Egftnjytyk

Ten artykuł dotyczy miasta we Włoszech. Zobacz też: inne znaczenia.

Genua Genova
Panorama Genui
Herb Flaga
Państwo	Włochy
Region	Liguria
Burmistrz	Marco Doria
Powierzchnia	243 km²
Wysokość	20 m n.p.m.
Populacja (05.2014) • liczba ludności • gęstość	595 025[1] 2571 os./km²
Nr kierunkowy	010
Kod pocztowy	16100
Tablice rejestracyjne	GE
Położenie na mapie Włoch Genua
44°25′N 8°56′E/44,416667 8,933333
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa

Genua (wł. Genova, lig. Zena) – miasto w północno-zachodniej części Włoch nad Morzem Śródziemnym, u stóp Apeninu Liguryjskiego i Alp Liguryjskich. Stolica i główne miasto regionu administracyjno-historycznego Liguria. Obszar administracyjny ma powierzchnię 243 km² i liczbę ludności 595 025^[1], będąc szóstym co do wielkości miastem Włoch.

Port Genua jest największym portem morskim we Włoszech i piętnastym w Europie pod względem ilości przeładunku w tonach i drugim największym portem we Włoszech (po porcie w Gioia Tauro) i szesnastym w Europie pod względem ilości kontenerów^[2].

Nazwa |

Nazwa miasta wiąże się z łac. genu „kolano” (i dalej stgr. γόνυ góny „kolano” czy niem. Knie „kolano; (także) zakręt, zakole, zakrzywienie”) i odnosi się do położenia Genui w najbardziej na północ wysuniętym punkcie wybrzeża Morza Liguryjskiego (czyli tam, gdzie linia brzegowa „zakręca”)^[3].

Żadne źródła starożytne nie potwierdzają ortografii Janua (Ianua), która była popularna w średniowieczu, a miała na celu uzasadnić przekonanie, jakoby miasto zostało założone przez rzymskiego boga Janusa. Zapisy tego typu pojawiają się dopiero od X wieku i nie mają starszego rodowodu^[4] (por. w utworze F. Petrarki Itinerarium breve de Ianua ad Ierusalem z 1358).

Inna legenda także odwołuje się do ortografii Ianua i wiąże nazwę Genui z Janusem, mówiąc, iż tak jak on miasto to ma dwa oblicza: jedno zwrócone ku morzu, drugie ku otaczającym je górom. Legenda powstała najwidoczniej na gruncie bliskich związków między obydwoma miastami już w starożytności (wojny punickie) oraz wierności tradycyjnie okazywanej przez mieszkańców Genui Rzymowi^[5].

Historia |

 Osobny artykuł: Republika Genui.

• ośrodek Ligurów


• w 220 roku p.n.e. zdobyte przez Rzymian


• od 634 we władaniu Longobardów
  


• w X wieku republika


• w okresie XII-XIII wieku druga obok Wenecji handlowa potęga morska w basenie Morza Śródziemnego


• od 1381 zależność od Wenecji i powolny schyłek


• 1481 – założenie uniwersytetu w Genui


• 1797 – Genua zdobyta przez Napoleona i przekształcona w zależną od Francji Republikę Liguryjską


• w 1805 – przyłączona do Francji


• 1815 – weszła do Królestwa Sardynii


• w XIX wieku rozwój przemysłowy


• w 2004 roku Genua była Europejskim Miastem Kultury


• w 2006 roku część Genui została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO


• 14 sierpnia 2018 doszło do katastrofy wiaduktu Morandi, który z przyczyn ulewy i złego stanu technicznego zawalił się.

Klimat |

Genua leży w strefie klimatu subtropikalnego^[6][7], na pograniczu subtropikalnego–wilgotnego i śródziemnomorskiego^[8], z łagodnymi zimami i ciepłymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 20 °C w dzień i 13 °C w nocy.

Średnia temperatura najchłodniejszych miesięcy – grudnia, stycznia i lutego wynosi wokół 12 °C w dzień i 6 °C w nocy. Średnia temperatura sześciu miesięcy letnich, od maja do października wynosi 24 °C w dzień i 17 °C w nocy^[9].

Zabytki i turystyka |

Panorama miasta

Latarnia morska z herbem miasta

• Via Garibaldi
  
  
  
  • 
    Palazzo Doria-Tursi (pol.: Pałac Doria-Tursi) z XVI wieku, obecnie mieści ratusz i miejskie muzeum sztuki;
  
  
  • 
    Palazzo Bianco (pol. Biały Pałac) z XVI wieku, mieszczący galerię obrazów takich włoskich mistrzów jak Caravaggio, Veronese czy Filippin Lippi, jak również mało znanych malarzy genueńskich;
  
  
  • 
    Palazzo Rosso (pol. Czerwony Pałac) z XVII wieku
  
  
  
  


• cmentarz w Staglieno
  


• 
  dom Krzysztofa Kolumba (it.: Casa di Colombo)


• gotycki ratusz miejski z XIII-XV wieku


• 
  katedra San Lorenzo (it.: Cattedrale di San Lorenzo) katedra z XII-XIII wieku, przebudowana w XVI wieku


• 
  latarnia morska (La Lanterna, XII wiek)


• muzeum malarstwa w dawnym Pałacu Paroti


• muzeum sztuki orientalnej Museo d’Arte Orientale Edoardo Chiossone
  


• 
  Plac De Ferrari (it: Piazza De Ferrari)
  
  • 
    pałac dożów Genui (it.: Palazzo Ducale) z XVII wieku
  
  


• 
  Plac Zwycięstwa (it: Piazza della Vittoria)


• Stary Port (it.: Porto Antico)
  
  
  
  • 
    galeon Neptun – replika galeonu wykorzystana w filmie Piraci R. Polańskiego
    
  
  
  • Il Bigo – monumentalna 8-ramienna konstrukcja z windą widokową
  
  
  • muzeum morskie (it.: Il Galata – Museo del Mare di Genova)
  
  
  • Pałac San Giorgio (it.: Palazzo San Giorgio) z XIII wieku
  
  
  
  


• zabytki z okresu rzymskiego
  


• 
  akwarium (jedno z największych w Europie)


• Mury obronne z XII wieku.

Podział administracyjny |

Od 2007 roku

Gospodarka |

Widok na World Trade Center w Genui

Genua stanowi południowy róg trójkąta przemysłowego Mediolan-Turyn-Genua, jest jednym z głównych centrów gospodarczych kraju. Wytwarza PKB 15,08 miliarda €, co stanowi 1,3% PKB krajowego. W 2000 roku miasto znalazło się na 5. miejscu w rankingu najsilniejszych ekonomicznie miast we Włoszech. Bank św. Jerzego (Banco di San Giorgio), jeden z najstarszych banków na świecie, został założony w Genui w 1407 roku i przyczynił się do świetności gospodarczej miasta od połowy XV wieku. Obecnie wiele czołowych włoskich przedsiębiorstw ma siedzibę w Genui, w tym Ansaldo Energia, Ansaldo STS i Edoardo Raffinerie Garrone.

Transport |

Port w Genui

W mieście znajduje się 23 czynne stacje kolejowe:

• Genova Acquasanta


• Genova Brignole


• Genova Bolzaneto


• Genova Borzoli


• Genova Cornigliano


• Genova Costa di Sestri Ponente


• Genova Granara


• Genova Nervi


• Genova Pegli


• Genova Piazza Manin


• Genova Piazza Principe


• Genova Pontedecimo


• Genova Pra


• Genova Quarto dei Mille


• Genova Quinto al Mare


• Genova Rivarolo


• Genova Sampierdarena


• Genova San Biagio


• Genova Sestri Ponente Aeroporto


• Genova Sturla


• Genova Vesima


• Genova Via di Francia


• 
  Genova Voltri.

Genua to miasto portowe – brama wyjazdowa dla krajów Afryki Północnej (Maroko, Tunezja) oraz do Hiszpanii, Korsyki, Sardynii, Sycylii i Malty. W porcie znajduje się kilka terminali w zależności od przewoźnika. Najwięcej połączeń oferuje Grandi Navi Veloci^[13].

Sport |

Miasto jest siedzibą klubów piłkarskich Genoa CFC oraz UC Sampdoria.

Znani Genueńczycy |

Katedra San Lorenzo

Panorama portu

• żeglarze
  
  
  
  • Krzysztof Kolumb
  
  
  • Giovanni Caboto
  
  
  • admirał Andrea Doria
    
  
  
  
  


• artyści
  
  • Leon Battista Alberti
  
  


• muzycy
  
  
  
  • Niccolo Paganini
  
  
  • Fabrizio De André
  
  
  • Sabrina Salerno
  
  
  
  


• politycy
  
  
  
  • Giuseppe Garibaldi
  
  
  • Giuseppe Mazzini
  
  
  
  


• inni
  
  
  
  • 
    Benedykt XV – papież
  
  
  • 
    Hadrian V – papież
  
  
  • 
    Innocenty IV – papież
  
  
  • 
    Innocenty VIII – papież
  
  
  
  

Miasta partnerskie |

• 
  Baltimore, Stany Zjednoczone
  


• 
  Boston, Stany Zjednoczone


• 
  Columbus, Stany Zjednoczone


• 
  Chios, Grecja
  


• 
  Guayaquil, Ekwador
  


• 
  Huelva, Hiszpania
  


• 
  Marsylia, Francja
  


• 
  Odessa, Ukraina
  


• 
  Tambow, Rosja
  


• 
  Rijeka, Chorwacja
  

Przypisy |

Linki zewnętrzne |

• Strona domowa miasta (wł.)


• Genua w fotografii