1955 w literaturze
◄◄ | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 |
| 1955 |
1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | ►► |
przegląd chronologiczny |
Wydarzenia literackie w 1955 roku.
Spis treści
1 Wydarzenia
2 Nowe książki (proza beletrystyczna i literatura faktu)
3 Wywiady
4 Dzienniki, autobiografie, pamiętniki
5 Nowe eseje, szkice i felietony
6 Nowe dramaty
7 Nowe poezje
8 Nowe prace naukowe i biografie
9 Urodzili się
10 Zmarli
11 Nagrody
12 Przypisy
Wydarzenia |
- W Polsce
- Już w grudniu 1954 ogłoszono, że rok 1955 będzie rokiem mickiewiczowskim.
- Powstał nowy tygodnik studentów i młodej inteligencji „Po Prostu”, którego współpracownikami byli m.in. Marek Hłasko, Ernest Bryll i Józef Lenart.
- W czasopiśmie „Nowa Kultura” opublikowano debiutanckie wiersze Jarosława Marka Rymkiewicza, Jerzego Harasymowicza, Józefa Ratajczaka, Andrzeja Bursy, Małgorzaty Hillar, Zbigniewa Herberta.
- W „Życiu Literackim” ukazały się wiersze Stanisława Czycza, Bohdana Drozdowskiego, oraz także Zbigniewa Herberta i Jerzego Harasymowicza. Dołączono do nich komentarze Przybosia, Jastruna, Sandauera, Błońskiego i Flaszena.
- zagraniczne
Jean Cocteau wybrany do francuskiej Akademii Literatury.- W ZSRR zaczęły wychodzić pisma „Junost'” i „Inostrannaja litieratura”
- W Sofii ukazał się pierwszy przekład Lalki na język bułgarski.
- 7 października w Six Gallery w San Francisco po raz pierwszy zaprezentowano poemat Allena Ginsberga Skowyt (Howl), jedno ze sztandarowych dzieł Beat Generation.
Nowe książki (proza beletrystyczna i literatura faktu) |
- polskie
Stanisław Lem
- Czas nieutracony
- Obłok Magellana
Józef Mackiewicz
- Droga donikąd
- Karierowicz
Czesław Miłosz – Dolina Issy
Leopold Tyrmand – Zły
Teodor Parnicki – Koniec „Zgody Narodów”
Tadeusz Różewicz – Opadły liście z drzew
Jan Józef Szczepański – Polska jesień
- zagraniczne
Jacques Stéphen Alexis – Dobry generał Słońce (Compère général soleil)
Kingsley Amis – To niepewne uczucie (The Uncertain Feeling)
Ray Bradbury – Październikowa kraina (The October Country)
Miodrag Bulatović – Diabły nadchodzą (Đavoli dolaze)
Louis-Ferdinand Céline – Rozmowy z profesorem Y (Entretiens avec le professeur Y)
Agatha Christie
Entliczek pentliczek (Hickory Dickory Dock)
Podróż w nieznane (Destination Unknown)
J.P. Donleavy – Ryży (The Ginger Man)
Friedrich Dürrenmatt – Grek szuka Greczynki (Grieche sucht Griechin)
Shūsaku Endō – Biały człowiek (Shiroi hito)
William Gaddis – The Recognitions
Robert Graves – Mity greckie (The Greek Myths)
Graham Greene – Spokojny Amerykanin (The Quiet American)
Patricia Highsmith – Utalentowany pan Ripley (The Talented Mr. Ripley)
Clive Staples Lewis – Opowieści z Narnii: Siostrzeniec czarodzieja (The Magician’s Nephew)
Gabriel García Márquez – Szarańcza (La hojarasca)
Vladimir Nabokov – Lolita
Pier Paolo Pasolini – Próżniaki (Ragazzi di vita)
Mario Puzo – Mroczna arena (The Dark Arena)
Alain Robbe-Grillet – Podglądacz (Le Voyeur)
Juan Rulfo – Pedro Páramo
J.R.R. Tolkien – Władca Pierścieni: Powrót króla (The Return of the King)
Patrick White – Drzewo człowiecze (The Tree of Man)
- wydania polskie tytułów zagranicznych
Wywiady |
- polskie
- zagraniczne
- wydania polskie tytułów zagranicznych
Dzienniki, autobiografie, pamiętniki |
- polskie
- zagraniczne
- wydania polskie tytułów zagranicznych
Nowe eseje, szkice i felietony |
- polskie
O sztuce tłumaczenia, pod red. Michała Rusinka (Ossolineum)
- zagraniczne
- wydania polskie tytułów zagranicznych
Nowe dramaty |
- polskie
Wacław Kubacki – Rzymska wiosna (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”)[1]
- zagraniczne
Arthur Adamov – Ping-Pong (Le Ping Pong)
William Inge – Przystanek autobusowy (Bus Stop)
Eugène Ionesco – Nowy lokator (Le Nouveau Locataire)
Arthur Miller – Widok z mostu (A View from the Bridge)
Jean-Paul Sartre – Niekrasow (Nekrassov)
Tennessee Williams – Kotka na gorącym blaszanym dachu (Cat On a Hot Tin Roof)
- wydania polskie tytułów zagranicznych
Nowe poezje |
- polskie
Henryk Jasiczek – Obuszkiem ciosane
Tadeusz Różewicz – Srebrny kłos
Adam Ważyk – Poemat dla dorosłych (wydanie czasopiśmiennicze)
- zagraniczne
W.H. Auden – Tarcza Achillesa (The Shield of Achilles)
Héctor Bianciotti – Psalm na ulicach (Salmo en las calles)
Paul Celan – Od progu do progu (Von Schwelle zu Schwelle}
Gregory Corso – Westalka z Brattle i inne wiersze (The Vestal Lady on Brattle and Other Poems)
Lawrence Ferlinghetti – Obrazy świata minionego (Pictures of the Gone World)
Roger Gilbert-Lecomte – Testament
Jewgienij Jewtuszenko – Trzeci śnieg (Третий снег)
Philip Larkin – Mniej oszukani (The Less Deceived)
Jacques Prévert – Deszcz i pogoda (La pluie et le beau temps)
Pierre Reverdy – Au soleil du plafond
Jorgos Seferis – Dziennik pokładowy III (Ημερολόγιο Καταστρώματος ΙΙΙ)
R. S. Thomas – Song at the Year's Turning
Charles Tomlinson – Naszyjnik (The Necklace)
William Carlos Williams – Podróż do miłości (Journey to Love)
Lejzer Wolf – Wiersze (Lider, pośm.)
- zagraniczne antologie
- wydane w Polsce wybory utworów poetów obcych
- wydane w Polsce antologie poezji obcej
Nowe prace naukowe i biografie |
- polskie
Ananiasz Zajączkowski – Orient jako źródło inspiracji w literaturze romantycznej doby mickiewiczowskiej (Państwowy Instytut Wydawniczy)[2]
- zagraniczne
Emilio Betti – Ogólna teoria interpretacji (Teoria generale della interpretazione)
Maurice Blanchot – Przestrzeń literatury (L'Espace littéraire)
Robert Graves – Mity greckie (The Greek Myths)
Claude Lévi-Strauss – Smutek tropików (Tristes tropiques)
Herbert Marcuse – Eros i cywilizacja (Eros and Civilization)
- wydania polskie tytułów zagranicznych
Urodzili się |
10 stycznia – Yasmina Khadra, algierski pisarz, tworzący w języku francuskim
13 stycznia – Jay McInerney, amerykański powieściopisarz i scenarzysta
19 stycznia – Mariusz Wilk, polski pisarz i eseista
2 lutego – Leszek Engelking, polski poeta, nowelista, tłumacz i krytyk literacki
8 lutego – John Grisham, pisarz amerykański
9 lutego – Anne Robillard, francuskojęzyczna pisarka kanadyjska
17 lutego – Mo Yan, pisarz chiński, laureat literackiej Nagrody Nobla
30 kwietnia – Zlatko Topčić, bośniacki autor opowiadań, powieści i dramatów
30 maja – Colm Tóibín, irlandzki powieściopisarz, nowelista, poeta i eseista
4 czerwca – Val McDermid, szkocka pisarka, autorka powieści kryminalnych
5 lipca – Mia Couto, mozambicki pisarz
20 lipca – Stig Larsson, szwedzki prozaik, poeta, dramaturg i reżyser
7 sierpnia – Władimir Sorokin, pisarz rosyjski
2 września – Lidia Amejko, polska pisarka i dramatopisarka
12 października – Serge Venturini, francuski poeta
20 października – Magdalena Tulli, polska pisarka i tłumaczka
23 grudnia – Carol Ann Duffy, brytyjska poetka
28 grudnia – Liu Xiaobo, chiński pisarz i literaturoznawca (zm. 2017)
Zmarli |
20 stycznia – Robert P.T. Coffin, amerykański poeta i prozaik (ur. 1982)
17 lutego – Štefan Krčméry, słowacki poeta (ur. 1892)
23 lutego – Paul Claudel, francuski dramaturg, poeta i eseista (ur. 1868)
10 kwietnia – Pierre Teilhard de Chardin, francuski filozof, teolog i eseista (ur. 1881)
16 maja – James Agee, amerykański powieściopisarzy, poeta, scenarzysta i krytyk filmowy (ur. 1909)
27 czerwca – Martin A. Hansen, duński prozaik (ur. 1909)
2 sierpnia – Wallace Stevens, amerykański poeta i eseista (ur. 1879)
12 sierpnia – Thomas Mann, niemiecki pisarz, noblista (ur. 1875)
30 września – Pentti Haanpää, fiński prozaik (ur. 1905)
18 października – José Ortega y Gasset, hiszpański filozof i eseista (ur. 1883)
Nagrody |
Bollingen Prize for Poetry – Léonie Adams i Louise Bogan
Georg-Büchner-Preis – Marie Luise Kaschnitz
Grand prix du roman de l'Académie françaises – Michel de Saint-Pierre za Les Aristocrates
Grand prix im. C.-F. Ramuza – Pierre-Louis Matthey
Grosse Schillerpreis – Gonzague de Reynold
Hanzeatycka Nagroda Goethego – T.S. Eliot
Medal Frosta – Leona Speyer
Nagroda Doblouga – Karl Asplund, Sven Barthel oraz Herman Wildenwey
Nagroda Goethego – Annette Kolb
Nagroda Goncourtów – Roger Ikor za Les Eaux mêlées
Nagroda im. Akutagawy – Shūsaku Endō za Biały człowiek (Shiroi Hito) i Ishihara Shintoista za Sezon Słońca (Taiyō no kisetsu)
Nagroda im. Conrada Ferdinanda Meyera – Franz Fassbind
Nagroda Literacka im. Juliana Tuwima – Marian Piechal
Nagroda NIN – Mirko Božić za powieść Neisplakani
Nagroda Nobla – Halldór Kiljan Laxness
Nagroda Państwowa I. stopnia – Maria Dąbrowska
Nagroda Pulitzera (dramat) – Tennessee Williams za sztukę Kotka na gorącym blaszanym dachu
Nagroda Pulitzera (poezja) – Wallace Stevens za Wiersze zebrane (Collected Poems)
Nagroda Pulitzera (proza) – William Faulkner za Przypowieść (A Fable)
Nagroda Renaudot – Georges Govy za Le Moissonneur d'épines
Nagroda Stregi – Giovanni Comisso
Nagroda za całokształt twórczości, ufundowana przez Komitet Obywatelski Pomocy Uchodźcom Polskim w Wielkiej Brytanii – Marian Czuchnowski
National Book Award (poezja) – Wallace Stevens za Wiersze zebrane (Collected Poems)
National Book Award (proza) – William Faulkner za Przypowieść (A Fable)
Premio Adonáis de Poesía – Javier de Bengoechea za Hombre en forma de elegía
Premio Bagutta – Alfonso Gatto za La forza degli occhi
Prêmio Machado de Assis – Onestaldo de Pennafort
Premio Nacional de Literatura „Miguel de Cervantes” de narraciones – Miguel Delibes za Diario de un cazador
Premio Nacional de Literatura de Chile – Francisco Antonio Encina
Premio Nacional de Poesía – Jorge Campos za tom ¿?
Premio Nadal – Rafael Sánchez Ferlosio za El Jarama
Premio Planeta – Antonio Prieto za Tres pisadas de hombre
Premio Viareggio – Vasco Pratolini za Metello
Prix des Deux Magots – Pauline Réage za Historię O (Histoire d'O)
Prix Femina – André Dhôtel za Le pays où l’on arrive jamais
Prix Interallié – Félicien Marceau za Élans du cœur
Prix Victor Rossel – Lucien Marchal za La Chute du grand Chimu
Somerset Maugham Award – Kingsley Amis za Jima szczęściarza
Złote Laury – Tove Ditlevsen
Złoty medal królowej za poezję – Ruth Pitter
Przypisy |
↑ WacławW. Kubacki WacławW., Rzymska wiosna, Warszawa: „Czytelnik”, 1955, s. 77 .
↑ AnaniaszA. Zajączkowski AnaniaszA., Orient jako źródło inspiracji w literaturze romantycznej doby mickiewiczowskiej, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1955, s. 94 .