiego w XI w. na terenie Ciechanowa funkcjonowały 4 kościoły, co stawiało miasto na drugim miejscu na Mazowszu[12]. Inną opinię wyraża W. Górczyk, który dopuszcza istnienie tylko jednego kościoła w II poł. XI w. w tym mieście[13]. W okresie wczesnego średniowiecza trzon zespołu osadniczego na terenie dzisiejszego Ciechanowa stanowił gród i dwa podgrodzia, których północny zasięg wyznaczała dzisiejsza ulica Strażacka. Przylegała do nich osada Targowe wraz z kościołem św. Piotra oraz cmentarzem. W promieniu 2–4 km funkcjonował zespół osad znajdujących się na terenie obecnego miasta[14]. Ze względu na strategiczne położenie gród ciechanowski stanowił ośrodek obronny na północnym Mazowszu był przez to wielokrotnie najeżdżany przez Pomorzan, Prusów i Jaćwingów, Litwinów, a później przez zakon krzyżacki. O znaczeniu ówczesnego Ciechanowa świadczy skupienie wokół miasta skarbów wczesnośredniowiecznych. Na terenie dzisiejszego miasta oraz w jego okolicach zlokalizowano łącznie 16 znalezisk.
Odnalezione dotychczas źródła pozwalają na pewne stwierdzenie istnienia kasztelanii ciechanowskiej w połowie XIII w. W dokumencie z 1254 r. występuje pierwszy znany kasztelan ciechanowski – Racibor (Rethiborius). W 1240 r. występował kasztelan ciechanowski Pomścibór[15]. Jego funkcjonowanie, w oparciu o sobie znane źródła potwierdza Stanisław Pazyra[16].
Interesującym problemem w dziejach miasta jest data jego lokacji. Pewny jest przywilej Janusza II z roku 1400 przenoszący miasto w nowe miejsce. Część historyków uważa, że już w połowie XIV w. Ciechanów musiał posiadać prawa miejskie. Świadczyć o tym miałby dokument z 1375 r. wydany przez Janusza II, w którym stwierdza wprost, że miasto posiada prawo chełmińskie[17]. Zdaniem W. Górczyka, w II poł. XIV w. Ciechanów otrzymał prawo targu, zaś przywilej z roku 1400 był pierwszą lokacją miasta, świadczy o tym choćby brak regularnej zabudowy przed rokiem 1400[13][18]. Również Marian Gumowski podaje rok 1400 jako datę lokacji Ciechanowa[19]. Na początku lat 90. XX w. opublikowano tzw. rocznik ciechanowski, który miał potwierdzać lokację miasta w 1266 r. Jednak dokument ten okazał się dwudziestowiecznym fałszerstwem[20]. W celu podniesienia rangi Ciechanowa, autor rocznika ciechanowskiego J. Gaczyński, dopuścił się także innego fałszerstwa, jak pisze Stanisław Suchodolski, który odkrył to fałszerstwo: „Innego typu mistyfikacji dopuścił się J. Gaczyński, fabrykując relacje o odkryciach archeologicznych dokonanych przed rokiem 1921 przy kościele parafialnym w Ciechanowie. Miano tu znaleźć denar typu GNEZDVN CIVITAS. Celem tego fałszerstwa było podniesienie prestiżu rodzinnego miasta”[21].
Pomyślny okres dla miasta trwał od XIV do XVI w. W tym czasie liczba mieszkańców sięgnęła 5 tys. Kupcy ciechanowscy handlowali nawet z odległymi miastami, odbywały się wielkie targi i zjazdy rycerstwa. Pod koniec XIV w. na mokradłach Łydyni książę Siemowit III Starszy rozpoczął budowę zamku. Jego syn, Janusz I, sprowadził do Ciechanowa zakon augustianów, którzy rozpoczęli w połowie XV w. budowę kościoła i klasztoru (obecnie kościół pw. św. Tekli).
W 1526 r., po śmierci ostatnich książąt mazowieckich, Ciechanów włączono do Korony. Miasto i okolice zostały przekazane jako wiano ślubne królowej Bonie, która przyczyniła się znacznie do rozwoju miasta.
W 1559 r. spisano w Ciechanowie prawo bartne po raz pierwszy w Polsce jako samodzielny dokument. Obejmowało ono starostwa przasnyskie oraz ciechanowskie.
Kanclerz wielki litewski Albrycht Stanisław Radziwiłł niezbyt pochlebnie wyrażał się o Ciechanowie. Zapisał w swoich pamiętnikach pod datą 1 marca 1646 r.: „Ktoś mógłby nazwać Ciechanów mieszkaniem szczurów; wszelkie prawie domy zaplugawione.”[22].
Wraz z wiekiem XVII nastąpił powolny upadek miasta, spowodowany najazdami szwedzkimi i pożarami. Ciechanów długo nie mógł powrócić do dawnej świetności.
Po II rozbiorze Polski Sejm Rzeczypospolitej podniósł miasto do rangi stolicy województwa. Po III rozbiorze Ciechanów stał się prowincjonalnym miastem w powiecie przasnyskim.
W 1806 r., podczas kampanii Napoleona na Mazowszu, miasto zostało ograbione i zniszczone. W XIX w. ludność Ciechanowa aktywnie wspierała dążenia niepodległościowe. W okolicy toczyło się wiele walk powstańczych. Pod koniec XIX w. nastąpiło ożywienie gospodarcze. W 1864 r. zbudowano tu pierwszy na Mazowszu browar parowy. Trzy lata później Ciechanów stał się miastem powiatowym. W 1877 r. dotarła tu Kolej Nadwiślańska, a w 1882 r. wybudowano cukrownię. W latach 1905-1906 miały miejsce strajki szkolne i robotników rolnych, działały koła SDKPiL i PPS. Rozwijała się spółdzielczość i oświata, zaangażowani w to byli m.in Maria Konopnicka, Ludwik Krzywicki i Aleksander Świętochowski. Od 1907 w miejscowej cukrowni pracował Marceli Nowotko, który tworzył tam organizację socjalistyczną.
Wybuch I wojny światowej i kilkakrotne zniszczenie zahamowały rozwój miasta. W 1915 r. pod Ciechanowem przebiegała linia frontu niemiecko-rosyjskiego. W latach 1918-1920 liczne strajki robotniczo-chłopskie, działalność rad delegatów robotniczych[23].
W okresie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. podczas bitwy nad Wkrą miasto stanowiło punkt obrony bolszewickiej (mieścił się tu sztab korpusu). Wypad 203 pułku ułanów 15 sierpnia 1920 r. doprowadził do zajęcia, rozbicia sztabu i zniszczenia głównego ośrodka łączności, co stworzyło dogodne warunki do działań 5 Armii gen. W. Sikorskiego i rozpoczęcia ofensywy znad Wieprza.
Wraz z odzyskaniem niepodległości, mimo trudności i kryzysów, przystąpiono do odrabiania zacofania narosłego w okresie niewoli. Następuje ożywienie gospodarcze, rozpoczęto realizację długofalowych planów rozwojowych. Szczególnie wiele uczyniono w zakresie oświaty i kultury, tworząc powszechnie akceptowany wzorzec kultury regionalnej. Ciechanów nadal pełnił funkcje powiatowe w obrębie woj. warszawskiego, a jego ludność wzrosła w latach 1921–1938 z 12 tys. do 15,5 tys. osób. Należy też podkreślić rolę, jaką w życiu miasta odgrywał 11 pułk Ułanów Legionowych im. Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza.
Z 3 września na 4 września 1939 r. miasto zostało zajęte przez Niemców. Ciechanów został wcielony do III Rzeszy i przemianowany na niem. Zichenau jako stolica rejencji ciechanowskiej. Rozpoczęła się eksterminacja ludności polskiej i żydowskiej[potrzebny przypis]. Zbudowano 3 obozy pracy, tysiące mieszkańców miasta wywieziono lub rozstrzelano. W mieście stacjonowało komando SS (skierowane m.in. do Jedwabnego[potrzebny przypis]). Z okupantem walczyły tu oddziały Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej. W nocy z 15 na 16 stycznia, hitlerowcy aresztowali i rozstrzelali ok. 100 mężczyzn, których podejrzewali o współpracę z podziemiem. Ciechanów został wyzwolony 19 stycznia 1945 roku przez oddziały 2 Armii Uderzeniowej II Frontu Białoruskiego dowodzonego przez marszałka Rokossowskiego[24]. Miasto zostało zdobyte w wyniku manewru oskrzydlającego. Hitlerowcy zagrożeni okrążeniem wycofali się z miasta[25].
Na terenie miasta zaraz po wyzwoleniu funkcjonował obóz NKWD[26].
Po wojnie nastąpił szybki rozwój miasta. W latach 60. XX w. zbudowano kilka filii zakładów przemysłowych z Warszawy m.in. Fabryki Wyrobów Precyzyjnych im. gen. Karola Świerczewskiego, Fabryki Obrabiarek Precyzyjnych "Avia". Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Nużewo. Najlepszym okresem były lata po 1975 r., kiedy Ciechanów był stolicą województwa ciechanowskiego, w 1975 rozpoczęła pracę największa w kraju wówczas fabryka stolarki budowlanej produkująca na licencji szwedzkiej[23]. Po 1989 r. miasto dotknęła fala bezrobocia. W 1998 Ciechanów stał się miastem powiatowym, jako jedno z trzech byłych miast wojewódzkich, nie został powiatem grodzkim (pozostałe dwa to Piła i Sieradz).
Kasztelanowie ciechanowscy |
- 1240 – Pomścibor[15].
- 1254 – Racibor[27].
- 1297 – Ziemak[28].
- 1333 – Paweł[29].
- 1343 – Paweł zwany Warda[30].
- 1347 – Piotr[31].
- inf. w latach 1431–1448 – Mikołaj z Dobrzankowa[32].
- od 1462 – Jakub z Boglewicz[33].
- inf. w latach 1471–1492 – Jakub z Gołymina[34].
- 1504 – Mikołaj z Obór[35].
- 1510 – Pomścibor z Pawłowa[36].
- 1516 – Ziemak z Cieksyna[37].
Zabytki |
Krzywa Hala i obelisk
Zamek książęcy z XIV wieku – ruiny
Farska Góra – grodzisko z XI (VII) w., na górze neogotycka dzwonnica (1889)
Kościół farny w Ciechanowie (XVI w.)
Ratusz (1844)- Cmentarz rzymskokatolicki przy ul. Płońskiej – założony na początku XIX w., z licznymi starymi, zabytkowymi grobami
Nowy cmentarz żydowski w Ciechanowie – założony pod koniec XIX w. (W Ciechanowie istniały jeszcze dwa inne cmentarze żydowskie – najstarszy i stary, które jednak obecnie nie istnieją i nie są zabytkami)- Średniowieczny układ urbanistyczny (z rynkiem i trójkątnym placem przedlokacyjnym)
Kościół poaugustiański (XVI w.) i budynek d. klasztoru (XVII w.)
Obiekty nieistniejące |
- Kościół św. Małgorzaty – gotycki, murowany, wzmiankowany ok. 1427 r. Remontowany w 1678 r. Od połowy XVIII w. w ruinie. Rozbiórki dokonali Prusacy – po 1797 r. (lokalizacja: skrzyżowanie obecnych ulic Kilińskigo i 17-go Stycznia)
- Kościół św. Ducha – murowany, na planie kwadratu, jednonawowy – erygowany w 1533 r., remontowany w latach 1632–1674. W XVIII w. w ruinie. Rozebrany po 1797 r. (lokalizacja: posesja Ropelewskich przy ul. Warszawskiej 25)
- Kościół św. Piotra – wzmiankowany w 1598 r. jako najstarsza świątynia parafialna (XII w.?) Drewniany, jednonawowy o czerech oknach. W ruinie od XVIII w. Rozebrany na pocz. wieku XIX. (lokalizacja: posesja Lenca przy ul. Augustiańskiej, róg Orylskiej)
- Kamienica Hińczów – z końca XV w. przy pl. Jana Pawła II 5. Zachowane są tylko gotyckie piwnice (obecnie zasypane). Kamienica spłonęła w czasie Potopu w 1657 roku
- Kamienica Wietrzychowska – na rogu pl. Jana Pawła II i ul. Śląskiej. Posiadała gotycką piwnicę. Kamienica istniała do czasów Potopu szwedzkiego
- Brama Warszawska – murowana
Atrakcje turystyczne |
- Muzeum Szlachty Mazowieckiej
Zamek w Ciechanowie – gotycki z lat 80 XIV w., przykład zamku nizinnego.- Cukrownia w Ciechanowie
- Trakt Książęcy
- Wieża ciśnień w Ciechanowie
Krzywa Hala – główny budynek niemieckiej dzielnicy, która powstała w czasie II wojny światowej. Zachowała się także cała dzielnica niemiecka.
Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Ciechanowie – późnogotycka pseudobazylika z pierwszej ćwierci XVI w.
Ratusz – neogotycki z XIX w.
Osiedla |
|
|
|
Demografia |
- Piramida wieku mieszkańców Ciechanowa w 2014 roku[2].
![]()
Gospodarka |
Ul. Kilińskiego 4/8 – brama wjazdowa i dawny budynek Administracji browaru (obecnie Nowy Urząd Miasta)
Jest ośrodkiem przemysłu przetwórczego i precyzyjnego[potrzebny przypis].
Regionalnym browarem jest założony w 1864 roku Browar Ciechan.
Pozarządowe organizacje gospodarcze |
- Mazowiecka Izba Gospodarcza
- Zrzeszenie Prywatnego Handlu i Usług
- Regionalny Ośrodek EFS
Stowarzyszenie Księgowych w Polsce – Oddział terenowy w Ciechanowie- Fundacja Gospodarcza im. Karola Marcinkowskiego w Ciechanowie
- Europejskie Towarzystwo Rozwoju Kompetencji Społecznych im. Johna Deweya
Inne organizacje pozarządowe |
- „Być Jak Inni” Fundacja Pomocy Dzieciom, Młodzieży i Dorosłym Niepełnosprawnym
- Fundacja „Pomóż Zdrowiu”
- Zarząd Rejonowy Polskiego Czerwonego Krzyża – Polskie Stowarzyszenie Diabetyków (Oddział Powiatowy w Ciechanowie)
- Stowarzyszenie „Akademia Kultury”
- Stowarzyszenie „Ciechanowska Grupa Rowerowa”
- Stowarzyszenie „Młodzi w Regionie”
Transport |
Transport drogowy |
Fragment DK 50
Przez Ciechanów przebiegają drogi krajowe 50 i 60 oraz drogi wojewódzkie 615, 616 i 617
Komunikacja miejska |
Komunikację miejską na zlecenie Urzędu Miasta Ciechanów obsługuje ZKM Ciechanów. Operator świadczy usługi na 11 liniach autobusowych. ZKM Ciechanów działa również na zlecenie gmin: Ciechanów, Golymin-Ośrodek, Opinogóra Górna i Ojrzeń.
Taxi |
W Ciechanowie działają trzy postoje taksówek oraz liczni prywatni przewoźnicy.
Transport kolejowy |
Przez miasto przebiega linia kolejowa E-65 (Warszawa – Gdynia) na której znajdują się dwie stacje: Ciechanów i Ciechanów Przemysłowy.
Do 1987 roku przez miasto przebiegała trasa kolei wąskotorowej będąca częścią Mławskiej Kolei Dojazdowej.
Transport lotniczy |
W 2013 otworzono sanitarne lądowisko przy ul. Powstańców Wielkopolskich.
Oświata |
Szkoły podstawowe |
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. KEN
- Szkoła Podstawowa nr 3 im. Orła Białego
- Szkoła Podstawowa nr 4 im. 21 Warszawskiego Pułku Piechoty „Dzieci Warszawy”
- Szkoła Podstawowa nr 5 im. Władysława Broniewskiego
- Szkoła Podstawowa nr 6 im. Tadeusza Kościuszki
- Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 7 im. Jana Pawła II
- Społeczna Szkoła Podstawowa STO im. Ireny Sendlerowej
- Szkoła Podstawowa TWP
Gimnazja |
- Gimnazjum nr 1 im. KEN
- Gimnazjum nr 2 im. Zjednoczonej Europy
- Gimnazjum nr 3 im. Marii Konopnickiej
- Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 4 im. Książąt Mazowieckich
- Społeczne Gimnazjum STO im. Marii Skłodowskiej-Curie
- Gimnazjum TWP
Szkoły średnie |
- I Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Krasińskiego
- I Liceum Ogólnokształcące PUL im. 11 Pułku Ułanów Legionowych
- Zespół Szkół nr 1 im. Józefa Bema
- Zespół Szkół nr 2 im. Adama Mickiewicza
- Zespół Szkół nr 3 im. Stanisława Staszica
- Zespół Szkół Technicznych im. Stanisława Płoskiego
Uczelnie |
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie
Akademia Humanistyczna w Pułtusku – Wydziały Socjologii i Wydział Zamiejscowy Turystyki, Hotelarstwa i Promocji Środowiska
Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawie – Wydział Zamiejscowy- Wyższa Szkoła Biznesu i Zarządzania w Ciechanowie
Kultura |
- Ciechanowski Ośrodek Edukacji Kulturalnej STUDIO
- Powiatowe Centrum Kultury i Sztuki w Ciechanowie
- Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie
- Miejska Biblioteka Publiczna w Ciechanowie
- Powiatowa Biblioteka Publiczna w Ciechanowie
- Kino Łydynia
Imprezy cykliczne |
- Dionizje – Ogólnopolski Festiwal Teatralny (wrzesień)
- Zajazd Szlachecki (wrzesień)
- Spotkania ze Średniowieczem (wrzesień)
- Blues na dołku – Spotkania z bluesem (listopad/grudzień)
- Ciechanowskie Otwarte Spotkania Motocyklowe (drugi weekend maja)
- Spring Blues Night Festiwal
Organizacje artystyczne |
- Akademia Tańca Mada Dance
- Rozmyty Kontrast – Grupa Teatralna
- Ludowy Zespół Artystyczny „Ciechanów”
- Exodus – Teatr
- Horrendus – Zespół Muzyki Dawnej
- Sine Nomine – Chór, Stowarzyszenie Ciechanowskie Forum Muzyczne
- Funny – Zespół Tańca Nowoczesnego
- Formacja Artystyczna „FreakShow”
- Maori – grupa tańca z ogniem
Media |
Prasa |
- Czas Ciechanowa
- Tygodnik Ciechanowski
- Tygodnik Ilustrowany (tygodnik bezpłatny)
- Puls Ciechanowa (gazeta bezpłatna)
- Dzień Dobry Ciechanów (gazeta bezpłatna)
Lokalne radio |
- Katolickie Radio Diecezji Płockiej
RMF Maxxx Mazowsze
Portale internetowe |
- ciechanowinaczej.pl – Lokalny portal informacyjny obejmujący swoim zasięgiem cały powiat ciechanowski.
- CiechTivi.pl – Lokalny portal informacyjny z relacjami filmowymi
- 06-400.pl – Lokalna platforma blogowa
- eCiechanow.pl – Lokalny portal informacyjny
- Ciechanowonline.pl – Lokalny portal informacyjny
Religia |
W Ciechanowie działają dwa zbory Świadków Jehowy, sześć parafii rzymskokatolickich i jedna wspólnota o charakterze ewangelicznym:
Parafie rzymskokatolickie |
Kościół parafialny Świętego Piotra Apostoła
Dekanat ciechanowski wschodni:
- Parafia Świętej Tekli
- Parafia Świętego Franciszka z Asyżu
- Parafia Świętego Józefa
- Parafia Błogosławionych Płockich Biskupów Męczenników
Dekanat ciechanowski zachodni:
- Parafia Matki Bożej Fatimskiej
- Parafia Świętego Piotra Apostoła
Zbory Świadków Jehowy |
- Zbór Ciechanów-Aleksandrówka
- Zbór Ciechanów-Podzamcze z Salą Królestwa[38]
Inne wspólnoty |
Kościół Chrystusowy w RP „Społeczność Chrześcijańska w Ciechanowie”[39]
Sport i rekreacja |
Harcerstwo |
- 1 Ciechanowska Drużyna Harcerzy „Burza”[40]
Hufiec Ciechanów Chorągwi Mazowieckiej ZHP[41]
- 14 Wielopoziomowa Koedukacyjna Medyczna Drużyna Harcerska „Cordis”
- 12 Przyparafialna Wielopoziomowa Drużyna Harcerska „Feniks”
- 1 Ciechanowska Wielopoziomowa Drużyna Harcerska „Invictus”
- 3 Ciechanowska Wielopoziomowa Drużyna Harcerska „Żywioły”
Baza sportowo-rekreacyjna |
- Stadion Miejski (ul. 3 Maja 7)
- Kryta Pływalnia (ul. 17 Stycznia 60B)
- Basen otwarty (ul. Kraszewskiego)
- Kąpielisko otwarte „Krubin”
- Lodowisko (ul. 17 Stycznia)
Orlik (ul. Powstańców Wielkopolskich 1)- Obiekt hotelowo-gastronomiczny „Olimpijski”
- Hale sportowe:
- hala sportowa im. Ireneusza Palińskiego (ul. Kraszewskiego 8)
- hala widowiskowo-sportowa (ul. 17 Stycznia 60C)
- hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 3
- hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 4
- hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 7
Kluby sportowe |
Sport wyczynowy |
|
|
|
Polityka i administracja |
Prezydentem miasta jest Krzysztof Kosiński.
Posłowie na Sejm są wybierani z okręgu wyborczego nr 16 (Płock).
Miasta partnerskie |
Meudon |
- Państwo:
Francja
- Data podpisania umowy: 4 listopada 1972
- Formy współpracy:
- wymiana doświadczeń w zakresie funkcjonowania administracji lokalnej, wizyty delegacji oficjalnych
- wymiana kulturalna, koncerty zespołów, udział w Targach Bożonarodzeniowych miast partnerskich, współpraca zespołów artystycznych
- wymiana grup sportowych
- współpraca szkół – realizacja wspólnych programów edukacyjnych
Haldensleben |
- Państwo:
Niemcy
- Data podpisania umowy: 25 września 1992
- Formy współpracy:
- kontakty oficjalne, wymiana doświadczeń w zakresie funkcjonowania administracji lokalnej i przedsiębiorstw komunalnych
- wymiana grup dzieci i młodzieży
- współpraca kulturalna, wspólne warsztaty artystyczne, koncerty zespołów, uczestnictwo w imprezach kulturalnych obu miast
- współpraca szkół
- działania artystyczne plastyka ciechanowskiego Marka Zalewskiego w Haldensleben – sympozja, plenery, wystawy
Chmielnicki |
- Kraj:
Ukraina
- Data podpisania umowy: 27 listopada 1997
- Formy współpracy:
- wymiana kulturalna, koncerty zespołów artystycznych, udział w imprezach kulturalnych
- pośrednictwo w nawiązywaniu kontaktów gospodarczych obu miast
- wymiana doświadczeń w zakresie restrukturyzacji gospodarczej i przeobrażeń społecznych
Brezno |
- Państwo:
Słowacja
- Data podpisania umowy: 21 czerwca 2001
- Formy współpracy:
- wymiana kulturalna, koncerty zespołów artystycznych, udział w imprezach kulturalnych
- pośrednictwo w nawiązywaniu kontaktów gospodarczych obu miast
- wymiana doświadczeń w zakresie restrukturyzacji gospodarczej i przeobrażeń społecznych
Bielawa |
- Państwo:
Polska
- Data podpisania umowy: 5 października 2011
- Formy współpracy:
- wymiana doświadczeń w zakresie funkcjonowania administracji lokalnej, wizyty delegacji oficjalnych
- pośrednictwo w kontaktach gospodarczych oraz handlowych
- wymiana grup sportowych
- współpraca w dziedzinie kultury
Honorowi mieszkańcy, zasłużeni |
Ryszard Bacciarelli – aktor teatralny, filmowy i telewizyjny.
Jerzy Bralczyk – językoznawca, profesor nauk humanistycznych
Aaron Ciechanower – izraelski biolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii.
Edward Lewandowski – regionalista ciechanowski, autor licznych książek.
Stefan Wesołowski – lekarz (prof.), chirurg-urolog, autor publikacji specjalistycznych i pamiętnikarskich.
Andrzej Rzepliński – profesor prawa, były prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, sędzia i prezes Trybunału Konstytucyjnego.
Dorota „Doda” Rabczewska – piosenkarka
Ignacy Gogolewski – aktor
Quebonafide – wł. Kuba Grabowski, raper
Marcin Rogacewicz – aktor serialu „Na dobre i na złe” w roli Przemka
Ciechanowskie legendy |
- Zakochany paź – miłość pazia do księżnej doprowadziła do ucieczki przed karę księcia ciechanowskiego Janusza I
- Legenda o Łydyni – powstanie nazwy rzeki Łydyni od słów „Ale łydy ma, łydy ma” wypowiedzianych przez rybaka na widok królowej Bony pomylonej z jej służebną
- Ciechan – rycerz osiadły z ukochaną na Farskiej Górze
- Żabusia
- Hanna z Ciechanowa
- O nieszczęsnej kasztelanowej
- Czarny pies
- O pasterce, która chciała być królową
- Niefortunne polowanie
Przypisy |
↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2014-07-27. s. 101. [dostęp 2015-10-07].
↑ ab Ciechanów polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
↑ Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 38.
↑ Wojciech Kriegseisen, Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku, Warszawa 1991, s. 29.
↑ Lustracje województwa mazowieckiego XVII wieku. Cz. 1 1617-1620, wydała Alina Wawrzyńczyk, Wrocław 1968, s. 46.
↑ Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, Warszawa 1827, s. 74.
↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2011-03-06].
↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. „Powierzchnia i Ludność w Przekroju Terytorialnym”, 2013-07-26. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507.
↑ I. Górska, Badania sondażowe na Farskiej Górze w Ciechanowie, „Wiadomości archeologiczne”, T. XXXIV/3-4, 1969, s. 436–442.
↑ B. Gierlach, Świt Mazowsza, Warszawa 1984, s. 30, 119; H. Łowmiański, Początki Polski, t. 5, s. 493–495.
↑ J. Gaczyński, Dokument mogileński – studium krytyczne, „Zapiski Ciechanowskie” V, 1983, s. 5–45.
↑ A. Kociszewski, „Oppidum nostrum Ciechanoviense in alium locum translocare...”. W poszukiwaniu początków Ciechanowa, „Zapiski Ciechanowskie” X, 2000, s. 105.
↑ ab W. Górczyk, Ciechanów – zarys dziejów do XV w. Kultura i Historia, UMCS 2011 tutaj. W. Górczyk, Topografia sakralna Ciechanowa do roku 1600, Bieżuńskie Zeszyty Historyczne nr 30 (2016), s. 55–80.
↑ J. Gaczyński, Ciechanów jako czoło plemienne Mazowsza, [w:] Rola i znaczenie Ciechanowa w dziejach Mazowsza, 1995, s. 38–40; M. Piotrowski, Historię Ciechanowa trzeba pisać na nowo, „Tygodnik Ciechanowski” 1/2012, s. 14.
↑ ab K. Niesiecki, Herbarz Polski, Lipsk 1839-1845, t. 10, s. 102–107.
↑ S. Pazyra, Dzieje Ciechanowa i ziemi ciechanowskiej, Ciechanów 1976, s. 237.
↑ „Cum iure theutonico Chulmensi, quo civitas Ciechanoviensis fruitur” – cyt. za: A. Kociszewski, Od „castrum”…, s. 16.
↑ W.Górczyk poddaje krytyce naukowej koncepcje lokacji Ciechanowa przed rokiem 1400- patrz: W. Góczyk, Lokacja Ciechanowa, Notatki Płockie, 2013/4, s. 8–9, http://www.tnp.org.pl/Notatki_Plockie_2013_nr_4.pdf.
↑ M. Gumowski, Herby miast województwa warszawskiego,[w:]MiesiÍcznik Heraldyczny. Organ Polskiego Towarzystwa Heraldycznego wydawany przez Oddział Warszawski, 1937 R. 16, nr 1,s. 6.
↑ K Pacuski, Uwagi i sprostowania do Nowego Kodeksu dyplomatycznego Mazowsza. Część III. Dokumenty z lat 1356, „Studia Źródłoznawcze”, T. 40 (2002), s. 168.
↑ S. Suchodolski, Uwaga, fałszerstwo! O rzekomych znaleziskach denarów z legendą GNEZDVN CIVITAS i innych monet z czasów Bolesława Chrobrego, „Notae Numismaticae. Zapiski Numizmatyczne” tom III/IV, s. 319 Czytaj.
↑ Albrycht Stanisław Radziwiłł, Pamiętnik o dziejach w Polsce, tłum. i opr. Adam Przyboś i Roman Żelewski, t. 2, Warszawa 1980, s. 480.
↑ ab Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 105-108
↑ Boris Sokołow „Rokossowski”, Wydawnictwo Poznańskie 2014, ISBN 978-83-7976-205-7, s. 394.
↑ Wiesław Białkowski „Rokossowski – na ile Polak?”, Wydawnictwo Alfa 1999 r., ISBN 83-7001-755-X, s. 121.
↑ JózefJ. Dębiński JózefJ., Komunistyczne obozy koncentracyjne w Polsce pojałtańskiej, „Studia Włocławskie” (16 (2014)), 2014, s. 63 .
↑ NKDMazII, nr 18, s. 20.
↑ NKDMazII: nr 98 falsyfikat, s. 91 [Semaconis]; nr 100, s. 95 [Zemacone]; nr 101, s. 96.
↑ NKDMazII, nr 207, s. 208.
↑ NKDMazII: nr 259, s. 262; nr 260, s. 264.
↑ NKDMazII, nr 281, s. 287.
↑ IMT, t.1: nr 75, s. 136 [Nicolai de Dobrzankowo]; nr 82, s. 146 [Nicolao de Dobrzankowo]; nr 90, s. 158 [Nicolao Wansch de Dobrzankowo]; nr 95, s. 171.
↑ Metr. Kor., 337, s. 46-49v; IMT, t. 1, nr 114, s. 219 [Jakobo de Bogleuicze].
↑ IMT, t. 1: nr 126, s. 246 [Jacobo de Gobynino]; IMT, t. 2, nr 130, s. 10 [Jacobus de Golynyno]; nr 141, s. 31, 33 [Jacobo de Golynyno]; nr 143, s. 36 [Jacobo de Golinyno]; nr 145, s. 42; nr 146, s. 46 [Jacobo de Golinyno]; nr 151, s. 55 [Jacobo de Golinino].
↑ IMT, t. 2, nr 171, s. 102 [Nicolaum de Obori]; nr 175, s. 111; nr 176, s. 112.
↑ Zakr. ziem. wiecz. rel., 32, 489v-490.
↑ Metr. Kor., 341, 1.
↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2015-01-16] .
↑ http://schciechanow.pl/.
↑ Facebook, www.facebook.com [dostęp 2017-12-02] (fr.).
↑ Hufiec ZHP Ciechanów |, ciechanow.mazowiecka.zhp.pl [dostęp 2017-11-17] (pol.).
Linki zewnętrzne |
- Wojciech Górczyk, Ciechanów – Zarys dziejów do XV w., Kultura i Historia, Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie,19/2011, ISSN 1642-9826
- Wojciech Górczyk, Lokacja Ciechanowa, Notatki Płockie 2013/4, s. 7–12
- Urząd Miejski w Ciechanowie
- Architektura Ciechanowa
- Gdzie stał krzyż i chrzcielnica
Historia Żydów w Ciechanowie na portalu Wirtualny Sztetl
Ciechanów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
Ciechanów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo. Warszawa 1900.
| ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||
Kontrola autorytatywna (gmina miejska):
GND: 4342696-7
NKC: ge885638