Jan Brueghel (starszy)
Bukiet (1606 - 1607), Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
Pejzaż z rozbójnikami dzielącymi łup (1605) (wraz Sebastianem Vrancxem), Muzeum Narodowe w Warszawie
Krajobraz rzeczny (1607), National Gallery of Art, Waszyngton
Raj i grzech pierworodny (1617) (wraz z Rubensem), Mauritshuis, Haga
Arcyksiążę Albert i Isabella odwiedzają gabinet kolekcjonerski (1621 - 1623), Walters Art Museum, Baltimore
Jan Brueghel (wymowa niderlandzka [jɑn ˈbɾøːɣəl], uproszczona polska [jan brechel]) (starszy), zwany Aksamitnym (ur. 1568 w Brukseli, zm. 13 stycznia 1625 w Antwerpii) – malarz flamandzki, syn Pietera Bruegla (starszego) i brat Pietera Brueghla (młodszego), zwanego Piekielnym; spowinowacony z malarskimi rodzinami Coecków, van Kesselów i Tenniersów.
Swój przydomek zawdzięczał delikatnej fakturze malarskiej, łagodnym tonacjom kolorystycznym, bogactwu i zarazem harmonii swych niekiedy słodkich kompozycji. Sztuki malarskiej uczył się początkowo pod kierunkiem swej babki, wybitnej miniaturzystki, Marii Bessemers, później w pracowni Gillisa van Coninxloo.
W 1589 wyruszył, zwyczajem ówczesnych adeptów malarstwa, w podróż do Włoch, gdzie między innymi wszedł w służbę kardynała Borromero, który pozostał jego stałym klientem i mecenasem.
W 1597 wrócił do Antwerpii, gdzie był malarzem nadwornym arcyksiążąt.
Malował najczęściej niewielkie, często miniaturowe kompozycje, chętnie stosując na podobraziu blachę miedzianą. Do jego ulubionych motywów należały Madonny w otoczeniu girland i bukietów kwiatowych, alegorie, martwe natury, zwłaszcza z kwiatami i owocami; malował również pejzaże i sceny batalistyczne. Jego sielankowy styl, odznacza się świeżością kolorytu. Przedstawiał także sceny biblijne, np. Potop, Sodoma i Gomora.
Najczęściej malował bukiety kwiatów i krajobrazy ożywione motywami religijnymi i mitologicznymi, oraz drobnymi scenkami z życia chłopów i zwierząt (niekiedy malowali je Peter Paul Rubens, Pieter van Avont i Hendrick van Balen). Jego prace posiadają m.in. Prado w Madrycie, Ermitaż, Luwr i Stara Pinakoteka[1].
Malarskie tradycje kontynuował z powodzeniem jego syn, Jan Brueghel (młodszy), który w 1625 uzyskał w Antwerpii tytuł mistrza, a po powrocie z podróży do Włoch przejął pracownię ojca.
Genealogia Brueghlów
| Pieter Bruegel (starszy) | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Pieter Brueghel (młodszy) | Jan Brueghel (starszy) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ambrosius Brueghel | Jan Brueghel (młodszy) | Anna Brueghel | David Teniers (młodszy) | ||||||||||||||||||||||||||||
| Abraham Brueghel | |||||||||||||||||||||||||||||||
Dzieła malarza |
Alegoria Ognia - początek XVII wieku, Pinacoteca Ambrosiana, Mediolan
Arcyksiążę Albert i Isabella odwiedzają gabinet kolekcjonerski - (1621 - 1623), Walters Art Museum, Baltimore
Bukiet - (1606 - 1607), Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
Krajobraz rzeczny - (1607), National Gallery of Art, Waszyngton
Odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu - (1578 do 1625), Muzeum Archidiecezjalne w Katowicach
Pejzaż z rozbójnikami dzielącymi łup - 1605, olej na desce, 41 x 65,6 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie (wraz Sebastianem Vrancxem)
Nabrzeże - 1615, olej na płótnie, 25,8 x 37 cm Stara Pinakoteka, Monachium
Raj i grzech pierworodny (wraz z Rubensem) - 1617, deska, 74,5 x 114,5 cm, Mauritshuis, Haga
Zmysł smaku - 1618, olej na drewnie, 64 x 108 cm, Prado, Madryt
Wizja świętego Huberta - 1620, olej na desce, 63 x 100 cm, Prado, Madryt
Przypisy |
↑ Jan Brueghel w Artcyclopedia.com (ang.). [dostęp 21.11.2011].
Bibliografia |
- Ian. Chilvers: Oksfordzki leksykon sztuki. Warszawa: Arkady, 2002, s. 115. ISBN 83-213-4157-8.
Linki zewnętrzne |
Jan Brueghel w Rijksmuseum (ang.)
Kontrola autorytatywna (osoba):
ISNI: 0000 0001 0830 9545
VIAF: 100909732
ULAN: 500007095
LCCN: n81089670
GND: 118674005
SELIBR: 319675
BnF: 12244766f
SUDOC: 031183085
NLA: 35023038
NKC: jn20011018116
DBNL: breu031
BNE: XX943444
NTA: 068517491
Open Library: OL541076A
- WorldCat