Egftnjytyk

Zygmunt Luksemburski
— Z Bożej łaski cesarz rzymski, po wieki August, król Węgier, Czech, Dalmacji, Chorwacji, Ramy, Serbii, Galicji, Lodomerii, Kumanii i Bułgarii. —
Święty Cesarz Rzymski
Okres	od 31 maja 1433 do 15 lutego 1437
Koronacja	8 listopada 1414
Poprzednik	Karol IV Luksemburski
Następca	Fryderyk III Habsburg
Król Rzymian (Niemiec) Do 1411 w opozycji do Jodoka z Moraw.
Okres	od 20 września 1410/21 lipca 1411[1] do 15 lutego 1437
Poprzednik	Ruprecht Wittelsbach
Następca	Albrecht II Habsburg
Król Węgier i Chorwacji
Okres	od 31 marca 1387 do 15 lutego 1437
Poprzednik	Karol II z Durazzo
Następca	Albrecht II Habsburg
Król Czech
Okres	od 16 sierpnia 1419 do 15 lutego 1437
Poprzednik	Wacław IV Luksemburski
Następca	Albrecht II Habsburg
Król Włoch
Okres	od 25 listopada 1431 do 15 lutego 1437
Poprzednik	Ludwik IV Bawarski
Następca	Karol V Habsburg
Dane biograficzne
Dynastia	Luksemburgowie
Data urodzenia	14 lub 15 lutego 1368
Data śmierci	9 grudnia 1437
Ojciec	Karol IV Luksemburski
Matka	Elżbieta Pomorska
Żona	Maria Andegaweńska Barbara Cylejska
Dzieci	Elżbieta
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Herb cesarski Zygmunta Luksemburskiego

Róg do picia Zygmunta Luksemburskiego, przed 1408

Zygmunt Luksemburski (Luksemburczyk), (ur. 14 lub 15 lutego 1368 w Norymberdze, zm. 9 grudnia 1437 w Znojmie) – elektor (margrabia) brandenburski od 1378, król węgierski od 1387, niemiecki od 1410 (do 1411 w opozycji do Jodoka z Moraw), książę Luksemburga od 1419, król włoski od 1431, Święty Cesarz Rzymski od 1433, król czeski od 1419 (objął władzę w 1436).

Trzeci i ostatni cesarz z dynastii luksemburskiej. Drugi syn cesarza Karola IV Luksemburskiego oraz jego czwartej żony – Elżbiety Pomorskiej. Prawnuk Kazimierza III Wielkiego, króla Polski. Przyrodni brat Wacława IV, króla Czech i Niemiec.

Rządy |

Ocena panowania tego władcy pozostaje wciąż gorącym tematem dyskusji wielu historyków – są wśród nich tacy, którzy wychwalają postawę Zygmunta jako obrońcy chrześcijaństwa – władcy, który pragnął zjednoczyć świat chrześcijański, aby ten mógł skuteczniej przeciwstawić się naporowi potęgi muzułmańskiej, jak również narastającym ruchom protestanckim. Oponenci nie negują tego poglądu, zarzucają jednak Zygmuntowi Luksemburskiemu wykorzystywanie religijnych instrumentów dla realizacji planów dynastycznych domu luksemburskiego. Obie strony zgadzają się z tym, że Zygmunt Luksemburski był osobą o wysokiej inteligencji, władcą niezwykle energicznym, o wygórowanych ambicjach. Przyczyn niepowodzeń tego nietuzinkowego władcy upatruje się zarówno w sprzecznościach jego charakteru, jak i w utopijności podejmowanych przez niego przedsięwzięć.

Faktem jest, że polityka prowadzona przez Zygmunta doprowadziła do licznych wojen, a w ostatecznym rezultacie przyczyniła się do znacznego osłabienia rządzonych przez niego państw.

Polityka Zygmunta Luksemburskiego |

Był on duchowym i militarnym przywódcą kilku krucjat, które na ogół kończyły się klęską oraz wyprawy przeciw Turkom osmańskim.

W 1396 r. poniósł porażkę w bitwie pod Nikopolis, w 1428 r. – pod Golubacem (Gołąbcem).

Wyprawiał się również przeciw czeskim husytom i poniósł porażki pod Witkowem i pod Pragą w 1420 r., pod Niemieckim Brodem w 1422 r., pod Uściem w 1426 r., pod Tachowem w 1427 r. i pod Domażlicami 1431 r.

Przyczynił się znacznie do zwołania soboru w Konstancji w 1414 r. i odegrał podczas niego istotną rolę, doprowadzając do zakończenia Wielkiej Schizmy kościoła katolickiego. Miał udział w schwytaniu czeskiego prekursora protestantyzmu Jana Husa, w efekcie czego ten został osądzony i spalony na stosie.

Prowadzone przez niego wojny wymagały ogromnych nakładów finansowych. Szukając pokrycia dla tych wydatków wyprzedawał dobra królewskie i cesarskie oraz zaciągał liczne długi i nakładał nadmierne podatki

Polityka węgierska |

Spędzając większość czasu poza rządzonym przez siebie krajem niewiele zajmował się jego administracją – powołał do tego celu urząd palatyna, który miał to robić w jego zastępstwie.

Nielubiany przez swych węgierskich poddanych starał się zjednać sobie wpływowych popleczników poprzez wynoszenie ich do godności magnackich, doprowadził tym do nadmiernego wzrostu ich znaczenia oraz skłócenia z resztą szlachty węgierskiej; nałożył ogromne podatki na magnatów, ci zaś przenieśli ten ciężar na niższą szlachtę, a ta z kolej na chłopstwo, co doprowadziło do chłopskiego powstania w Transylwanii. Wykorzystując dla swych imperialnych celów ekonomiczne, militarne i polityczne zasoby Węgier, wyczerpał ten kraj tak skutecznie, że jego znaczne osłabienie przyczyniło się do późniejszego uzależnienia od Turcji.

Polityka czeska |

Królem Czech został w momencie śmierci Wacława IV 16 sierpnia 1419 roku. Jego przewrotne postępowanie wobec Jana Husa podczas soboru w Konstancji, które doprowadziło do spalenia Husa na stosie, wzbudziło powszechne oburzenie i wywołało gwałtowny sprzeciw Czechów wobec zamiaru objęcia przez niego tronu czeskiego. Przy użyciu wojsk niemieckich i węgierskich zajął stolicę Czech i 28 lipca 1420 roku został koronowany przez arcybiskupa Pragi w Pradze. Niedługo potem atak mieszczan oraz husyckiej armii na zamek zmusił go do ewakuacji. Doprowadziło to w 1420 r. do nasilenia wyniszczających ten kraj wojen husyckich. W 1434 roku w bitwie pod Lipanami utrakwiści pokonali taborytów i zawarli porozumienie z Zygmuntem, jednak tron czeski odzyskał dopiero w 1436 r. na skutek zdrady kalikstynów (utrakwistów), jednego z ugrupowań husyckich.

Polityka niemiecka |

20 września 1410 roku trzech elektorów ogłosiło Zygmunta królem rzymskim (niemieckim), jednak pozostali później wybrali Jodoka Morawskiego. 21 lipca 1411 roku, już po śmierci Jodoka, Zygmunt został wybrany przez pełną kurię elektorską. W elekcji brał udział on sam jako margrabia Brandenburgii, jego brat Wacław IV jako król Czech, książę Saksonii Rudolf III Saski, hrabia-palatyn Renu Ludwik III Wittelsbach, arcybiskup Moguncji Jan II z Nassau, arcybiskup Kolonii Fryderyk III z Saarwerden oraz arcybiskup Trewiru Werner z Falkensteinu. Koronował się w Akwizgranie 8 listopada 1414 roku. 25 listopada 1431 roku w Mediolanie koronował się na króla Włoch, które także wchodziły w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Cesarzem rzymskim został 31 maja 1433 roku, kiedy to koronował go w Rzymie papież Eugeniusz IV. Za jego panowania w Rzeszy Niemieckiej umocniły się nowe potęgi terytorialne; Brandenburgia i Saksonia.

Polityka wobec Polski |

Zygmunt planował rozbiór Polski za pośrednictwem księcia opolskiego Władysława Opolczyka. Plan rozbioru przedstawiony został wielkiemu mistrzowi zakonu krzyżackiego – Konradowi Wallenrodowi w 1392 r. Przewidywał on rozbiór Polski pomiędzy Rzeszę Niemiecką, zakon krzyżacki, Węgry i Morawy.

Plan ten nie doczekał się prób realizacji, gdyż sprzeciwili się mu Krzyżacy^[2]. W 1410 roku wojska Zygmunta pod dowództwem Ścibora ze Ściborzyc najechały ziemię sądecką, jednak najazd został odparty.

Zmiana stosunków Zygmunta z Polską nastąpiła po polskim zwycięstwie pod Grunwaldem i podpisaniu I pokoju toruńskiego w 1411. Już 15 marca 1412 roku Zygmunt podpisał w Lubowli pokój z Polską, na podstawie którego zawarto przymierze polsko-węgierskie oraz postanowiono, że Ruś Czerwona i Podole pozostaną przy Polsce do śmierci jednego z dwóch władców, a następnie po 15 latach od tego wydarzenia wspólna komisja panów polskich i węgierskich miała zadecydować o ich dalszych losach, Mołdawia miała pozostać lennem Korony Polskiej, lecz miała być zobowiązana do posiłkowania Zygmunta Luksemburskiego przeciw Turkom. W sierpniu Zygmunt ogłosił wyrok w sporze Polski z Krzyżakami, w którym rozstrzygnął na niekorzyść Zakonu pretensje biskupów polskich, resztę odkładając do zbadania przez komisję – przy okazji naciska na Zakon Krzyżacki o wypłatę należnego odszkodowania wynikającego z I pokoju toruńskiego. W dniu 8 listopada 1412 roku przekazał Polsce część Spisza w tzw. zastaw spiski, w zamian za pożyczkę 37 tys. kop groszy praskich od Polski.

Po kolejnej wojnie polsko-krzyżackiej (wojna głodowa) Zygmunt Luksemburski obawiając się interwencji Jagiełły w Czechach, postanowił skierować jego ekspansję na północ i w dniu 6 grudnia 1420 roku wydał we Wrocławiu niekorzystny dla Jagiełły wyrok, co doprowadziło do nowej wojny z Krzyżakami w 1422 roku (wojna golubska).

W 1423 roku Zygmunt odnowił w Kieżmarku traktat sojuszniczy z 1412 roku.

Zmarł 9 grudnia 1437 w morawskim Znojmie, został zaś pochowany w katedrze w siedmiogrodzkim Waradynie (dzisiaj Oradea w Rumunii).

Przodkowie |

Małżeństwa i potomstwo |

Zygmunt był żonaty z Marią Andegaweńską i Barbarą Cylejską. Jego jedynym potomkiem była córka z drugiego związku – Elżbieta, małżonka Albrechta Habsburga.

Przypisy |

Bibliografia |

• W. Czapliński, A. Galos, W. Korta, Historia Niemiec, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków 1981. ​ISBN 83-04-00444-5​.


• W. Felczak, Historia Węgier, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków 1983.


• Józef AndrzejJ.A. Gierowski Józef AndrzejJ.A., Historia Włoch, Wrocław: Ossolineum, 1999, ISBN 83-04-04432-3, OCLC 830265347 .


• D. Hay, Europa XIV i XV wieku, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2001. ​ISBN 83-06-02625-X​.


• 
  T. Manteuffel, Historia Powszechna – Średniowiecze, PWN, Warszawa 2001, ​ISBN 83-01-08685-8​.


• J.-F. Noel, Święte Cesarstwo, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 1998. ​ISBN 83-86857-95-1​.


• A. Prochaska, Do starań Zygmunta margrabiego brandenburskiego o koronę polską, [w:] Kwartalnik Historyczny, 18, 1904, s. 213-219.


• Słownik władców Europy średniowiecznej, JózefJ. Dobosz, MaciejM. Serwański, IlonaI. Czamańska, wyd. Wyd. 2, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2002, ISBN 83-7177-102-9, OCLC 316557182 .


• Stanisław AndrzejS.A. Sroka Stanisław AndrzejS.A., Historia Węgier do 1526 roku w zarysie, Bydgoszcz: „Homini”, 2000, ISBN 83-87933-75-9, OCLC 749805493 .


• 
  B. Zientara, Historia powszechna średniowiecza, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2002, ​ISBN 83-85660-94-1​.

p • d • e Władcy Brandenburgii Margrabiowie Marchii Północnej Pierwsi hrabiowie Dytryk (965–983) • Hodo (985–993) • Lotar (993–1003) • Werner (1003–1009) • Bernard I (1009–1018) • Bernard II (1018–1045) • Wilhelm (1045–1056) • Lotar Udo I (1056–1057) • Lotar Udo II (1057–1082) • Henryk I (1082–1087) • Lotar Udo III (1087–1106) • Rudolf I (1106–1111) • Helperich z Plötzkau (1111–1112) • Rudolf I (1112–1114) • Henryk II (1114–1128) • Lotar Udo IV (1128–1130) • Konrad z Plötzkau (1130–1133) Askańczycy Albrecht I Niedźwiedź (1134–1157) Margrabiowie Brandenburgii Askańczycy Albrecht I Niedźwiedź (1157–1170) • Otto I (1170–1184) • Otto II Szczodry (1184–1205) • Albrecht II (1205–1220) Linia na Salzwedel Otto III (1220–1267) • Jan III (1267–1268) • Otto V Długi (1267–1298) • Albrecht III (Brandenburgia) (1267–1300) • Otto VI Mały (1280–1286) • Herman (1298–1308) • Jan V (1308–1317) Linia na Stendal Jan I Askańczyk (1220–1266) • Jan II (1266–1281) • Konrad (1266–1304) • Otto IV ze Strzałą (1266–1308) • Otto VII (1291–1297) • Henryk I bez Ziemi (1294–1318) • Jan IV (1304–1305) • Waldemar Wielki (1304–1319) • Henryk II Dziecię (1318–1320) Wittelsbachowie Ludwik I (1320–1351) • Ludwik VI Rzymianin (1351–1356) Elektorzy Brandenburgii Wittelsbachowie Ludwik VI Rzymianin (1356–1366) • Otto V Leniwy (1366–1373) Luksemburgowie Karol IV (1373–1378) • Zygmunt (1378–1388) • Jodok z Moraw (1388–1411) • Zygmunt (1411–1415) Hohenzollernowie Fryderyk I (1411–1440) • Fryderyk Gruby (1440–1463) • Fryderyk II Żelazny (1440–1470) • Albrecht III Achilles (1470–1486) • Jan Cycero (1486–1499) • Joachim I Nestor (1499–1535) • Jan (1535–1571) • Joachim II Hektor (1535–1571) • Jan Jerzy (1571–1598) • Joachim Fryderyk (1598–1608) • Jan Zygmunt (1608–1620) • Jerzy Wilhelm (1620–1640) • Fryderyk Wilhelm I (Wielki Elektor) (1640–1688) • Fryderyk III (1688–1701) Elektorzy Brandenburgii (w ramach Królestwa Prus) Hohenzollernowie Fryderyk I (1701-1713) • Fryderyk Wilhelm I (1713–1740) • Fryderyk II Wielki (1740–1786) • Fryderyk Wilhelm II (1786–1797) • Fryderyk Wilhelm III (1797–1806)

p • d • e Władcy Węgier Książęta Węgier Arpadowie Arpad (896–907) • Tarhos (907 – po 922) • Zoltán (907–947) • Fajsz (947–955) • Taksony (955–970) • Gejza (970–997) • Stefan I Święty (997–1000/1001) Królowie Węgier Arpadowie Stefan I Święty (1000 lub 1001–1038) • Piotr Orseolo (1038–1041) • Samuel Aba (1041–1044) • Piotr Orseolo (1044–1046) • Andrzej I (1046–1061) • Bela I (1061–1063) • Salomon (1063–1074) • Gejza I (1074–1077) • Władysław I Święty (1077–1095) • Koloman Uczony (1095–1116) • Stefan II (1116–1131) • Bela II Ślepy (1131–1141) • Gejza II (1141–1162) • Stefan III (1162–1162) • Władysław II (1162–1163) • Stefan IV (1163–1165) • Stefan III (1163–1172) • Bela III (1172–1196) • Emeryk (1196–1204) • Władysław III (1204–1205) • Andrzej II (1205–1235) • Bela IV (1235–1270) • Stefan V (1270–1272) • Władysław IV Kumańczyk (1272–1290) • Andrzej III (1290–1301) Przemyślidzi Wacław Czeski (Władysław V) (1301–1305) Wittelsbachowie Otton (Bela V) (1305–1308) Andegawenowie Karol Martel Andegaweński (tytularny 1290–1295) • Karol I Robert (1310–1342) • Ludwik I Wielki (1342–1382) • Maria I (1382–1385) • Karol II Mały (1385–1386) • Maria I (1386–1395) Luksemburgowie Zygmunt (1387–1437) Andegawenowie Władysław Neapolitański (tytularny 1403–1414) Habsburgowie Albrecht I (1437–1439) Jagiellonowie Władysław I (1440–1444) Habsburgowie Władysław V Pogrobowiec (1444–1457) Hunyady János Hunyady (regent 1446–1453) • Maciej Korwin (1458–1490) Jagiellonowie Władysław II (1490–1516) • Ludwik II (1516–1526) Zapolyowie Jan I (1526–1540) • Jan II Zygmunt (1540–1571) Habsburgowie Ferdynand I (1526–1564) • Maksymilian II (1564–1576) • Rudolf I (1576–1608) • Maciej II (1608–1619) • Ferdynand II (1619–1637) • Ferdynand III (1637–1657) • Ferdynand IV (1647–1654) • Leopold I (1657–1705) • Józef I (1705–1711) • Karol III (1711–1740) • Maria II Teresa (1740–1780) Habsburgowie- Lotaryńscy Józef II (1780–1790) • Leopold II (1790–1792) • Franciszek I (1792–1835) • Ferdynand V (1835–1848) • Franciszek Józef I (1848–1916) • Karol IV (1916–1918)

p • d • e Władcy Chorwacji Królestwo Chorwacji Trpimirowicze Tomisław I (910–928, król od 925) • Trpimir II (928–935) • Krzesimir I (935–945) • Mirosław (945–949) • Michał Krzesimir II (949–969) • Stefan Držislaw (969–995) • Świętosław Suronja (997–1000) • Gojsław (1000–1020) • Krzesimir III (1000–1030) • Stefan I Krzesimirowicz (1030–1058) • Piotr Krzesimir IV Wielki (1058–1075) • Dymitr Zwonimir (1075–1088) • Stefan II (1088–1091) Svačic Piotr (1093–1097) Królestwo Chorwacji (w unii z Węgrami) Arpadowie Koloman Uczony (1102–1116) • Stefan II (1116–1131) • Bela II Ślepy (1131–1141) • Gejza II (1141–1162) • Stefan III (1162–1162) • Władysław II (1162–1163) • Stefan IV (1163–1165) • Stefan III (1163–1172) • Bela III (1172–1196) • Emeryk (1196–1204) • Władysław III (1204–1205) • Andrzej II (1205–1235) • Bela IV (1235–1270) • Stefan V (1270–1272) • Władysław IV Kumańczyk (1272–1290) • Andrzej III (1290–1301) Przemyślidzi Wacław Czeski (Władysław V) (1301–1305) Wittelsbachowie Otton (Bela V) (1305–1308) Andegawenowie Karol Martel Andegaweński (tytularny 1290–1295) • Karol I Robert (1310–1342) • Ludwik I Wielki (1342–1382) • Maria I (1382–1385) • Karol II Mały (1385–1386) • Maria I (1386–1395) Luksemburgowie Zygmunt (1387–1437) Andegawenowie Władysław Neapolitański (tytularny 1403–1414) Habsburgowie Albrecht I (1437–1439) Jagiellonowie Władysław I (1440–1444) Habsburgowie Władysław V Pogrobowiec (1444–1457) Hunyady János Hunyady (regent 1446–1453) • Maciej Korwin (1458–1490) Jagiellonowie Władysław II (1490–1516) • Ludwik II (1516–1526) Zapolyowie Jan I (1526–1540) • Jan II Zygmunt (1540–1571) Habsburgowie Ferdynand I (1526–1564) • Maksymilian II (1564–1576) • Rudolf I (1576–1608) • Maciej II (1608–1619) • Ferdynand II (1619–1637) • Ferdynand III (1637–1657) • Ferdynand IV (1647–1654) • Leopold I (1657–1705) • Józef I (1705–1711) • Karol III (1711–1740) • Maria II Teresa (1740–1780) Habsburgowie- Lotaryńscy Józef II (1780–1790) • Leopold II (1790–1792) • Franciszek I (1792–1835) • Ferdynand V (1835–1848) • Franciszek Józef I (1848–1916) • Karol IV (1916–1918) Niepodległe Państwo Chorwackie Sabaudczycy Tomisław II (1941–1943) zobacz też: Banowie Chorwacji

p • d • e Święci cesarze rzymscy Karolingowie i inne rody Karol I Wielki (800–814) • Ludwik I Pobożny (814–840) • Lotar I (koregent od 817, 840–855) • Ludwik II (koregent od 850, 855–875) • Karol II Łysy (875–877) • Karol III Gruby (881–888) • Gwido ze Spoleto (891–894) • Lambert ze Spoleto (koregent od 892, 894–898) • Arnulf z Karyntii (896–899) • Ludwik III Ślepy (901–905) • Berengar I z Friulu (915–924) Ludolfingowie Otton I Wielki (962–973) • Otton II (973–983) • Otton III (koregent od 967, 996–1002) • Henryk II Święty (1014–1024) Dynastia salicka Konrad II (1027–1039) • Henryk III (1046–1056) • Henryk IV (1084–1105) • Henryk V (1111–1125) Süpplinburgowie Lotar III (1133–1137) Hohenstaufowie Fryderyk I Barbarossa (1155–1190) • Henryk VI (1191–1197) Welfowie Otto IV (1209–1215) Hohenstaufowie Fryderyk II (1220–1250) Luksemburgowie Henryk VII (1312–1313) Wittelsbachowie Ludwik IV Bawarski (1328–1347) Luksemburgowie Karol IV (1355–1378) • Zygmunt (1433–1437) Habsburgowie Fryderyk III (1452–1493) • Maksymilian I (1508–1519) • Karol V (1519–1556) • Ferdynand I (1558–1564) • Maksymilian II (1564–1576) • Rudolf II (1576–1612) • Maciej (1612–1619) • Ferdynand II (1619–1637) • Ferdynand III (1637–1657) • Leopold I (1658–1705) • Józef I (1705–1711) • Karol VI (1711–1740) Wittelsbachowie Karol VII (1742–1745) Habsburgowie-Lotaryńscy Franciszek I (1745–1765) • Józef II (1765–1790) • Leopold II (1790–1792) • Franciszek II (1792–1806)

p • d • e Władcy Czech Księstwo Czech (870-1198) Przemyślidzi Borzywoj I (870–889) • Spitygniew I (891–915) • Wratysław I (915–921) • Wacław I Święty (921–935) • Bolesław I Okrutny (935–972) • Bolesław II Pobożny (972–999) • Bolesław III Rudy (999–1002) • Władywoj (1002–1003) • Jaromir (1003) • Bolesław III Rudy (1003) Piastowie Bolesław IV Chrobry (1003–1004) Przemyślidzi Jaromir (1004–1012) • Oldrzych (1012–1033) • Jaromir (1033–1034) • Oldrzych (1034) • Brzetysław I (1034–1055) • Spitygniew II (1055–1061) • Wratysław II (1061-1085, król 1085–1092) • Konrad I Brneński (1092) • Brzetysław II (1092–1100) • Borzywoj II (1100–1107) • Świętopełk (1107–1109) • Władysław I (1109–1117) • Borzywoj II (1117–1120) • Władysław I (1120–1125) • Sobiesław I (1125–1140) • Władysław II (1140-1158, król 1158–1172) • Fryderyk (1172–1173) • Sobiesław II (1173–1178) • Fryderyk (1178–1189) • Konrad II Otto (1189–1191) • Wacław II (1191–1192) • Przemysł Ottokar I (1192–1193) • Henryk Brzetysław (1193–1197) • Władysław III Henryk (1197) • Przemysł Ottokar I (1197–1198) Królestwo Czech (1198-1918) Przemyślidzi Przemysł Ottokar I (1198–1230) • Wacław I (1230–1253) • Przemysł Ottokar II (1253–1278) • Wacław II (1278–1305) • Wacław III (1305–1306) Dyn. karyncka Henryk Karyncki (1306) Habsburgowie Rudolf III Habsburg (1306–1307) Dyn. karyncka Henryk Karyncki (1307–1310) Luksemburgowie Jan Luksemburski (1310–1346) • Karol IV (I) (1346–1378) • Wacław IV Luksemburski (1378–1419) • Zygmunt (1419–1437) Habsburgowie Albrecht I (1438–1439) • Władysław I Pogrobowiec (1440–1457) Inni Jerzy z Podiebradów (1458–1471) • Maciej Korwin (1469–1490) Jagiellonowie Władysław II Jagiellończyk (1471–1516) • Ludwik I (1516–1526) Habsburgowie Ferdynand I (1526–1564) • Maksymilian I (1564–1576) • Rudolf II (1576–1611) • Maciej (II) (1611–1619) • Ferdynand II (1619) Wittelsbachowie Fryderyk (1619–1620) Habsburgowie Ferdynand II (1620–1637) • Ferdynand III (1637–1657) • Ferdynand IV (1646–1654) • Leopold I (1657–1705) • Józef I (1705–1711) • Karol II (1711–1740) Wittelsbachowie Karol III (1741–1743) Habsburgowie Maria Teresa (1740–1780) Habsburgowie- Lotaryńscy Józef II (1780–1790) • Leopold II (1790–1792) • Franciszek II (1792–1835) • Ferdynand V Dobrotliwy (1835–1848) • Franciszek Józef I (1848–1916) • Karol III (1916–1918)

p • d • e Władcy Moraw   Wielkie Morawy Mojmirowice Mojmir I (ok. 830–846) • Rościsław (846–870) • Sławomir (871) • Świętopełk I Wielki (871–894) • Mojmir II 894 – ok. 902/906) • Świętopełk II (894 – ok. 903/906) • Przedsław/Przyniosław (ok. 894/895–898)   Książęta Moraw Przemyślidzi Bolesław I Srogi (955–972) • Bolesław II Pobożny (972–999) • Bolesław III Rudy (999–1002) • Władywoj (1002–1003) Piastowie Bolesław I Chrobry (1003–1025) • Mieszko II Lambert (1025 – ok. 1030) Przemyślidzi Brzetysław I ok. 1029–1033) • Oldrzych (1033–1034) • Brzetysław I (1034–1049) • Spitygniew II (1049–1054) Dzielnica Ołomuniecka Wratysław (1054–1055) • Spitygniew II (1055–1057) • Wratysław (1057–1061) • Otto I Piękny (1061–1086) • Bolesław (1087–1091) • Świętopełk i Otto II Czarny (1091–1107) • Otto II Czarny (1107–1110) • Władysław I (1110–1113) • Otto II Czarny (1113–1126) • Wacław Henryk (1126–1130) • Sobiesław I (1130–1135) • Lupold (1135–1137) • Władysław (1137–1140) • Otto III Detleb (1140–1160) • Władysław II (1160–1162) • Fryderyk (1162–1173) • Oldrzych (1173–1177) • Wacław II (1174–1179) • Przemysł Ottokar I (1179–1182) • Konrad III Otto (1182–1189) • Włodzimierz i Brzetysław (1189 – przed 1200) • Brzetysław (przed 1200 – przed 1201) Dzielnica Brneńska Konrad I (1054–1055) • Spitygniew II (1055–1061) • Konrad I (1061–1092) • Oldrzych Brneński (1092–1099) • Borzywoj II (1099–1101) • Oldrzych Brneński (1101–1113) • Władysław I (1113–1115) • Sobiesław (1115–1123) • Otto II Czarny (1123–1125) • Wratysław Brneński (1125–1129) • Sobiesław (1129–1130) • Wratysław Brneński (1130–1156) • Konrad II Znojemski (1156–przed 1161) • Władysław II (przed 1161–1172) • Fryderyk (1172–1173, książę Czech) • Wacław II (1174–1179) • Konrad III Otto (1179–1189, od 1182 margrabia) • Spitygniew i Świętopełk (1189–1192) • Władysław Henryk (1192–1194) • Spitygniew i Świętopełk (1194–1198) • Świętopełk (1199–1200) Dzielnica Znojemska • Konrad I (1054–1055) • Spitygniew II (1055–1061) • Konrad I (1061–1092) • Luitpold (1092–1099) • Borzywoj II (1099–1101) • Luitpold (1101–1112) • Oldrzych Brneński (1112–1113) • Sobiesław I (1113–1123) • Konrad II Znojemski (1123–1128) • Sobiesław I (1128–1134) • Konrad II Znojemski (1134–1161) • Konrad III Oto (1161–1191, od 1182 margrabia) • Władysław Henryk (1192–1194) • Henryk Brzetysław (1194–1197)   Margrabiowie Moraw Przemyślidzi Konrad III Otto (1182–1189) • Władysław I Henryk (1192–1194, 1197–1122) • Władysław II (1224–1227) • Przemysł (1227–1239) • Władysław III (1246–1247) • Przemysł Ottokar II Wielki (1247–1278) • Wacław II (1278–1305) • Wacław III (1305–1306) Dynastia Karyncka Henryk Karyncki (1306) Habsburgowie Rudolf I (1306–1307) Dynastia Karyncka Henryk Karyncki (1307–1310) Luksemburgowie Jan (1310–1334) • Karol (1334–1349) • Jan Henryk (1349–1375) • Jodok (1375–1411) • Prokop (1375–1405) • Jan Sobiesław (1375–1380) • Wacław (1411–1419) • Zygmunt (1419–1423) Habsburgowie Albrecht II Habsburg (1423–1439) • Władysław Pogrobowiec (1440–1457) Podiebradowie Jerzy z Podiebradów (1458–1469) Hunyady Maciej Korwin (1469–1490) Jagiellonowie Władysław (1490–1516) • Ludwik (1516–1526) Habsburgowie Ferdynand I (1526–1564) • Maksymilian I (1564–1576) • Rudolf II (1576–1608) • Maciej (1608–1611/1619)