Instytut
Instytut (łac. institutum 'urządzenie') – nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych, placówek naukowych, jak również zgromadzeń zakonnych (instytut zakonny).
Instytut może być określeniem samodzielnej instytucji badawczej lub występuje jako niesamodzielna jednostka w strukturze uczelni – większej od katedry, a mniejszej od wydziału. Może być też nazwą podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni (odpowiednikiem wydziału). Największy zbiór samodzielnych instytutów naukowych w Polsce należy do sieci Polskiej Akademii Nauk. Drugą co do wielkości grupę samodzielnych instytutów naukowych stanowią tzw. instytuty resortowe – podporządkowane bezpośrednio określonym ministerstwom.
Przy wielu uczelniach w Polsce istnieją też instytuty afiliowane (niebędące formalnie częścią uczelni, ale powiązane z nią personalnie lub finansowo) oraz instytuty międzywydziałowe, które są samodzielnymi jednostkami realizującymi badania i kształcenie wymagające wiedzy interdyscyplinarnej.
Oprócz tego w Polsce przybywa coraz więcej niepaństwowych instytutów działających jako instytucje publiczne lub całkowicie prywatne, które nie są powiązane z uczelniami, PAN ani ministerstwami.
W Polsce instytuty mogą samodzielnie prowadzić studia doktoranckie (takiego uprawnienia nie posiadają katedry). Studia doktoranckie określone w Prawie o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z dnia 30 sierpnia 2005 r.), mogą prowadzić placówki naukowe niebędące szkołami wyższymi, posiadające uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego. Przez placówki naukowe niebędące szkołami wyższymi rozumie się instytuty naukowe Polskiej Akademii Nauk albo instytuty badawcze działające na podstawie przepisów o instytutach badawczych.
Przykłady |
Przykłady uczelni w których instytuty są podstawowymi jednostkami organizacyjnymi:
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Sandomierzu
Przykłady instytutów jako jednostek wydziałowych uczelni wyższych:
Instytut Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego
Instytut Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
Instytut Biologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
Przykłady instytutów niepaństwowych:
Instytut Bałtycki w Gdańsku
Instytut Zachodni w Poznaniu
Instytut Śląski w Opolu
Instytut Mazurski w Olsztynie
- Żydowski Instytut Historyczny
Instytuty podległe ministerstwom:
- Instytut Techniki Budowlanej
Instytut Logistyki i Magazynowania w Poznaniu
- Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN
- Instytut Technologii Eksploatacji
- Instytut Elektrotechniki
- Instytut Elektrotechniki Oddział w Gdańsku
- Instytut Energetyki
- Morski Instytut Rybacki
- Instytut Morski w Gdańsku
- Instytut Studiów Podatkowych
Zobacz też |
jednostka naukowa, instytut badawczy, państwowy instytut badawczy