Egftnjytyk

; ;	; Szczur śniady;
	; Szczur śniady;
	; Rattus rattus;
	(Linnaeus, 1758);
	;
	; ; Dwa szczury śniade w zoo w Hamburgu;
	; Systematyka;
; Domena;	; eukarionty;
; Królestwo;	; zwierzęta;
; Typ;	; strunowce;
Podtyp;	; kręgowce;
Nadgromada;	; żuchwowce;
; Gromada;	; ssaki;
Infragromada;	; łożyskowce;
; Rząd;	; gryzonie;
; Rodzina;	; myszowate;
; Rodzaj;	; szczur;
; Gatunek;	szczur śniady;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ);
	; ; najmniejszej troski;
	; Zasięg występowania;
	; ;
; ;	; Systematyka w Wikispecies;
; ;	; Multimedia w Wikimedia Commons;

Szczur śniady (Rattus rattus) – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych (Muridae), inwazyjny^[2].

Spis treści

1 Opis

2 Występowanie

3 Siedlisko

4 Tryb życia

5 Znaczenie

6 Zobacz też

7 Przypisy

8 Bibliografia

9 Linki zewnętrzne

Opis |

Żerujący szczur

Różnice w budowie między szczurem śniadym i wędrownym

Nieco mniejszy od swojego krewniaka, szczura wędrownego. Długość ciała 16–23 cm, długość ogona 18–25 cm, masa ciała 175–300 g. Pysk ostro zakończony, duże uszy, cienkie i prawie nagie. Grzbiet ciała ubarwiony najczęściej na kolor szaro-brązowy, ale u różnych osobników występuje duża zmienność ubarwienia; od szarego poprzez różne barwy pośrednie aż do czarnego. Spodnia część ciała jaśniejsza. Ogon pokryty łuskami i rzadkim owłosieniem. Od szczura wędrownego różni się większymi uszami i dłuższym ogonem. Bardzo dobrze się wspina, używając do tego swego ogona.

Występowanie |

Prawdopodobnie pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej. W Polsce występuje na nielicznych stanowiskach w dorzeczu Odry i w niektórych portach na wybrzeżu Bałtyku, ale jego zasięg nie jest dokładnie znany. Wiadomo, że w ostatnich latach jego liczebność znacznie się zmniejszyła – z wielu środowisk został wyparty przez swojego konkurenta, czyli szczura wędrownego.

Siedlisko |

Zobacz też: fauna Polski.

Jest to typowy gatunek synantropijny. Przebywa wyłącznie w pobliżu siedzib ludzkich, gdzie zasiedla strychy, magazyny zbożowe, poddasza, hale targowe i różnego rodzaju zabudowania gospodarcze. Charakterystyczne jest to, że w odróżnieniu od szczura wędrownego zajmuje zwykle wyższe kondygnacje budynków. Potrafi wspinać się po murach, można go spotkać w miejscach wydawałoby się mało prawdopodobnych. Często występuje w magazynach portowych. W czasach żaglowców to właśnie szczur śniady był częstym, choć niechcianym towarzyszem żeglarzy.

Tryb życia |

Szczur śniady jest aktywny głównie nocą. W miejscach, gdzie nie jest płoszony, wykazuje aktywność całodobową. Jest wszystkożerny i mało wybredny pod względem odżywiania. Dzienna porcja pokarmu wynosi około 20 gramów.
Rozmnaża się bardzo szybko. Okres rozrodczy trwa cały rok. Ciąża trwa od 20 do 24 dni; w jednym miocie samica rodzi od 3 do 15 młodych. W ciągu roku daje od 2 do 6 miotów. Młode rodzą się ślepe, oczy otwierają po kilkunastu dniach, a dojrzałość płciową osiągają po 3–6 miesiącach. Szczur śniady żyje do 4 lat.

Znaczenie |

Zobacz też: deratyzacja.

Jest gatunkiem bardzo szkodliwym z punktu widzenia człowieka. Podobnie jak szczur wędrowny, wyrządza duże szkody gospodarcze (niszczy żywność, przegryza instalacje elektryczne, uszkadza meble). Ponadto pośredniczy w przenoszeniu wielu chorób, w tym dżumy. W Junnanie, górskiej prowincji Chin, dżuma przenoszona przez szczura śniadego została rejestrowana w źródłach historycznych już w 1772 roku^[3].

Pomimo popularnego przekonania o przenoszeniu wścieklizny przez szczury, zarejestrowano jedynie nieliczne przypadki zarażenia człowieka wścieklizną przez szczura i inne małe gryzonie^[4]. Małe gryzonie rzadko przeżywają ataki większych zwierząt zarażonych wścieklizną (np. lisów i psów), a dodatkowo zarażone nią bardzo szybko umierają. W latach 1954–1970 w Stanach Zjednoczonych znaleziono łącznie 39 przypadków dzikich szczurów chorych na wściekliznę^[4]. W badaniu przeprowadzonym w latach 1990–1994 w Polsce na 12 230 przypadków zwierząt chorych na wściekliznę zarejestrowano jedynie 4 szczury^[5].

Zobacz też |

ssaki Polski

Przypisy |

↑ Rattus rattus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).

↑ Dick Veitch: GISD (ang.). iucngisd.org, 2011-01-11. [dostęp 2017-10-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-08)].

↑ Jürgen Osterhammel (tłum. I. Drozdowska-Broering, J. Kałążny, A. Peszke, K. Śliwińska): Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2013, s. 252. ISBN 978-83-7177-939-8.

↑ ^a^b Wild Rats and Disease (ang.). ratbehavior.org. [dostęp 2017-10-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-12-26)].

↑ Edyta Wincewicz: EJPAU 2002. Wincewicz E. Microbiological examination of wild rats living in various environments in the epizootic aspect (Virus infections) (ang.). ejpau.media.pl (Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wroclawiu), 2002. [dostęp 2017-10-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-12-26)].

Bibliografia |

Włodzimierz Serafiński: Ssaki Polski. Atlas. Elżbieta Fido-Drużyńska (ilustracje). Warszawa: Wyd. Szkolne i Ped., 1995. ISBN 83-02-04976-X.

Linki zewnętrzne |

Księga gatunków obcych. Szczur śniady

[iucn-1] Rattus rattus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).

[iucngisd.org-Rattus-rattus-2] Dick Veitch: GISD (ang.). iucngisd.org, 2011-01-11. [dostęp 2017-10-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-08)].

[Osterhammel-Historia-XIX-wieku-s252-3] Jürgen Osterhammel (tłum. I. Drozdowska-Broering, J. Kałążny, A. Peszke, K. Śliwińska): Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2013, s. 252. ISBN 978-83-7177-939-8.

[ratbehavior.org-WildRatDisease-4] Wild Rats and Disease (ang.). ratbehavior.org. [dostęp 2017-10-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-12-26)].

[ejpau.media.pl-art-04-5] Edyta Wincewicz: EJPAU 2002. Wincewicz E. Microbiological examination of wild rats living in various environments in the epizootic aspect (Virus infections) (ang.). ejpau.media.pl (Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wroclawiu), 2002. [dostęp 2017-10-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-12-26)].

搜尋此網誌

Egftnjytyk

Szczur śniady