|
 Nurmi na Igrzyskach w Antwerpii (1920)
|
Data i miejsce urodzenia
|
13 czerwca 1897 Turku
|
Data i miejsce śmierci
|
2 października 1973 Helsinki
|
Dyscypliny
|
lekkoatletyka
|
Dorobek medalowy
|
Reprezentacja Finlandia
|
Igrzyska olimpijskie
|
złoto |
Antwerpia 1920 |
lekkoatletyka (10 000 m)
|
złoto |
Antwerpia 1920 |
lekkoatletyka (bieg przełajowy)
|
złoto |
Antwerpia 1920 |
lekkoatletyka (bieg przełajowy drużynowo)
|
złoto |
Paryż 1924 |
lekkoatletyka (1500 m)
|
złoto |
Paryż 1924 |
lekkoatletyka (5000 m)
|
złoto |
Paryż 1924 |
lekkoatletyka (3000 m drużynowo)
|
złoto |
Paryż 1924 |
lekkoatletyka (bieg przełajowy)
|
złoto |
Paryż 1924 |
lekkoatletyka (bieg przełajowy drużynowo)
|
złoto |
Amsterdam 1928 |
lekkoatletyka (10 000 m)
|
srebro |
Antwerpia 1920 |
lekkoatletyka (5000 m)
|
srebro |
Amsterdam 1928 |
lekkoatletyka (5000 m)
|
srebro |
Amsterdam 1928 |
lekkoatletyka (3000 m z przeszkodami)
|
|

|
Multimedia w Wikimedia Commons
|
|
Paavo Johannes Nurmi (ur. 13 czerwca 1897 w Turku, zm. 2 października 1973 w Helsinkach) – fiński lekkoatleta, biegacz długodystansowy, 9-krotny mistrz olimpijski, w tym 6-krotnie w konkurencjach indywidualnych: Antwerpia 1920 (10 000 m, bieg przełajowy na 8 km – indywidualnie i drużynowo), Paryż 1924 (1500 m, 3000 m – drużynowo, 5000 m, bieg przełajowy na 5 km – indywidualnie i drużynowo), Amsterdam 1928 (10 000 m), 3-krotnie wicemistrz (1920 – 5000 m i 1928 – 5000 m i 3000 m z przeszkodami).
Podczas igrzysk w 1924, startując w 5 konkurencjach biegowych zdobył 5 złotych medali. Swe zwycięstwa na 1500 m i 5000 m odniósł w odstępie zaledwie 26 minut, ustanawiając na obu dystansach nowe rekordy olimpijskie (1500 m – 3:53.6 s. oraz 5000 m – 14:31.2 s.).
Nurmi był wielokrotnym rekordzistą świata w biegach 1,5–20 km. Przed igrzyskami w 1932 został zdyskwalifikowany za przekroczenie ówczesnych przepisów o amatorstwie sportowców, a podczas Igrzysk olimpijskich 1952 w Helsinkach został zrehabilitowany i dostąpił zaszczytu zapalenia znicza olimpijskiego. Paavo Nurmi był jednym z najlepszych biegaczy w historii lekkoatletyki, był także pierwszym sportowcem, któremu za życia wystawiono pomnik (na Stadionie Olimpijskim w Helsinkach). Legenda głosi, że ścigał się z pociągami i potrafił przybiec szybciej niż pociąg relacji Helsinki – Turku.
Przez cały okres kariery sportowej Paavo Nurmi był wegetarianinem[potrzebny przypis].
Kazimierz Wierzyński poświęcił biegaczowi wiersz w tomie poetyckim Laur olimpijski z 1927[1].
Przypisy |
↑ Jerzy Kwiatkowski: Dwudziestolecie międzywojenne. Wyd. III - 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 117, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13851-6.
Bibliografia |
- Biografia Nurmiego na stronie sports-reference.com

Paavo Nurmi zapala znicz olimpijski w Helsinkach w 1952
Mistrzowie olimpijscy w biegu na 1500 metrów
|
|---|
|
1896: Teddy Flack •
1900: Charles Bennett •
1904: Jim Lightbody •
1908: Mel Sheppard •
1912: Arnold Jackson •
1920: Albert Hill •
1924: Paavo Nurmi •
1928: Harri Larva •
1932: Luigi Beccali •
1936: Jack Lovelock •
1948: Henry Eriksson •
1952: Josy Barthel •
1956: Ron Delany •
1960: Herb Elliott •
1964: Peter Snell •
1968: Kipchoge Keino •
1972: Pekka Vasala •
1976: John Walker •
1980: Sebastian Coe •
1984: Sebastian Coe •
1988: Peter Rono •
1992: Fermín Cacho •
1996: Noureddine Morceli •
2000: Noah Ngeny •
2004: Hicham El Guerrouj •
2008: Asbel Kiprop •
2012: Taoufik Makhloufi •
2016: Matthew Centrowitz
|
|
Mistrzowie olimpijscy w biegu na 5000 metrów
|
|---|
|
1912: Hannes Kolehmainen •
1920: Joseph Guillemot •
1924: Paavo Nurmi •
1928: Ville Ritola •
1932: Lauri Lehtinen •
1936: Gunnar Höckert •
1948: Gaston Reiff •
1952: Emil Zátopek •
1956: Wołodymyr Kuc •
1960: Murray Halberg •
1964: Bob Schul •
1968: Mohammed Gammoudi •
1972: Lasse Virén •
1976: Lasse Virén •
1980: Miruts Yifter •
1984: Saïd Aouita •
1988: John Ngugi •
1992: Dieter Baumann •
1996: Vénuste Niyongabo •
2000: Millon Wolde •
2004: Hicham El Guerrouj •
2008: Kenenisa Bekele •
2012: Mohamed Farah •
2016: Mohamed Farah
|
|
Mistrzowie olimpijscy w biegu na 10 000 metrów
|
|---|
|
1908 (5 mil): Emil Voigt •
1912: Hannes Kolehmainen •
1920: Paavo Nurmi •
1924: Ville Ritola •
1928: Paavo Nurmi •
1932: Janusz Kusociński •
1936: Ilmari Salminen •
1948: Emil Zátopek •
1952: Emil Zátopek •
1956: Wołodymyr Kuc •
1960: Piotr Bołotnikow •
1964: Billy Mills •
1968: Naftali Temu •
1972: Lasse Virén •
1976: Lasse Virén •
1980: Miruts Yifter •
1984: Alberto Cova •
1988: Ibrahim Butajjib •
1992: Chalid Skah •
1996: Haile Gebrselassie •
2000: Haile Gebrselassie •
2004: Kenenisa Bekele •
2008: Kenenisa Bekele •
2012: Mohamed Farah •
2016: Mohamed Farah
|
|
Mistrzowie olimpijscy w biegu przełajowym
|
|---|
|
Indywidualnie |
1912: Hannes Kolehmainen •
1920: Paavo Nurmi •
1924: Paavo Nurmi
|
|
Drużynowo |
1912: Hjalmar Andersson, John Eke, Josef Ternström •
1920: Paavo Nurmi, Heikki Liimatainen, Teodor Koskenniemi •
1924: Paavo Nurmi, Ville Ritola, Heikki Liimatainen
|
|
Mistrzowie olimpijscy w biegu drużynowym
|
|---|
|
5000 m |
1900: Charles Bennett, John Rimmer, Sidney Robinson, Alfred Tysoe, Stanley Rowley
|
|
4 mile |
1904: Arthur Newton, George Underwood, Paul Pilgrim, Howard Valentine, David Munson
|
|
3 mile |
1908: Joseph Deakin, Archie Robertson, William Coales
|
|
3000 m |
1912: Tell Berna, Norman Taber, George Bonhag, Abel Kiviat, Louis Scott •
1920: Horace Brown, Arlie Schardt, Ivan Dresser •
1924: Paavo Nurmi, Ville Ritola, Elias Katz
|
|
Członkowie IAAF Hall of Fame
|
|---|
|
Iolanda Balaș •
Abebe Bikila •
Fanny Blankers-Koen •
Walerij Brumel •
Serhij Bubka •
Sebastian Coe •
Betty Cuthbert •
Adhemar Ferreira da Silva •
Mildred Didrikson •
Harrison Dillard •
Heike Drechsler •
Hicham El Guerrouj •
Glenn Davis •
Wołodymyr Hołubnyczy •
Marjorie Jackson •
Michael Johnson •
Jackie Joyner-Kersee •
Alberto Juantorena •
Wang Junxia •
Kipchoge Keino •
Marita Koch •
Hannes Kolehmainen •
Robert Korzeniowski •
Stefka Kostadinowa •
Carl Lewis •
Natalja Lisowska •
Jānis Lūsis •
Swietłana Mastierkowa •
Bob Mathias •
Noureddine Morceli •
Edwin Moses •
Paavo Nurmi •
Dan O’Brien •
Parry O’Brien •
Al Oerter •
Jesse Owens •
Marie-José Pérec •
Wilma Rudolph •
Wiktor Saniejew •
Jurij Siedych •
Peter Snell •
Shirley Strickland •
Irena Szewińska •
Daley Thompson •
Lasse Virén •
Grete Waitz •
Cornelius Warmerdam •
Emil Zátopek
|
 |
|
Kontrola autorytatywna (osoba):
ISNI: 0000 0000 3997 9739
VIAF: 10657664
LCCN: n90648571
GND: 119512645
BnF: 16630979d
SUDOC: 145200205
NTA: 235237531
- WorldCat