Egftnjytyk

Powiat kłobucki
— powiat —
Herb Flaga
Państwo	Polska
Województwo	śląskie
TERYT	2.24.31.06.00.0
Siedziba	Kłobuck
Starosta	Henryk Kiepura[1]
Powierzchnia	889[2] km²
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności	85 137[3]
• gęstość	95,8 os./km²
Urbanizacja	20,97%
Tablice rejestracyjne	SKL
Adres urzędu: Rynek im. Jana Pawła II 13 42-100 Kłobuck
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejsko-wiejskich 2 Liczba gmin wiejskich 7
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie Polski Powiat kłobucki
50°55′N 18°56′E/50,916667 18,933333
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska

Siedziba starostwa powiatu

Siedziba Wydziału Komunikacji i Transportu

Powiat kłobucki – powiat w Polsce położony na północy województwa śląskiego. Utworzony został w 1952 roku. Zlikwidowany w 1975. Ponownie utworzony w 1999 roku w wyniku reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest Kłobuck.

Struktura |

W skład powiatu wchodzą:

• gminy miejsko-wiejskie: Kłobuck, Krzepice
  


• gminy wiejskie: Lipie, Miedźno, Opatów, Panki, Popów, Przystajń, Wręczyca Wielka
  


• miasta: Kłobuck, Krzepice
  

Historia |

Początki osadnictwa |

Najstarsze ślady pobytu człowieka na tej ziemi pochodzą z ok. X tysiąclecia p.n.e., tuż po ustąpieniu lodowca, ale właściwa kolonizacja rozpoczęła się od IX wieku n.e. Wczesne średniowiecze było okresem następnej fali osadniczej ludności pochodzącej ze Śląska. Pierwsze wzmianki w dokumentach historycznych – o tych stronach – datowane są na rok 1262 kiedy to w Iwanowicach odbył się zjazd książąt dzielnicowych – Bolesława Pobożnego i Bolesława V Wstydliwego.

W XI w. ziemie współczesnego powiatu kłobuckiego należały do ziemi krakowskiej i były własnością Kazimierza II Sprawiedliwego (1179 r.). Sto lat później pierwsze dokumenty wymieniały Adama, kasztelana z Krakowa, jako zarządzającego tą ziemią. Ten podział administracyjny był utrzymywany prawie do końca XIII w. Początków odrębności administracyjno – terytorialnej należy doszukiwać się po układzie książąt piastowskich z roku 1296 w Krzywiniu: po wyłączeniu Kłobucka z zakresu władzy kasztelańskiej i wprowadzeniu urzędu starosty.

Średniowiecze |

Różne źródła historyczne podają różne daty powstania miasta Kłobucka. Pod rokiem 1344 dokument Kazimierza III Wielkiego wymienia Prutenusa, jako wójta kłobuckiego, zaś w roku 1339 Kazimierz Wielki zwolnił mieszkańców Kłobucka od wielu danin i powinności.

Istotnym zdarzeniem było odparcie najazdu wojsk Mikołaja opolskiego w 1474 roku. W mieście zdarzały się pożary, które kilkakrotnie nieomal doszczętnie niszczyły zabudowania. W okresie umacniania władzy królewskiej w Polsce Kłobuck miał duże znaczenie, czego dowodem były trzy wizyty Króla Władysława II Jagiełły w tym mieście (w roku 1416, 1420 i 1426).

W latach 1434-1449 żył w Kłobucku kanonik krakowski, historyk Jan Długosz – piastujący tu funkcję proboszcza. Z tego okresu pochodzi opis Kłobucka zamieszczony w Historii Polski. Dzięki położeniu na szlaku handlowym, łączącym Śląsk z Wielkopolską – Kłobuck w średniowieczu rozwijał się prężnie, szczególnie rozwijało się rzeźnictwo w oparciu o pędzone tą trasą bydło. To z kolei spowodowało rozwój miejscowego rolnictwa jako źródła zaopatrzenia już istniejących rzeźni.

Od połowy XIV wieku ośrodkiem władzy administracyjnej na tych ziemiach było starostwo niegrodowe w Krzepicach.

Degradacja |

W roku 1658, decyzją Sejmu Warszawskiego, wyłączono Kłobuck z starostwa krzepickiego i oddano pod zarząd zakonowi paulinów. Wskutek tej ostatniej decyzji Kłobuck zyskał miano starostwa w powiecie lelowskim. W okresie II rozbioru (1796 r.), odebrano paulinom starostwo Kłobuckie i włączono do dóbr rządowych. Wówczas to z nadania króla pruskiego prywatnym właścicielem miasta stał się Chrystian hrabia Luttichau. W cztery lata później miasto oddano pruskiemu ministrowi Christianowi hr. Haugwitzowi. Po powstaniu Księstwa Warszawskiego Kłobuck znalazł się w powiecie częstochowskim departamentu kaliskiego, a po klęsce Napoleona ziemie te znalazły się w województwie kaliskim, obwodzie wieluńskim i powiecie częstochowskim. Kolejna reorganizacja nastąpiła po upadku powstania listopadowego, wówczas to ziemie te przypisano do guberni warszawskiej. W 1866 roku, na mocy ukazu carskiego, Kłobuck znalazł się w powiecie częstochowskim guberni piotrkowskiej. Reperkusją po klęsce powstania styczniowego była utrata praw miejskich Kłobucka na mocy postanowienia rosyjskiego Komitetu Urządzającego z dnia 23 stycznia 1870 roku, a następnie włączenie do gminy Kamyk (decyzja gubernatora piotrkowskiego z dnia 30.09.1870 r.).

XX wiek |

Pomnik upamiętniający Bitwę pod Mokrą

Przywrócenie praw miejskich nastąpiło dopiero w 1916 roku, a w rok później otwarto filię częstochowskiego urzędu powiatowego. W czasie II wojny światowej Kłobuck był włączony do III Rzeszy, jako część powiatu Blachownia w rejencji opolskiej w prowincji Śląsk (od stycznia 1941 roku w prowincji Górny Śląsk). Po II wojnie światowej z północnej części powiatu częstochowskiego wyodrębniono powiat kłobucki na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 12 kwietnia 1952 roku. Powiat w tej formie przetrwał do 1 czerwca 1975 roku, kiedy to kolejna reforma administracji państwowej zlikwidowała powiaty. Od 1 stycznia 1999 roku Kłobuck ponownie jest powiatem – związkiem 7 gmin i 2 miast, z których największą terytorialnie jest gmina Wręczyca Wielka, a najmniejszą gmina Panki. Łącznie zamieszkuje te ziemie ok. 86 tys. mieszkańców, w tym 18,6 tys. w dwóch miastach (Kłobucku i Krzepicach).

Miasta |

Miasto	Herb	Ludność	Powierzchnia
Kłobuck		13 237	47,53 km²
Krzepice		4 532	27,71 km²

Wsie powyżej 1000 mieszkańców |

Starostowie |

• Dariusz Desperak


• Krzysztof Nowak^[4]
  


• Stanisław Garncarek^[5]
  


• Maciej Biernacki^[6]
  


• Roman Minkina^[7]
  


• Henryk Kiepura^[8]
  

Rada Powiatu |

Demografia |

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

• Piramida wieku mieszkańców powiatu kłobuckiego w 2014 roku^[3].

Ludność w latach |

• 1999 – 86 181


• 2000 – 86 184


• 2001 – 86 088


• 2002 – 84 903


• 2003 – 84 805


• 2004 – 84 830


• 2006 – 84 761


• 2007 – 84 789


• 2008 – 84 867


• 2009 – 85 001


• 2010 – 84 975

Infrastruktura |

Drogi |

Głównymi drogami biegnącymi przez powiat kłobucki są:

• 
  droga krajowa nr 42 łącząca Kamienną koło Namysłowa z Rudnikiem koło Starachowic
  


• 
  droga krajowa nr 43 łącząca Częstochowę z Wieluniem, przebiegająca przez Kłobuck i Krzepice
  


• 
  droga wojewódzka nr 491 łącząca Raciszyn pod Działoszynem z Częstochową
  


• 
  droga wojewódzka nr 492 biegnąca z miejscowości Ważne Młyny, przez Kłobuck do Blachowni
  


• 
  droga wojewódzka nr 494 łącząca Częstochowę z DK45 w Bierdzanach
  

Wzdłuż wschodniej granicy powiatu przebiegać będzie autostrada A1. Droga krajowa nr 43 zostanie połączona z autostradą węzłem komunikacyjnym we wsi Lgota.

Linie kolejowe |

Przez powiat biegną linie kolejowe:

• 
  131 – magistrala węglowa Chorzów Batory – Tczew
  


• 
  181 – Herby Nowe – Oleśnica
  

Sąsiednie powiaty |

• 
  Częstochowa (miasto na prawach powiatu)
  


• powiat częstochowski


• powiat lubliniecki


• 
  powiat oleski (opolskie)


• 
  powiat wieluński (łódzkie)


• 
  powiat pajęczański (łódzkie)

Galeria |

• 
  

  

  
  

  
  

  Kościół św. Jakuba w Krzepicach
  

  
  

  
  


• 
  

  

  
  

  
  

  Rynek w Kłobucku, w tle kościół św. Marcina i Małgorzaty
  

  
  

  
  


• 
  

  

  
  

  
  

  Muzeum Kultury Przeworskiej i Izba Pamięci Bitwy pod Mokrą w Mokrej
  

  
  

  
  


• 
  

  

  
  

  
  

  RTCN Klepaczka
  

  
  

  
  

Przypisy |

Linki zewnętrzne |

• Serwis powiatu kłobuckiego


• Biuletyn Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Kłobucku


• Interaktywna mapa powiatu z fotografiami

p • d • e Powiat kłobucki Miasta Kłobuck (siedziba powiatu) Krzepice Gminy miejsko-wiejskie Kłobuck Krzepice Gminy wiejskie Lipie Miedźno Opatów Panki Popów Przystajń Wręczyca Wielka

p • d • e Województwo śląskie Miasta na prawach powiatu Bielsko-Biała Bytom Chorzów Częstochowa Dąbrowa Górnicza Gliwice Jastrzębie-Zdrój Jaworzno Katowice (siedziba) Mysłowice Piekary Śląskie Ruda Śląska Rybnik Siemianowice Śląskie Sosnowiec Świętochłowice Tychy Zabrze Żory Powiaty będziński bielski bieruńsko-lędziński cieszyński częstochowski gliwicki kłobucki lubliniecki mikołowski myszkowski pszczyński raciborski rybnicki tarnogórski wodzisławski zawierciański żywiecki Inne zagadnienia Podział administracyjny Herb Flaga Metropolia