Dębica (stacja kolejowa)
Dębica | |
 Dworzec przed remontem | |
Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Dębica |
| Data otwarcia | 1856 |
| Poprzednie nazwy | Dembica, Debica |
| Dane techniczne | |
| Liczba peronów | 2 |
| Liczba krawędzi peronowych | 4 |
| Kasy | 2 |
| Linie kolejowe | |
| |
Położenie na mapie Dębicy   Dębica | |
Położenie na mapie Polski  Dębica | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego  Dębica | |
Położenie na mapie powiatu dębickiego  Dębica | |
 50°03′15″N 21°24′18″E/50,054167 21,405000 | |
Portal  Transport szynowy | |
Dębica – węzłowa stacja kolejowa w Dębicy, w województwie podkarpackim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca regionalnego[1]. Obsługiwana jest z nastawni „Db” za pomocą komputerowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Stacja ma 2 wyspowe perony.
Spis treści
1 Historia
2 Architektura
3 Skomunikowanie
4 Przypisy
5 Linki zewnętrzne
Historia |
Starania o budowę kolei żelaznej z Krakowa przez Dębicę do Lwowa rozpoczęły się już w 1837, ale z uwagi na brak finansów robót nie rozpoczęto do 1850. Uprzywilejowana Kolej Żelazna Północna Cesarza Ferdynanda rozpoczęła przygotowania do budowy linii, a do 1853 zbudowany został odcinek Dębica – Bochnia. Nie był on jednak użytkowany, dopiero w 1854 rozpoczęto budowę brakującego odcinka Bochnia – Kraków. 15 października 1855. przyjechał do Dębicy pierwszy pociąg, oficjalne otwarcie nastąpiło dopiero 20 lutego 1856. Kursowały wtedy dwa pociągi dziennie. Z Dębicy do Krakowa jechało się 4 h 10 min., a do Wiednia 19 h 10 min.
W 1857 Towarzystwo Uprzywilejowanej Galicyjskiej Kolei Żelaznej Karola Ludwika przejęło od Kolei Północnej linię z Krakowa do Dębicy i kontynuowało budowę torów: w 1858 oddano do użytku odcinek do Rzeszowa, a w 1861 pociągi dojeżdżały już do Lwowa. W 1887 otwarto linię kolejową do Rozwadowa (obecnie dzielnica Stalowej Woli) z odgałęzieniem do Nadbrzezia (obecnie stacja Sandomierz). Dębica stała się stacją węzłową.
W 1887 uzyskana została zgoda rządu austriackiego na budowę linii kolejowej z Dębicy do Jasła, niestety do budowy tej linii nigdy nie doszło. W 1888 otwarto drugi tor do Krakowa, a wkrótce zbudowany został też drugi tor w stronę Rzeszowa. W 1892 koleje należące do Towarzystwa Uprzywilejowanej Galicyjskiej Kolei Żelaznej Karola Ludwika przeszły na własność państwa, a stacja w Dębicy aż do 1918 podlegała pod krakowski okręg C.K. Austriackich Kolei Państwowych.
W latach II wojny światowej węzeł w Dębicy został gruntownie przebudowany. Rozbudowano stacje Dębica i Dębica Towarowa, wybudowano nowy posterunek odgałęźny Dębica Wschodnia z łącznicą omijającą Dębicę od wschodu oraz nową parowozownię. Ważnym momentem była też elektryfikacja - 25 maja 1963 wjechał do Dębicy pierwszy pociąg elektryczny[2].
W 2011 rozpoczęto modernizację linii nr 91 na odcinku Kraków-Rzeszów. Zakres prac objął też gruntowną przebudowę stacji w Dębicy - uruchomione zostały nowoczesne urządzenia sterowania ruchem kolejowym, powstał nowy układ torowy, perony (zlikwidowano jeden peron[3]) oraz przejścia podziemne[4]. Dębica otrzymała również dodatkowy, nowy przystanek kolejowy Dębica Wschodnia, z którego mogą korzystać mieszkańcy wschodnich części miasta oraz podróżni korzystający z drogi wojewódzkiej 985. W 2016 oddano do użytku wyremontowany budynek dworca, który zyskał całkiem nowy wygląd zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz. Urząd Miasta uruchomił w nim punkt informacyjny, a na pierwszym piętrze planowane jest uruchomienie oddziału biblioteki miejskiej oraz świetlicy dla młodzieży.
Architektura |
Zabytkowa wieża ciśnień
Początkowo budynki stacyjne były drewniane. W latach 1863–1867 wybudowany został murowany dworzec, w kolejnych latach infrastruktura była rozbudowywana o kolejne murowane budynki. W latach 60. XX wieku zabytkowy dworzec został przebudowany i stracił zupełnie swą pierwotną architektoniczną formę.
W styczniu 2015 rozpoczął się generalny remont głównego budynku dworca. Zakres prac objął głównie wnętrze: przy poczekalni zlokalizowano teraz toalety, kasy oraz część usługowo-gastronomiczną. Wymieniono zostały również okna, drzwi, instalacje wewnętrzne, pokrycia dachowe oraz stropy w skrzydłach budynku. Odnowiona została elewacja budynku – zamiast piaskowca są panele. Przejście pomiędzy budynkiem a pawilonem, w którym mieszczą się toalety, zostało zadaszone. Uporządkowano cały teren wokół dworca oraz utworzono parking z zachodniej strony. W grudniu 2015 część pasażerska został udostępniona ponownie podróżnym[5].
Pozostałe budynki stacyjne są obecnie opuszczone i powoli niszczeją. Od północnej strony stacji wznosi się zabytkowa wieża ciśnień.
Skomunikowanie |
Przystanki komunikacji miejskiej (MKS Dębica) w pobliżu dworca:
Dworzec PKP – skrzyżowanie ulic Kolejowej i Głowackiego
- linie autobusowe: 1, 2, 5, 11, 12, 13, 15, 16
Słoneczna PKP – skrzyżowanie ulic Słonecznej i Szkolnej
- linie autobusowe: 3
Obok budynku dworca kolejowego znajdują się również przystanki przewoźników autobusowych oraz postój taksówek.
Przypisy |
↑ Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu, l.p. 82
↑ Józef Buszko, Feliks Kiryk (red.), Dębica. Zarys dziejów miasta i regionu, Kraków 1995
↑ Zdjęcie z widocznym w tle pociągiem osobowym przy zlikwidowanym peronie. Ogólnopolska Baza Kolejowa; Dębica; galeria. bazakolejowa.pl. [dostęp 2017-09-22].
↑ Podpisano ostatnią umowę na modernizację linii Kraków - Rzeszów. rynek-kolejowy.pl, 2010-12-28. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-03-08)].
↑ Witold Urbanowicz: Wyremontowana Dębica. Jeszcze tylko odbiory. transport-publiczny.pl, 2016-02-24. [dostęp 2016-02-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-26)].
Linki zewnętrzne |
Dębica w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – bazakolejowa.pl
Dębica | ||
Linia 25 Łódź Kaliska – Dębica (323,262 km) | ||
  Dębica Towarowa odległość: 1,811 km |  | |
Linia 91 Kraków Główny – Medyka (110,654 km) | ||
Grabiny odległość: 4,631 km |  | Dębica Wschodnia odległość: 2,346 km |
