Innocenty X
.mw-parser-output table.duchowny-ksiadz td.naglowek{color:white!important;background:black!important}.mw-parser-output table.duchowny-biskup td.naglowek{color:white!important;background:#E56DC4!important}.mw-parser-output table.duchowny-patriarcha td.naglowek{color:white!important;background:#BA55D3!important}.mw-parser-output table.duchowny-kardynal td.naglowek{color:white!important;background:#FF2400!important}.mw-parser-output table.duchowny-papiez td.naglowek{color:black!important;background:gold!important}.mw-parser-output table.duchowny-cywil td.naglowek{color:black!important;background:#C0C0C0!important}.mw-parser-output table.duchowny-ksiadz tr.naglowek{color:white!important;background:black!important}.mw-parser-output table.duchowny-biskup tr.naglowek{color:white!important;background:#E56DC4!important}.mw-parser-output table.duchowny-patriarcha tr.naglowek{color:white!important;background:#BA55D3!important}.mw-parser-output table.duchowny-kardynal tr.naglowek{color:white!important;background:#FF2400!important}.mw-parser-output table.duchowny-papiez tr.naglowek{color:black!important;background:gold!important}.mw-parser-output table.duchowny-cywil tr.naglowek{color:black!important;background:#C0C0C0!important}
| ||
| ||
| Papież | ||
| Data i miejsce urodzenia | 7 maja 1574 Rzym | |
| Data i miejsce śmierci | 7 stycznia 1655 Rzym | |
| Papież | ||
| Okres sprawowania | 15 września 1644 – 7 stycznia 1655 | |
| Prefekt Świętej Kongregacji Soboru Trydenckiego | ||
| Okres sprawowania | 1639 – 15 września 1644 | |
Wyznanie | katolicyzm | |
Kościół | rzymskokatolicki | |
Nominacja biskupia | 19 stycznia 1626 | |
Sakra biskupia | 25 stycznia 1626 | |
Wybór patriarchy | 19 stycznia 1626 | |
Kreacja kardynalska | 30 sierpnia 1627 Urban VIII | |
Kościół tytularny | S. Eusebio (12 sierpnia 1630) | |
Pontyfikat | 15 września 1644 | |
| |||||||||||||||||||||||
| Data konsekracji | 25 stycznia 1626 | ||||||||||||||||||||||
| Konsekrator | Laudivio Zacchia | ||||||||||||||||||||||
| Współkonsekratorzy | Alfonso Manzanedo de Quiñones Fabio Lagonissa | ||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
Portret papieża Innocentego X pędzla Velazqueza
Innocenty X (łac. Innocentius X, właśc. Giovanni Battista Pamfili (lub Giovanni Battista Pamphilj); ur. 7 maja 1574 w Rzymie – zm. 7 stycznia 1655 tamże[1]) – 236. papież w okresie od 15 września 1644 do 7 stycznia 1655[2].
Spis treści
1 Życiorys
1.1 Wczesne życie
1.2 Pontyfikat
2 Nominacje kardynalskie
3 Ważniejsze dokumenty dogmatyczne
4 Zobacz też
5 Przypisy
6 Bibliografia
Życiorys |
Wczesne życie |
Jego przodkowie osiedli w Rzymie pod koniec XV wieku. Był prapraprawnukiem Aleksandra VI[3], tym samym ostatnim papieżem w historii, będącym bezpośrednim potomkiem innego papieża. Jego rodzicami byli Camillo Pamfili i Maria Cancellieri del Bufalo[3].
Został nakłoniony przez stryja, późniejszego kardynała Girolamo Pamphiljego, do wybrania kariery duchownej[3]. W Collegio Romano obronił doktorat z prawa (1594)[3]. Pracował w Kurii Rzymskiej, w 1604 został sędzią trybunału Roty Rzymskiej (zastępując stryja mianowanego kardynałem); był także radcą Penitencjarii Apostolskiej[3]. Od marca 1621 do 1625 przebywał z misją nuncjusza w Neapolu, następnie był radcą kardynała Francesco Barberiniego (starszego), specjalnego legata we Francji (1625) i Hiszpanii (1626)[3].
19 stycznia 1626 został mianowany tytularnym patriarchą Antiochii, a w maju t.r. nuncjuszem w Hiszpanii[3]. 30 sierpnia 1627 papież Urban VIII kreował nuncjusza Pamphiliego kardynałem (w sekretnym trybie in pectore), ujawniając nominację w listopadzie 1629[3]. Otrzymał czerwony kapelusz i kościół tytularny S. Eusebio po powrocie z Hiszpanii, na konsystorzu 12 sierpnia 1630.
Pamphili jako kardynał zasiadał w sześciu stałych kongregacjach Kurii Rzymskiej[4]:
- Kongregacji ds. Soboru Trydenckiego (od 1630, w 1639 został jej prefektem)
- Kongregacji ds. Kościelnych Immunitetów (od 1630, w 1639 został jej prefektem)
- Kongregacji Rozkrzewiania Wiary (od 1630)
- Kongregacji ds. Obrzędów (od 1630)
- Kongregacji Świętego Oficjum Inkwizycji (od 1642)
- Kongregacji ds. Ceremoniału (w 1644)
Ponadto od 12 stycznia 1643 do 14 marca 1644 sprawował kadencyjną funkcję kamerlinga Św. Kolegium Kardynalskiego. Pełnił także urząd protektora zakonu bazylianów (1634)[5] oraz wiceprotektora Królestwa Polskiego (1636)[6].
Po długim pontyfikacie Urbana VIII, elektorzy na konklawe postanowili wybrać papieża starszego wiekiem, a zarazem nie tak profrancuskiego jak Urban. Wybór padł na kardynała Pamphiliego 15 września 1644 po 36-dniowym konklawe[2]. Nowy papież przyjął imię Innocentego X, został koronowany 4 października 1644 i odbył ingres do Bazyliki Laterańskiej 23 listopada 1644.
Pontyfikat |
Papież Innocenty na początku pontyfikatu stanął przed zadaniem rozliczenia rodziny swojego poprzednika, Barberinich, która korzystając z wpływów dopuściła się licznych nadużyć[1]. Kilku przedstawicieli Barberinich wyjechało pospiesznie z Rzymu i znalazło schronienie u kardynała Mazarina. Innocenty X powołał specjalną komisję mającą zbadać nadużycia finansowe i polityczne Barberinich, ostatecznie jednak po kilku latach udzielił przebaczenia i zezwolił im na powrót do Rzymu, a w 1653 mianował nawet kolejnego Barberiniego (Carlo, stryjecznego wnuka Urbana VIII) kardynałem[1].
donna Olimpia Maidalchini
Sam papież Innocenty również nie był wolny od wady nepotyzmu, ale prawie żaden z jego krewniaków nie został podniesiony do godności kardynalskiej[1]. Cień na pontyfikat Innocentego X rzuca natomiast zażyłość z wdową po jego bracie, donną Olimpią Maidalchini, która zdominowała i całkowicie podporządkowała sobie papieża[2]. Innocenty spełniał wszystkie zachcianki bratowej i nie podejmował żadnej ważniejszej decyzji bez zasięgnięcia opinii „papieżycy Olimpii I”, z ukrycia wysłuchującej wszystkich audiencji. Tym sposobem w Rzymie zalegalizowana została prostytucja, z której korzyści czerpała signora Maidalchini[1]. Jednak nie tylko na nierządzie pochodząca z wpływowego, lecz średnio zamożnego rodu arystokratka dorobiła się ogromnego majątku i jednego z najbardziej wystawnych dworów siedemnastowiecznej Europy – za przekonanie papieża do podjęcia konkretnej decyzji brała łapówki od dziesiątek tysięcy „potrzebujących”. Sam Innocenty również obsypywał bratową kosztownymi prezentami, co nie zmienia faktu, że i tak go notorycznie okradała, a po śmierci – ograbiła doszczętnie. Olimpia Maidalchini zdołała również m.in. zdobyć nominację kardynalską dla swojego syna, Camillo[1]. Ten jednak po pewnym czasie zrezygnował z piastowanych funkcji by ożenić się z księżniczką Olimpią Aldobrandini di Rossano, sukcesorką rodu papieża Klemensa VIII, tworząc w ten sposób najbogatszy ród Italii. Innocenty, wbrew woli Olimpii, nie mianował bratanka sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej, powołując zamiast niego, kardynała Giovanniego Giacomo Panciroliego[1]. Dodatkowo powierzył realne rządy sekretarzowi stanu, co ukróciło wpływy kardynałów nepotów[2]. Jednak domniemywany romans papieża z bratową, okazał się plotką[1].
W pierwszych latach pontyfikatu Innocentego X zakończyła się wojna trzydziestoletnia[2]. Papież nie był zadowolony z zawartego w Westfalii traktatu pokojowego, uznając, że jest zbyt korzystny dla protestantów[2]. 24 października 1648 papież ogłosił brewe Zelus domus Dei, w którym uznał warunki traktatu za nieważne, jednak głos ten został w Europie zlekceważony[1]. W konflikcie hiszpańsko-francuskim Innocenty wspierał Hiszpanię, gdyż uważał, że stanowi ona mniejsze zagrożenie dla papiestwa[1]. W 1648 nie zgodził się na uznanie Jana IV Bragancy królem zbuntowanej przeciwko władzy hiszpańskiej Portugalii i obsadzenie portugalskich biskupstw jego kandydatami, choć z drugiej strony nie potępił tego buntu[1].
Innocenty X wspierał działalność misyjną, podniósł znaczenie Kongregacji Rozkrzewiania Wiary (Propaganda Fide), kolegium dominikańskiemu w Manili (Filipiny) nadał rangę uniwersytetu[1]. Wsparł decyzję Kongregacji Rozkrzewiania Wiary zabraniającą misjonarzom jezuickim w Chinach używanie w liturgii miejscowych rytuałów[1]; ta decyzja została zmieniona przez jego następcę. 31 maja 1653 papież ogłosił bullę Cum occasione, w której zdecydowanie potępił tezy jansenistyczne, zawarte w dziele Jansena Augustinus[1]. W 1650 Innocenty patronował obchodom w Rzymie Roku Jubileuszowego.
Był protektorem sztuki. W okresie pontyfikatu Innocentego X ukończono zdobienie wnętrza Bazyliki Watykańskiej, odbudowano Piazza Navona, wybudowano Villa Doria Pamphili[1]. Słynny portret papieża namalował Diego Velázquez w 1650 roku.
Papież Innocenty X dokonał reformy więziennictwa Państwa Papieskiego (wprowadzono wówczas podział na cele). W 1646 nominację kardynalską uzyskał Jan Kazimierz, syn Zygmunta III Wazy, który dzięki temu w honorowy sposób zakończył nowicjat jezuicki, a wkrótce został królem Polski[2].
Nominacje kardynalskie |
Kreował 40 kardynałów na ośmiu konsystorzach[3].
Ważniejsze dokumenty dogmatyczne |
Konstytucja Cum occasione potępiająca pięć zdań Korneliusza Janseniusza, twórcy jansenizmu. Konstytucja ta uznawana jest za dokument nieomylny Kościoła katolickiego (BF, s. 337, Poznań, 2000).
Zobacz też |
- Beatyfikowani przez Innocentego X
Przypisy |
↑ abcdefghijklmno John N.D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 393–395. ISBN 83-06-02633-0.
↑ abcdefg Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 144–145. ISBN 83-7006-437-X.
↑ abcdefghi Pamphili, Giambattista (ang.). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2013-09-04].
↑ Christoph Weber: Die ältesten päpstlichen Staatshandbücher: Elenchus congregationum, tribunalium et Collegiorum urbis 1629-1714. Rzym – Fryburg Bryzgowijski – Wiedeń: Herder, 1991, s. 136, 222, 223, 241, 250, 252. ISBN 978-3451216534.; Herman, s. 93.
↑ Weber, s. 224.
↑ Herman, s. 96.
Bibliografia |
- Eleanor Herman: Królowa Watykanu. Warszawa: Wydawnictwo Jeden Świat, 2009. ISBN 978-83-89632-45-6. (pol.)
- Richard McBrien, Leksykon papieży. Pontyfikaty od Piotra Apostoła do Jana Pawła II, Warszawa 2003
- Stanisław Jankowski, Grzechy rzymskich papieży
- Jean Mathieu-Rosay Prawdziwe oblicza papieży
- Stanisław Głowa, Ignacy Bieda, Breviarium Fidei, Księgarnia św. Wojciecha, Poznań, 2000.
- Pope Innocent X (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2013-09-04].
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||
Kontrola autorytatywna (osoba):
ISNI: 0000 0001 2096 6169
VIAF: 89748824
ULAN: 500281685
LCCN: n85084632, nr94043140
GND: 118710788
BnF: 122439700
SUDOC: 069003289
NKC: jo2006325068
BNE: XX1142156
NTA: 072483636, 173014259
- WorldCat