Banat (kraina)




















Banat






Herb Banatu

Herb Banatu


Położenie Banatu

Państwa

 Rumunia,
 Serbia,
 Węgry

Stolica

Timișoara (Temesvár)[1]



Położenie Banatu


Banat (rum., serb. Banat, czes., słow. Banát, węg. Bánság lub Bánát) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, położona w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej, między Dunajem, Cisą i jej dopływem Maruszą oraz Karpatami Południowymi[2]. Kraina ta leży obecnie na terenie 3 państw:




  • Rumunii (18 700 km²)


  • Serbii (9 000 km²)


  • Węgier (300 km²).


Zachodnią część Banatu zajmują urodzajne tereny rolnicze, a część wschodnią Góry Banackie ze złożami węgla brunatnego, rud żelaza oraz rud miedzi.




Spis treści






  • 1 Historia


  • 2 Miasta


  • 3 Zobacz też


  • 4 Uwagi


  • 5 Przypisy


  • 6 Linki zewnętrzne





Historia |


W starożytności Banat wchodził w skład Dacji[potrzebny przypis]. Początkowo pod panowaniem węgierskim (od XII wieku prowincja[2]), w latach 1552–1718 był pod panowaniem tureckim. Od roku 1718 wchodził w skład Austrii (pod panowaniem Habsburgów), która popierała kolonizację niemiecką na tym terenie (tzw. Donauschwaben, Szwabi banaccy). W 1867 Banat znalazł się na terytorium utworzonych Austro-Węgier[3]. Banat był obszarem wielonarodowym, zasiedlonym głównie przez Rumunów, Serbów, Niemców i Węgrów. Formalnie wchodził w skład Węgier[1].


Po rozpadzie Austro-Węgier, 31 października 1918 w Timișoarze proklamowano powstanie Republiki Banackiej, na czele której stanął Otto Roth. Jednak już 15 listopada do republiki wkroczyły wojska serbskie. W 1919 Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (przyszła Jugosławia) i Rumunia podzieliły Banat między siebie[potrzebny przypis].


4 czerwca 1920 w Trianon Banat podzielono ostatecznie między Rumunię, Królestwo SHS oraz Węgry, przy których pozostał tylko niewielki skrawek terytorium (okręg Szegedu). Po II wojnie światowej postanowienia te zostały utrzymane w mocy, jednak wysiedlono z Banatu większość Niemców[1]. W dawnej części jugosłowiańskiej (dziś w granicach Serbii) żyje spora mniejszość węgierska, podobnie jak w Banacie rumuńskim.



Miasta |





Timișoara





Zrenjanin


Największe miasta w Banacie według danych rumuńskich[4] i serbskich[5]:






































































miasto
populacja
(2011)
państwo
1.

Timișoara
319 279

Rumunia
2.

Segedyn[a]
170 285

Węgry
3.

Arad[a]
159 074

Rumunia
4.

Zrenjanin
76 511

Serbia
5.

Pančevo
75 914

Serbia
6.

Reșița
73 282

Rumunia
7.

Lugoj
40 361

Rumunia
8.

Kikinda
38 065

Serbia
9.

Vršac
36 040

Serbia
10.

Caransebeș
24 689

Rumunia


Zobacz też |



  • Siedmiogród

  • Wojwodina



Uwagi |




  1. ab W Banacie leży fragment miasta, większa część, włącznie z historycznym centrum, leży poza Banatem.



Przypisy |




  1. abc Jan Palmowski Słownik najnowszej historii świata 1900-2007, wydanie polskie 2008, tom I, s. 69


  2. ab Czesław Witkowski Słownik pojęć historycznych, wyd. 2008, s. 29


  3. Historia świata. Encyklopedia PWN t. 1, wyd. 2008, s. 284


  4. http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls


  5. [1]



Linki zewnętrzne |



  • Opis i zdjęcia rumuńskiego Banatu


  • Banat w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.


  • Banat w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo. Warszawa 1900.
















這個網誌中的熱門文章

Electric locomotive

Carlow County Council

Abdulla Qahhor