Śródbłonek






Przekrój przez naczynie krwionośne (tętnice), opis w języku angielskim.


Śródbłonek (łac. endothelium) – wysoce wyspecjalizowana wyściółka naczyń krwionośnych i limfatycznych, utworzona z jednej warstwy płaskich komórek o niewielkim jądrze. W naczyniach krwionośnych komórki śródbłonka (endoteliocyty) są z sobą dość ściśle połączone przy pomocy tak zwanych obwódek zamykających (łac. zonula occludens), spoczywają na kolagenowej błonie podstawnej, tworząc wraz z nią błonę wewnętrzną (łac. tunica intima), będącą wewnętrzną warstwą tych naczyń (stanowią barierę między krwią i mięśniami gładkimi). Śródbłonki naczyń chłonnych leżą na nieciągłej błonie podstawnej i mają znacznie luźniejszą strukturę (są przepuszczalne nawet dla dużych cząsteczek chemicznych).


Środbłonki naczyń krwionośnych są komórkami aktywnymi fizjologicznie, biorą udział w „aktywnym” transporcie substancji chemicznych (pinocytoza) oraz wydzielają szereg substancji aktywnych biologicznie. Do najważniejszych należą:




  • prostacyklina – rozszerza naczynia, hamuje agregację płytek krwi


  • tlenek azotu – rozszerza naczynia, hamuje agregację płytek krwi


  • czynnik VIII krzepnięcia von Willebranda – pobudza agregację płytek krwi


  • trombomodulina – hamuje krzepnięcie krwi

  • selektyna P (zawarta w ciałkach Weibela-Pallade) – aktywuje przyleganie granulocytów obojętnochłonnych.


Aktywacja komórek śródbłonka następuje pod wpływem licznych bodźców, między innymi czynników zapaleniotwórczych, zmian ciśnienia krwi, spadku stężenia tlenu.


Śródbłonki są tradycyjnie, choć nie w pełni ściśle, zaliczane do nabłonków płaskich jednowarstwowych – w odróżnieniu do innych nabłonków pochodzenia endo- lub ektodermalnego, śródbłonek ma pochodzenie mezenchymalne i nie wykazuje ekspresji większości cytokeratyn (białek cytoplazmatycznych charakterystycznych dla nabłonków).


Śródbłonek naczyń spełnia wiele ważnych biologicznych funkcji:




  • wazokonstrykcja i wazodylatacja, a co za tym idzie, wpływ na regulację ciśnienia tętniczego i ukrwienie tkanek


  • krzepnięcie krwi (hemostaza i fibrynoliza)

  • miażdżyca

  • angiogeneza

  • reakcje zapalne i powstawanie obrzęków

  • wpływ na migrację leukocytów z i do tkanek


Szczególną rolę filtracyjną śródbłonek odgrywa w nerkach (kłębuszek nerkowy) i mózgu (bariera krew-mózg).



Śródbłonek w stanach patologii |


Dysfunkcja śródbłonka jest cechą charakterystyczną wielu chorób naczyniowych i często prowadzi do miażdżycy. Jest ona bardzo częsta w źle leczonej cukrzycy czy też nadciśnieniu tętniczym. Jednym z głównych zaburzeń w przebiegu dysfunkcji śródbłonka jest zmniejszenie produkcji tlenków azotu (NO, EDRF)



Zobacz też |


  • endotelina



這個網誌中的熱門文章

Electric locomotive

Carlow County Council

Abdulla Qahhor