Terytorium mandatowe
| Zasugerowano, aby zintegrować ten artykuł z artykułem System mandatowy Ligi Narodów. Nie opisano powodu propozycji integracji. |
Terytoria mandatowe – terytoria (kolonie) odebrane po I wojnie światowej Niemcom i Turcji i powierzone, uchwałą Ligi Narodów, do administracji państwom zwycięskiej Ententy: Wielkiej Brytanii, Francji lub Belgii, a także Japonii, Australii i Związkowi Południowej Afryki. Państwa te nazywane były mandatariuszami. Zostały one zobowiązane, by objąć zarząd terytorium na warunkach, które uniemożliwią nadużycia, jak handel niewolnikami, bronią i alkoholem, zapewnią wolność sumienia i religii, z tymi tylko ograniczeniami, których może wymagać utrzymanie porządku publicznego i dobrych obyczajów, zabronią wznoszenia fortec, tworzenia stacji wojskowych i morskich oraz wyszkolenia wojskowego tubylców, o ile to nie jest konieczne ze względów policyjnych lub do obrony terytorium, wreszcie zapewnią innym Członkom Ligi równe warunki wymiany i handlu (traktat wersalski, art. 22).
Terytoria mandatowe były podzielone na trzy kategorie:
- A – obszary rozwinięte, mogące się szybko usamodzielnić,
- B – obszary słabo rozwinięte, wymagające opieki przez dłuższy czas,
- C – obszary typowo kolonialne – bez najbliższej perspektywy na usamodzielnienie.
Po II wojnie światowej terytoria mandatowe przekształcono w terytoria powiernicze ONZ. Jedynie Afryka Południowo-Zachodnia pozostała formalnie terytorium mandatowym, gdyż Związek Południowej Afryki zaanektował ją i odmawiał oddania pod powiernictwo ONZ. Pomimo wielu uchwał Zgromadzenia Ogólnego ONZ RPA nie opuściło tego terytorium aż do roku 1990 – wtedy terytorium to ogłosiło niepodległość i znane jest jako Namibia.

Terytoria mandatowe w Afryce i na Bliskim Wschodzie

Terytoria mandatowe na Pacyfiku
Spis treści
1 Terytoria mandatowe
1.1 Kategoria A
1.2 Kategoria B
1.3 Kategoria C
2 Zobacz też
Terytoria mandatowe |
Kategoria A |
Irak (
Wielka Brytania; 10 sierpnia 1920 – 3 października 1932)
Palestyna (
Wielka Brytania; 25 kwietnia 1920 – 14 maja 1948)
Syria i Liban (
Francja; 29 września 1923 – 1 stycznia 1943)
Kategoria B |
Kamerun Brytyjski (
Wielka Brytania; 20 lipca 1922 – 13 grudnia 1946)
Kamerun Francuski (
Francja; 20 lipca 1922 – 13 grudnia 1946)
Ruanda-Urundi (
Belgia; 20 lipca 1922 – 13 grudnia 1946)
Tanganika (
Wielka Brytania; 20 lipca 1922 – 11 grudnia 1946)
Togo Brytyjskie (
Wielka Brytania; 20 lipca 1922 – 13 grudnia 1946)
Togo Francuskie (
Francja; 20 lipca 1922 – 13 grudnia 1946)
Kategoria C |
Afryka Południowo-Zachodnia (
Związek Południowej Afryki; 1920-1966)
Mandat Południowego Pacyfiku (
Japonia; 1920 – 18 lipca 1947)
Nauru (
Australia; 17 grudnia 1920 – 1 listopada 1947)
Nowa Gwinea Australijska (
Australia; 17 grudnia 1920 – 8 grudnia 1946)
Samoa Zachodnie (
Nowa Zelandia; 17 grudnia 1920 – 25 stycznia 1947)
Zobacz też |
- terytorium powiernicze ONZ
- terytorium zależne