Egftnjytyk

Haker – osoba wyszukująca i ewentualnie wykorzystująca dziury bezpieczeństwa w oprogramowaniu komputerowym, dające dostęp do zabezpieczonych zasobów. W 2011 hakerzy poznali 174 mln rekordów w 855 atakach^[1].

Osoby łamiące zabezpieczenia nazywa się też crackerami. Hakerzy skupieni w społeczności hakerskiej używają terminu cracker dla odróżnienia siebie od przestępców komputerowych; z kolei crackerzy włamywaczy sieciowych zwą hakerami.

Umiejętności |

Najwyższym poziomem umiejętności cechują się ci spośród hakerów lub crackerów, którzy opracowują nowe, nieznane dotąd metody ataków. Często jednak ataków dokonują osoby nieposiadające większej wiedzy o zabezpieczeniach i jedynie korzystające z gotowych narzędzi. Wśród osób związanych z bezpieczeństwem komputerowym funkcjonuje dla nich pejoratywne określenie script kiddies (skryptowe dzieciaki).

Autorzy internetowych robaków, wirusów oraz koni trojańskich często są nazywani w mediach hakerami. Ze względu na to, że działanie wirusów rozsyłanych e-mailem opiera się głównie na niskim poziomie wiedzy użytkowników i nieprzestrzeganiu podstawowych zasad bezpieczeństwa (a nie na włamywaniu), określenie „haker” bywa w ich przypadku kwestionowane. Podobne zastrzeżenia podnosi się wobec ludzi wykradających poufne dane nie przełamywaniem technicznych zabezpieczeń, lecz za pomocą inżynierii społecznej (np. metodą phishingu).

Szczególnym zainteresowaniem hakerów/crackerów cieszą się następujące zagadnienia:

• luki (dziury) w:
  
  
  
  • systemach operacyjnych
  
  
  • programach
  
  
  • 
    sieciach komputerowych (systemy zabezpieczeń)
  
  
  • urządzeniach (głównie podłączonych do sieci, ale również w telefonii)
  
  
  • systemach autoryzacji (kontrola dostępu do zasobów)
  
  
  
  


• (zdalne) przejmowanie kontroli nad danym systemem (zdobywanie uprawnień nadzorcy systemu – superużytkownika)


• techniki (elektronicznego) kamuflażu oraz zacierania śladów (zobacz też: maskowanie operacyjne w wojsku)


• zaawansowana, praktyczna znajomość technik agresji teleinformatycznej (np. sniffing, podszywanie się, cracking, tworzenie koni trojańskich, exploitów)


• budowa i funkcjonowanie systemów operacyjnych, w szczególności jądra systemu operacyjnego
  


• systemy Unix i Linux
  

Podział |

Ze względu na stosowaną etykę wyróżnia się następujący podział hakerów zabezpieczeń:

• 
  black hat (czarne kapelusze) – hakerzy działający na granicy lub poza granicami prawa. Znalezionych błędów albo nie publikują w ogóle, wykorzystując je w nielegalny sposób, albo publikują od razu w postaci gotowych programów, które mogą zostać użyte przez osoby o niższych umiejętnościach (np. script kiddies). Niektóre osoby kwestionują w tym przypadku użycie słowa „haker”, zastępując je wyrazem „cracker”.


• 
  white hat (białe kapelusze) – hakerzy działający zupełnie legalnie lub też starający się nie wyrządzać szkód. Odkryte przez siebie dziury w bezpieczeństwie zwykle podają w formie, w której mogą zostać łatwo załatane przez autorów oprogramowania, lecz trudnej do wykorzystania w celu zaszkodzenia komuś (zobacz: full disclosure). Wśród nich często się spotyka audytorów bezpieczeństwa.


• 
  grey hat, greyhat^[2], gray hat^[3] (szare kapelusze) – hakerzy/crackerzy przyjmujący po części metody działania obu wyżej wymienionych grup


• 
  blue hat (niebieskie kapelusze) – hakerzy/crackerzy pochodzący spoza firm zajmujących się bezpieczeństwem, którzy zajmują się poszukiwaniem bugów w oprogramowaniu przed wypuszczeniem go na rynek^[4].

Określenie „kapelusze” pochodzi ze starych, czarno-białych westernów, w których czasem kolor kapelusza odróżniał dobrych od złych. Klasyfikacja ta nie przyjęła się szeroko i często wywołuje kontrowersje w środowisku informatycznym.

Cele |

Hakerzy włamywacze oraz crackerzy działają z różnych pobudek: dla niektórych jest to chęć zysku możliwego do uzyskania przy pomocy wykradzionych danych, dla innych uzyskanie rozgłosu i wywołanie zamieszania. Część z nich twierdzi, że włamania przyczyniają się do zwiększenia dbałości administratorów o zabezpieczenia. Ten argument odrzuca większość społeczeństwa informatycznego. Specjaliści wskazują, że włamywacz może dokonać szkód nawet mimowolnie, wskutek błędu lub niedostatecznej wiedzy.

Hakerzy z grupy „białych kapeluszy” starają się znaleźć potencjalne zagrożenia, zanim zostaną odkryte przez włamywaczy. Niektórzy spośród „czarnych kapeluszy” uważają jednak, że wobec opieszałości producentów oprogramowania w publikowaniu łatek poprawiających bezpieczeństwo jedynie bezpośrednia groźba w postaci exploita może ich skłonić do energiczniejszego działania.

Zobacz też |

• 
  DoS, DDoS
  


• cyberterroryzm

Przypisy |