Wyżyna Częstochowska






























Wyżyna Częstochowska


Sokole.JPG
Rezerwat przyrody Sokole Góry

341.31 Wyżyna Częstochowska.png

Megaregion
Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja
Wyżyny Polskie
Podprowincja
Wyżyna Śląsko-Krakowska
Makroregion
Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
Mezoregion
 Wyżyna Częstochowska

Wyżyna Częstochowska (341.31) – wyżyna (mezoregion fizycznogeograficzny) w południowej Polsce, będąca północną częścią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Historycznie stanowi zachodnią część Małopolski[1], obecnie znajduje się w woj. śląskim[2].


Ma powierzchnią około 1300 km². Północną granicę tworzy dolina Warty od Częstochowy po Mstów, południową Brama Wolbromska i dolina Białej Przemszy. Od zachodu graniczy z Obniżeniem Górnej Warty i Garbem Tarnogórskim. Nad Obniżeniem Górnej Warty wznosi się średnio około 200 m, opada zaś do niego kuestą o wysokości kilkudziesięciu metrów. Granica ta nie przebiega po linii prostej, lecz jest zatokowato powyginana dopływami Warty. Od wschodu graniczy z Niecką Włoszczowską i Progiem Lelowskim[1].


Praktycznie cały teren wyżyny zbudowany jest z górnojurajskich wapieni. W trzeciorzędzie podlegały one silnemu wietrzeniu i przykryte zostały utworami pochodzącymi z wietrzenia. W licznych miejscach ostały się wystające ponad powierzchnię zrównania ostańce i mogoty. Zbudowane są z twardych wapieni skalistych, które oparły się procesom wietrzenia. W okresie zlodowacenia środkowopolskiego doliny przykryte zostały lessem. W wielu dolinach i wąwozach woda płynie tylko po większych opadach i roztopach, normalnie spływ odbywa się pod powierzchnią[1].


Wyżyna Częstochowska jest krainą głównie rolniczą o zróżnicowanych glebach, od bielicowych przez rędziny do lessu. Są na niej tylko 3 miasta: Wolbrom, Żarki i Ogrodzieniec. Przecinają ją 3 linie kolejowe. Część wyżyny jest objęta ochroną jako Park Krajobrazowy Orlich Gniazd. W jego obrębie znajdują się liczne wapienne ostańce, jaskinie i schroniska, oraz ruiny zamków i zamki. Na Równinie Janowskiej utworzono Park Krajobrazowy Stawki[1]. Ostatnio coraz większą rolę odgrywa turystyka. Najciekawszymi turystycznie miejscami wyżyny prowadzi Szlak Orlich Gniazd, Szlak Warowni Jurajskich i wiele innych szlaków turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej i konnej[3]. Liczne skałki są obiektem wspinaczki skalnej[4].


Wyżyna Częstochowska dzieli się na pięć mikroregionów[1]:



  • Wyżyna Mirowsko-Olsztyńska

  • Równina Janowska

  • Obniżenie Pradeł

  • Wyżyna Ryczowska

  • Brama Wolbromska


Natomiast w literaturze krajoznawczej często używany jest inny podział[5]:



  • Pasmo Olsztyńsko-Mirowskie

  • Pasmo Zborowsko-Ogrodzienieckie

  • Pasmo Smoleńsko-Niegowonickie



Przypisy |




  1. ↑ abcde Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.


  2. ↑ Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2017-06-13].


  3. ↑ Mapa. Jura Krakowsko-Częstochowska. Część północna 1:52 000. Warszawa: ExpressMap, 2015. ISBN 978-83-88112-71-3.


  4. ↑ Jura. Topo wspinaczkowe. [dostęp 2017-06-13].


  5. ↑ Dariusz Kmiotek: Pasmo Smoleńsko-Niegowonickie. Dąbrowa Górnicza: Dikappa, 2007. ISBN 83-921782-9-7.






p • d • e

Mezoregiony Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej


  • Wyżyna Częstochowska

  • Wyżyna Olkuska

  • Rów Krzeszowicki

  • Garb Tenczyński





-

這個網誌中的熱門文章

Electric locomotive

圖片
Electric locomotive Škoda ChS4-109. The Moscow — Odessa train in Vinnytsia railway station. The Siemens ES64U4, is the current confirmed holder as the fastest electric locomotive at 357 km/h (222 mph) in 2006. An electric locomotive is a locomotive powered by electricity from overhead lines, a third rail or on-board energy storage such as a battery or a supercapacitor. Electric locomotives with on-board fueled prime movers, such as diesel engines or gas turbines, are classed as diesel-electric or gas turbine-electric and not as electric locomotives, because the electric generator/motor combination serves only as a power transmission system. Electric locomotives benefit from the high efficiency of electric motors, often above 90% (not including the inefficiency of generating the electricity). Additional efficiency can be gained from regenerative braking, which allows kinetic energy to be recovered during braking to put power back on the line. Newer electric locomotives ...
閱讀完整內容

Carlow County Council

圖片
Carlow County Council Comhairle Contae Cheatharlach Type Type County council Leadership Cathaoirleach Brian O'Donoghue, FG Structure Seats 18 Political groups      Fine Gael (6)      Fianna Fáil (5)      Sinn Féin (3)      Labour Party (2)      Independent (2) Elections Last election 23 May 2014 Meeting place County Buildings, Carlow Website carlow.ie The area governed by the council Carlow County Council (Irish: Comhairle Contae Cheatharlach ) is the authority responsible for local government in County Carlow, Ireland. As a county council, it is governed by the Local Government Act 2001. The council is responsible for housing and community, roads and transportation, urban planning and development, amenity and culture, and environment. [1] The council has 18 elected members. Elections are held every five years and are by single transferable vote. The head of the council has the title of Cathaoirleach (Chairperson)....
閱讀完整內容

Abdulla Qahhor

圖片
Abdulla Qahhor A commemorative Uzbek stamp made in honor of Abdulla Qahhor's 100th birthday Born Abdulla Qahhorov ( 1907-09-17 ) September 17, 1907 Kokand Russian Turkestan Died May 25, 1968 (1968-05-25) (aged 60) Moscow Russian Soviet Federative Socialist Republic Occupation Novelist, short story writer, poet, playwright, and literary translator Literary movement Realism Notable awards State Stalin Prize (1952) National Writer of the Uzbek SSR (1967) National Order of Merit (2000) Abdulla Qahhor (sometimes spelled Abdulla Kahhar in English) (Uzbek: Abdulla Qahhor, Абдулла Қаҳҳор ) (September 17, 1907 – May 25, 1968) was an Uzbek novelist, short story writer, poet, playwright, and literary translator. He is best remembered as the author of the 1951 novel Qoʻshchinor chiroqlari ( The Lights of Qoʻshchinor ) and the 1958 story Sinchalak . In addition to writing numerous short stories and novels, Qahhor translated the works of many famous R...
閱讀完整內容