Egftnjytyk

Huta Batory (Alchemia S.A) Bismarckhütte
Zabudowania huty w 2018 roku
Państwo	Polska
Województwo	śląskie
Siedziba	Chorzów
Adres	ul. Dyrekcyjna 6
Data założenia	1873
Forma prawna	spółka akcyjna
Nr KRS	0000003096
Położenie na mapie Chorzowa Huta Batory (Alchemia S.A)
Położenie na mapie Polski Huta Batory (Alchemia S.A)
Położenie na mapie województwa śląskiego Huta Batory (Alchemia S.A)
50°16′29,3″N 18°56′28,6″E/50,274806 18,941278

Huta Batory (niem. Bismarckhütte) – huta żelaza, która istniała jako podmiot gospodarczy w latach 1873–2013 w Chorzowie-Batorym. W wyniku przekształceń własnościowych, w latach 2005–2013 jej części zostały skonsolidowane (jako oddziały, spółki i działy), wchodząc w skład grupy kapitałowej Alchemia S.A. w Warszawie^[1]:

• Alchemia S.A. – Oddział Walcownia Rur Batory (ul. Dyrekcyjna 6),


• Alchemia S.A. – Oddział Stalownia Batory (ul. Dyrekcyjna 6),


• Alchemia S.A. – Dział Zakupów (ul. Dyrekcyjna 6),


• Kuźnia Batory Sp. z o.o. (ul. Stalowa 1),


• Laboratoria Badań Batory Sp. z o.o. (ul. Dyrekcyjna 6).

Historia |

Od założenia do I wojny światowej |

Huta została uruchomiona 2 września 1873 roku z inicjatywy „Kattowizer Aktiengeselschaft für Eisenhüttenbetrieb” (Katowicka Spółka Akcyjna dla Hutnictwa Żelaza). Z inicjatywy pierwszego dyrektora Wilhelma Kollmana, zakład otrzymał nazwę „Bismarckhütte” oraz logo literę „B” w koronie. Pierwotnie hutę tworzył wydział żelaza pudlerskiego oraz dwie walcownie: bruzdowa i cienkiej blachy. Dzięki dobrej jakości wyrobów, produkcja zakładu rozwijała się systematycznie, pomimo trwającego w latach 70. XIX wieku kryzysu ekonomicznego. Stabilna sytuacja finansowa spółki zachęcała potencjalnych inwestorów do zakupu jej akcji. Dzięki zdobytym środkom w 1889 roku rozpoczęła się intensywna rozbudowa zakładu. W jej wyniku do 1914 roku huta powiększyła się o kilka nowych wydziałów specjalizujących się w produkcji wyrobów ze stali jakościowej. W 1906 roku spółka „Bismarckhütte” odkupiła od księcia Guido Henckel von Donnersmarcka hutę „Falva” w Świętochłowicach oraz kopalnie rudy żelaza w okolicy Piekar Rudnych i Tarnowskich Gór. W trakcie I wojny światowej huta pracująca na potrzeby przemysłu zbrojeniowego osiąga bardzo dobre wyniki finansowe, stając się jedną z najbardziej rozpoznawalnych spółek w Cesarstwie Niemieckim^[2].

Między wojnami |

Huta Bismarcka przed 1928 rokiem

Po zakończeniu wojny, na terenie Górnego Śląska rozpoczęła się rywalizacja między Polską a Niemcami o przyszłość polityczną regionu. Wydarzenia te wywołały proces przemian własnościowych w lokalnym przemyśle. W 1920 roku zakład został wykupiony przez niemieckiego przemysłowca Fryderyka Flicka, który w kolejnych latach dokonał wykupu kolejnych górnośląskich przedsiębiorstw. W następstwie tego w latach 20. XX wieku połączono ją z „Katowicką Spółką Akcyjną dla Górnictwa i Hutnictwa” oraz hutą „Silesia” w Paruszowcu. W 1922 roku, gdy doszło do podziału Górnego Śląska, huta „Bismarck” znalazła się na terenie Polski. Kilka lat później w wyniku dalszych machinacji finansowych zakład wszedł w skład państwowego koncernu „Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych S.A.”. W 1933 roku w ramach procesu polonizacji przemysłu dokonano zmianę nazwy huty na „Batory”^[3]. W trakcie II wojny światowej zakład ponownie pracował na potrzebę niemieckiego przemysłu zbrojeniowego. Władze okupacyjne powróciły do niemieckiej nazwy zakładu, a w 1942 roku wokół huty utworzono nową spółkę „Königs- und Bismarckhütte Aktiengesellschaft”^[2].

Okres powojenny |

Zabudowania huty w 2013 roku

Po zakończeniu II wojny światowej w wyniku procesu nacjonalizacji przemysłu huta „Batory” przeszła na własność państwa, równocześnie tracąc należące dotychczas do niej zakłady. W latach 50. XX wieku rozpoczęto proces modernizacji zakładu obejmujący modernizację stalowni oraz remont kapitalny działających tutaj walcowni. W latach 60. XX wieku w hucie po raz pierwszy zastosowano nowatorską metodę kucia wałów korbowych tzw. metodą TR, która później została wdrożona w wielu kuźniach na całym świecie^[4].

Po zakończeniu procesu transformacji ustrojowej w 1992 roku huta „Batory” została przekształcona w spółkę akcyjną^[2]. Rozpoczęta wówczas restrukturyzacja przedsiębiorstwa zakończyła się podziałem huty na szereg samodzielnych spółek. W ramach huty „Batory” pozostał jedynie wydział stalowni oraz walcowni rur.

Od 2005 roku poszczególne części podzielonej huty wykupiła spółka Alchemia S.A., przejmując całość produkcji^[5]:

• 2005 – spółkę Huta Batory (100% udziałów), w 2013 roku skonsolidowaną z Rurexpolem i Walcownią Rur Andrzej,


• 2006 – spółkę remontową Batory Serwis oraz Laboratorium Badań Batory,


• 2007 – Kuźnię Batory.

Przypisy |

Bibliografia |

• 
  Tadeusz Rut. Ulepszona metoda TR kucia wałów korbowych... „Plastyczna obróbka metali”, s. 13–21, 1998. Poznań. ISSN 0867-2628. 
  

Linki zewnętrzne |

• Strona internetowa Alchemia S.A.