Iłukszta
| |||
| |||
Państwo | |||
| Gmina | Iłukszta | ||
| Powierzchnia | 9 km² | ||
| Wysokość | 100 m n.p.m. | ||
| Populacja (2016) • liczba ludności • gęstość | 2638 [1] 293 os./km² | ||
Położenie na mapie Łotwy Iłukszta | |||
Strona internetowa | |||
Portal | |||
Iłukszta (łot. Ilūkste, niem. Illuxt, lit. Alūksta, ros. Илуксте, spotykana także nazwa Illuxt lub w zapisie alfabetem rosyjskim: Иллукст; w archaicznej XIX-w. polskiej pisowni Iłłukszta) – miasto w południowo-wschodniej części Łotwy, w Semigalii, nad rzeką Iłuksztą, ok. 4 km od Dźwiny.
Spis treści
1 Historia
2 Znane osoby związane z Iłuksztą
3 Przypisy
4 Linki zewnętrzne
Historia |
Osada po raz pierwszy wzmiankowana w 1550 roku[2].
W 1690 roku ród Zyberków ufundowali drewnianą rezydencję mającą być zaczątkiem przyszłego kolegium jezuickiego oraz drewniany kościółek. W 1747 roku rozpoczęto budowę murowanego kolegium ukończonego w roku 1753. Od 1754 rozpoczęto budowę barokowego kościoła pod kierunkiem ks. Tomasza Żebrowskiego, który ukończono w 1766 r. Pierwsze nabożeństwo odbyło się w nim w 1769 roku. Kościół został zniszczony w czasie I wojny światowej a jego ruiny rozebrano w latach 60. XX wieku.
W 1787 roku tutejsze seminarium duchowne przejęte zostało przez Zgromadzenie Misji. W 1795 wyniku III rozbioru Polski miasto zagarnięte zostało przez Imperium Rosyjskie.
W roku 1897 roku mieszkało tu 3652 osób, a miejscowość była siedzibą powiatu iłukszckiego o powierzchni[3] około 2000 km² zamieszkiwanego przez 66 697 osób. Najliczniej zamieszkiwali wówczas miasto Polacy (37%), Żydzi (23%), Rosjanie (20%), Łotysze (10%)[4].
Prawa miejskie od 1917 roku, w 2000 miasto liczyło 2940 mieszkańców.
W okresie po zakończeniu I wojny światowej Iłukszta i ziemie powiatu iłuksztańskiego były przez krótki okres obiektem sporu pomiędzy Polską i Łotwą, które rościły sobie prawa tego tych terenów. Polska wysuwała argumenty etniczne, wskazując na dominację ludności polskiej w sześciu gminach powiatu oraz w mieście, natomiast Łotwa historyczne wskazując na przynależność tego terenu do historycznej Semigalii. Ostatecznie granica polsko-łotewska wytyczona została z pozostawieniem terenu po stronie łotewskiej.
Znane osoby związane z Iłuksztą |
- Michał Roth
- Andrzej Benedykt Kłągiewicz
- Jan Purwiński
- Andris Vaņins
Przypisy |
↑ «Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās pagastu dalījumā»
↑ Encyklopedia Orgelbranda podaje, że została założona w XVII wieku
↑ u Orgelbranda – 1974 wiorst kwadratowych
↑ Demoscope Weekly - Annex. Statistical indicators reference, demoscope.ru [dostęp 2017-11-24] .
Linki zewnętrzne |
Iłukszta w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.
| ||||||