10 Kompania Saperów
.mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}
| ||
| Historia | ||
Państwo | ||
| Sformowanie | 1940 | |
| Rozformowanie | 1947 | |
| Dowódcy | ||
| Pierwszy | mjr Jan Dorantt | |
| Organizacja | ||
| Dyslokacja | Musselburgh | |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe | |
| Rodzaj wojsk | saperzy | |
| Podległość | 10 Brygada Kawalerii Pancernej 1 Dywizja Pancerna | |
10 Kompania Saperów (10 ksap) – pododdział saperów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Spis treści
1 Geneza
2 Działania kompanii
3 Organizacja wojenna kompanii saperów
4 Obsada personalna
5 Przypisy
6 Bibliografia
Geneza |
25 lutego 1942 r. Naczelny Wódz gen. Sikorski podjął decyzję o utworzeniu pierwszej w dziejach oręża polskiego dywizji pancernej. We wrześniu 1942 r. w skład 1 Dywizji Pancernej wchodziły oddziały saperów między innymi 10 kompania saperów. 10 kompania saperów była kontynuatorką Zmotoryzowanego Baonu Saperów, który uczestniczył w walkach w obronie Polski w 1939 r.
W czerwcu 1943 roku kompania została przeniesiona ze Szkocji do Anglii i zakwaterowana we wsi Great Wilbraham[1]. Pod koniec 1943 roku została przeniesiona do miejscowości East Linton niedaleko Dunbar, gdzie zajmowała się rozbrojeniem i oczyszczeniem wybrzeża z pól minowych i pali przeciwdesantowych[2].
W składzie 10 Brygady Kawalerii Pancernej i przy takiej obsadzie kompania bierze udział, na wiosnę 1944 roku w ćwiczeniach dywizyjnych i między dywizyjnych w rejonie Scarborough i Pickering w hrabstwie York, a następnie przeszła cały szlak bojowy na kontynencie od sierpnia 1944r[3].
Działania kompanii |
10 kompania saperów została przetransportowana z Wielkiej Brytanii do Francji w ostatnich dniach lipca 1944 roku na statku Ft. Wirgley. 31 lipca o 16:00 została wyładowana na plaże Normandii. Liczyła wtedy 9 oficerów i 254 szeregowych. Podczas rozładunku sprzętu jedna z trzytonowych ciężarówek spadła z żelaznego pomostu i zatonęła. Po wyładunku kompania udała się do obozu zgrupowania saperów w rejonie Bazenville. 6 sierpnia saperzy kompanii zorganizowali dla oddziałów 10 Brygady Kawalerii Pancernej szkolenie obejmujące znajomość i rozbrajania min i pułapek niemieckich używanych w północnej Francji. Uczestniczyli w nim: z pułków pancernych po jednym oficerze i dwóch podoficerów, z 10 pułku dragonów jeden oficer i czterech podoficerów, ze szwadronu sztabowego jeden oficer i jeden podoficer. Uczestnicy stali się instruktorami saperskimi we własnych oddziałach[4].
Organizacja wojenna kompanii saperów |
- dowódca kompanii saperów (major)
- zastępca dowódcy kompanii saperów (kapitan)
- 3 plutony liniowe a. 4 drużyny
- pluton dowodzenia wraz z pocztem dowódcy
Każdy pluton saperów liczył 2 oficerów (dowódca plutonu - porucznik i zastępca dowódcy plutonu - podporucznik) oraz 70 saperów.
Łącznie kompania liczyła 9 oficerów i 256 szeregowych. Posiadała 1 radiostację dla dowódcy kompanii oraz 66 pojazdów mechanicznych, w tym 12 półgąsienicowych transporterów opancerzonych Halftrack.
Obsada personalna |
Dowódcy kompanii:
- mjr sap. Jan Dorantt (1942 – X 1943 → dowódca Oddziałów Saperów Dywizyjnych 1 DPanc)
- mjr sap. Wiktor Neklaws (X 1943 - 1945 → dowódca 4 bsap)
- kpt. sap. Aleksander Koślacz (po zakończeniu działań)
Zastępcy dowódcy kompanii:
- kpt. sap. Adam Gorczyca (1942 – 1943 → dowódca 11 kompanii parkowej saperów)
- kpt. sap. Stefan Bergander (1943 - 1947)
- kpt. sap. Aleksander Koślacz
- kpt. Andrzejewski (po zakończeniu działań)
Dowódcy plutonów saperów:
- I plutonu - por. sap. Mieczysław Borchólski, ppor. Antoni Gruszka
- II plutonu - por. sap. Włodzimierz Jasieński, ppor. Józef Jarosz
- III plutonu - ppor. sap. Marian Lewandowski, por. Aleksander Parzycki
- plutonu dowodzenia - ppor. sap. Aleksander Grzesik, kpt.sap. Zygmunt Koronkiewicz, por. sap. Sala (po zakończeniu działań)
- oficer rozpoznawczy - kpt.sap. Zbigniew Karwiński, ppor. sap. Stanisław Surawski
- oficer techniczny - por. sap. Henryk Besser
Zastępcy dowódców plutonów saperów:
- I plutonu - ppor. sap. Henryk Besser
- ppor. sap. Józef Jarosz
- ppor. sap. Stanisław Korzeniowski
- ppor. sap. Aleksander Paprocki
Przypisy |
↑ Mieczysław Borchólski, Z saperami ..., s. 93.
↑ Mieczysław Borchólski, Z saperami ..., s. 101-102.
↑ "Saperzy w służbie Polsce s. 352-355, 374-380, 458
↑ Kutzner i Tym 2010 ↓, s. 35.
Bibliografia |
- MieczysławM. Borchólski MieczysławM., Z saperami generała Maczka, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1990, ISBN 83-11-07794-0, OCLC 834112494 .
- Jacek Kutzner, Juliusz S. Tym: Polska 1 Dywizja Pancerna w Normandii. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm, 2010. ISBN 978-83-7399-404-1.
Adam Szugajew, Saperzy w służbie Polsce, Londyn 1985.
| ||||||||||||