Čepel (Wysoki Jesionik)
| ||
 Widok z osady Rejhotice, z drogi Rejhotice – Nové Losiny, na szczyty: Kamenec (1), Mravenečník i Čepel (po lewej stok góry Skály (2)[a]) | ||
Państwo |  Czechy | |
| Położenie | Loučná nad Desnou | |
| Pasmo | Wysoki Jesionik (cz. Hrubý Jeseník) (Sudety) | |
| Wysokość | 1024 m n.p.m. | |
Położenie na mapie Sudetów   Čepel | ||
 50°03′58,4″N 17°07′31,1″E/50,066222 17,125306 | ||
Čepel (również Úzký hřbet[1], historyczna nazwa niem. Dürre Kamp[2]) – szczyt (góra) o wysokości 1024 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 997 m n.p.m.[3] lub 1023,8 m n.p.m.[4]), w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Morawach, w obrębie gminy Loučná nad Desnou, blisko osady Kociánov, oddalony o około 7,8 km na południowy zachód od szczytu góry Pradziad (cz. Praděd)[5][6][7][8]. Jest jednym z niższych tzw. tysięczników (szczytów o wysokości ponad 1000 m n.p.m.), bowiem wysokość jego tylko nieznacznie przekracza tę wielkość.
Spis treści
1 Charakterystyka
1.1 Lokalizacja
1.2 Stoki
1.3 Szczyt
1.4 Geologia
1.5 Wody
2 Ochrona przyrody
3 Turystyka
3.1 Szlaki oraz trasy narciarskie
4 Zobacz też
5 Uwagi
6 Przypisy
7 Bibliografia
8 Linki zewnętrzne
Charakterystyka |
Lokalizacja |
Widok z drogi nr 44 Jesionik – Šumperk (osada Kociánov) na szczyty gór Mravenečník, Čepel i Kocián
Góra Čepel jest górą trudno rozpoznawalną, bowiem na niektórych mapach nie oznaczono jej szczytu czy też nie podano jej nazwy[9]. Jest widoczna z przebiegającej w niewielkiej odległości od niej drogi krajowej nr 44 Jesionik (cz. Jeseník) – Šumperk (z miejscowości Loučná nad Desnou) w postaci charakterystycznego „czepca” szczytowego, doczepionego do masywu góry Mravenečník, jednak może być mylona ze zlokalizowanym o około 500 m na południe od niej szczytem Kozí hřbet, również doczepionym do masywu góry Mravenečník[5]. Ponadto jest dobrze widoczna z osady Rejhotice, z drogi Rejhotice – Nové Losiny. Natomiast niewidoczna (z uwagi na wypukłość kopuły szczytowej), ze szczytu góry Mravenečník. Z drogi wokół wierzchołka góry Dlouhé stráně niedostrzegalna, bo przysłonięta górą Mravenečník. Z kolei zupełnie niewidoczna z charakterystycznej drogi okalającej szczyt góry Pradziad, bo zasłonięta górą Dlouhé stráně. Z jej położenia i usytuowania wynika, że widoczna jest jedynie w wachlarzu kierunków południowy zachód – zachód – północny zachód, ale i wtedy najlepiej posiłkować się dostępnymi mapami ułatwiającymi jej lokalizację.
Góra położona jest w zachodniej części (mikroregionu) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Pradziada i Wysokiej Holi (cz. Pradědská hornatina) (od zachodu) przy masywie góry Mravenečník[1].
Górę ograniczają: od północnego wschodu mało wybitna przełęcz o wysokości 979 m n.p.m. w kierunku góry Mravenečník, od północy i południa doliny dwóch nienazwanych potoków, będące dopływami potoku Tříramenný p. oraz od północnego zachodu mało wybitna przełęcz o wysokości 606 m n.p.m. w kierunku góry Seč[5].
W otoczeniu góry Čepel znajdują się następujące szczyty: od północnego wschodu Kamenec (1)[b] i Mravenečník, od południowego wschodu Kozí hřbet, od południowego zachodu Kluč oraz od północnego zachodu Seč i Jedlový vrch[5].
Stoki |
W obrębie góry można wyróżnić cztery zasadnicze stoki: północno-zachodni, zachodni, południowy i południowo-wschodni[5]. Wszystkie stoki są gęsto zalesione, przeważnie lasem mieszanym[c][1] o bardzo różnorodnej strukturze drzewostanu[10]. Na stoku zachodnim występują kilkusetmetrowe przecinki stokowe[10]. Ponadto przez stok północno-zachodni i zachodni przechodzi postawiony płot odgradzający działkę leśną o nazwie Loučná o całkowitym areale około 1000 ha, z uwagi na żerowisko i obwód łowiecki jelenia szlachetnego[11][5]. Jest to największa w powiecie ołomunieckim działka pod patronatem organizacji o nazwie Lesý ČR skupiska tego gatunku[11]. Na stoku południowo-wschodnim występują liczne grupy skalne[5]. Stoki mają stosunkowo jednolite i mało zróżnicowane nachylenia[5]. Maksymalne nachylenie stoku południowo-wschodniego przy grupach skalnych na odcinku 50 m nie przekracza 35°[5].
Wszystkie stoki oprócz wytyczonych szlaków rowerowych i dróżek (m.in. o nazwie Uhlířská cesta[8]) pokryte są na ogół nieoznakowanymi, nielicznymi ścieżkami[5]. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu, zalesienie oraz zorientowanie w terenie.
Szczyt |
Widok na szczyt góry Čepel
Widok z polany na połaci szczytowej góry Čepel na górę Mravenečník
Widok na „czepiec” szczytowy góry Čepel
Čepel jest górą o pojedynczym szczycie[5]. Na szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny[5]. Szczyt jest zalesiony drzewami liściastymi oraz zarośnięty trawą[10]. Z uwagi na zalesienie nie jest on punktem widokowym. Nie ma na nim również punktu geodezyjnego. Ponadto na połaci szczytowej znajduje się niewielka polana, z której widoczny jest stok góry Mravenečník[1]. Dojście do szczytu następuje z przełęczy z górą Mravenečník, gdzie przechodzi biały szlak rowerowy 
[7]. Ze szlaku tego i skrzyżowania biegnie nieoznakowana dróżka wokół czepca szczytowego[5]. Z dróżki tej po przebyciu odcinka o długości około 400 m należy odbić orientacyjnie w lewo na widoczną ścieżkę biegnącą podejściem na polanę połaci szczytowej, a następnie z niej należy dojść orientacyjnie do szczytu[1].
Geologia |
Pod względem geologicznym góra Čepel należy do jednostki określanej jako kopuła Desny[12] i zbudowana jest ze skał metamorficznych, głównie gnejsów (biotytów, muskowitów, fyllonitów, migmatytów), amfibolitów, skał magmowych, głównie granitów oraz skał osadowych, głównie szarogłazów[13]. Kształt góry oraz występowanie granitów sugeruje jej wulkaniczne pochodzenie.
Wody |
Grzbiet główny (grzebień) góry Pradziad, biegnący od przełęczy Skřítek do przełęczy Červenohorské sedlo jest częścią granicy Wielkiego Europejskiego Działu Wodnego, dzielącej zlewiska Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego[14]. Szczyt wraz ze stokami góry Čepel położony jest na południowy zachód od tej granicy, należy więc do zlewni Morza Czarnego, do którego płyną wody m.in. z dorzecza rzeki Dunaj, będącej przedłużeniem płynących z tej części Wysokiego Jesionika rzek (m.in. Desny) i górskich potoków (m.in. płynącego w pobliżu góry potoku Tříramenny p.)[5]. Z uwagi na stosunkowo łagodne nachylenia stoków, w obrębie góry nie występują m.in. wodospady czy kaskady[5].
Ochrona przyrody |
Cała góra znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt[5]. Na stokach nie wytyczono żadnych ścieżek dydaktycznych oraz nie utworzono żadnych rezerwatów przyrody lub innych obiektów nazwanych pomnikami przyrody[5].
Turystyka |
Do najbliższej miejscowości Loučná nad Desnou z bazą hoteli i pensjonatów jest od szczytu około 2,5 km w kierunku zachodnim[5]. Ponadto do osady Sedmidvory jest od szczytu około 2 km w kierunku południowym[5]. Nieco dalej, bo około 4 km od szczytu w kierunku południowym jest do miejscowości Vernířovice[5]. Warto dodać, że na obszarze góry nie ma żadnych tzw. chat łowieckich[5].
Kluczowym punktem turystycznym jest skrzyżowanie turystyczne o nazwie (cz. Pod Vlčím sedlem) z podaną na tablicy informacyjnej wysokością 685 m, od którego rozchodzą się liczne szlaki rowerowe przechodzące przez stoki góry[5].
Szlaki oraz trasy narciarskie |
Góra Čepel jest miejscem na którym Klub Czeskich Turystów (cz. Klub Českých Turistů) nie zdecydował się na wytyczenie jakiegokolwiek szlaku turystycznego[5].
Przez stoki natomiast poprowadzono cztery szlaki rowerowe na trasach[5]:
U Obrázku – Medvědí hora – Kamenec (1)[b] – góra Mravenečník – góra Čepel – Kozí hřbet – Margaretka[15];
Pod Ztracenými kameny – góra Špičák – góra Jestřábí vrch – przełęcz Branka – góra Homole – góra Vřesník – góra Dlouhé stráně – góra Mravenečník – Kozí hřbet – góra Čepel – Uhlířská cesta[16];
Pod Ztracenými kameny – góra Špičák – góra Jestřábí vrch – przełęcz Branka – góra Homole – góra Vřesník – góra Dlouhé stráně – góra Mravenečník – Kozí hřbet – góra Čepel – Uhlířská cesta[16];
Loučná nad Desnou – góra Seč – góra Čepel – góra Mravenečník – Medvědí hora – Kamenec (1)[b] – góra Dlouhé stráně – góra Velká Jezerná – dolina rzeki Divoká Desná – Kouty nad Desnou – góra Černá stráň – przełęcz Přemyslovské sedlo – góra Tři kameny – góra Ucháč – góra Jelení skok – góra Loveč – góra Lískovec – Loučná nad Desnou[17];
Loučná nad Desnou – góra Seč – góra Čepel – góra Mravenečník – Medvědí hora – Kamenec (1)[b] – góra Dlouhé stráně – góra Velká Jezerná – dolina rzeki Divoká Desná – Kouty nad Desnou – góra Černá stráň – przełęcz Přemyslovské sedlo – góra Tři kameny – góra Ucháč – góra Jelení skok – góra Loveč – góra Lískovec – Loučná nad Desnou[17];
U Bochnerovy boudy – Pec – Ztracené kameny – Ztracené skály – Klepáčov – dolina potoku Ztracený p. – Vernířovice – dolina potoku Kamenitý p. – Sedmidvory – góra Rudná hora – przełęcz Vlčí sedlo – góra Čepel – Pod Vlčím sedlem.
Warto dodać, że w okresach (1 lutego – 31 marca) oraz (1 września – 31 października) na odcinku zielonego szlaku rowerowego 
, który przebiega przez działkę leśną o nazwie Loučná, obowiązuje zakaz przejazdu z uwagi na teren żerowiska i obwodu łowieckiego jelenia szlachetnego[18].
W okresach ośnieżenia wzdłuż szlaków rowerowych (oprócz zielonego ), można skorzystać z wyznaczonych tras narciarstwa biegowego[19]. W obrębie góry Čepel nie poprowadzono żadnej trasy narciarstwa zjazdowego[19].
Zobacz też |
- Szczyty Wysokiego Jesionika
Uwagi |
↑ Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdującego się w tym samym paśmie innego szczytu o tej samej nazwie Skály (1), położonego około 4,5 km na zachód od miejscowości Vrbno pod Pradědem.
↑ abc Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdujących się w tym samym paśmie dwóch innych szczytów o tej samej nazwie: Kamenec (2) położonego 3,3 km na południowy wschód od przełęczy Skřítek (→ Kamenec (1023 m). mapy.cz) i Kamenec (3) położonego 1,7 km na wschód od miejscowości Bělá pod Pradědem.
↑ Drzewostan całego Obszaru Chronionego Krajobrazu Jesioniki obejmuje: świerk pospolity 84%, buk zwyczajny 10%, modrzew europejski 1,5%, klon jawor 1,1%, brzoza 1%, olsza czarna 0,8%, kosodrzewina 0,4%, olsza szara 0,3%, (jodła pospolita, jesion wyniosły i lipa) po 0,2%, sosna zwyczajna 0,1%, pozostałe (sosna błotna, dąb, grab, klon zwyczajny, wiąz, jarząb, olsza zielona, topola osika, topola i wierzba iwa) łącznie 0,2% (→ Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky. hnutiduha.cz).
Przypisy |
↑ abcde Čepel. tisicovky.cz ↓.
↑ Čepel (Dürre Kamp) (1024 m) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2018-11-28].
↑ Jeseníky jih. Turistická a cykloturistická mapa ↓.
↑ Jan Ondryáš: Přehled nejvyšších vrcholů Hrubého Jeseníku (cz.). lipova-lazne.cz, 2006-01-31. [dostęp 2018-11-28].
↑ abcdefghijklmnopqrstuvwx Čepel (1024 m) (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2018-11-28].
↑ Čepel – Jeseníky (cz.). zajimavamista.cz. [dostęp 2018-11-28].
↑ ab Čepel – 1024 m n.m. (cz.). geocaching.com, 2016-11-09. [dostęp 2018-11-28].
↑ ab Čepel (cz.). turistika.cz. [dostęp 2018-11-28].
↑ Jeseníky – Praděd, Králický Sněžník. Turistická mapa ↓.
↑ abc Čepel (1024 m) (Mapa lotnicza) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2018-11-28].
↑ ab V oboře Loučná je místo nejen pro jeleny (cz.). mskriby.cz, 2010-08-31. [dostęp 2018-11-28].
↑ Cymerman 1998 ↓, s. 531 (mapa).
↑ Geologická mapa. (geologická jednotka 13, 955, 1021, 1022, 1024 i 1027) ↓.
↑ Hrubý Jeseník (mapa). dudisoft.eu ↓.
↑ Cyklotrasa 6158 Tetřeví chata - Obrázek (cz.). ejeseniky.com. [dostęp 2018-11-28].
↑ Cyklotrasa č.6255 (cz.). regtim-jeseniky.cz. [dostęp 2018-11-28].
↑ Cyklotrasa 6155 Kouty – PVE DS (cz.). ejeseniky.com. [dostęp 2018-11-28].
↑ Jelení obora Loučná nad Desnou. (PDF) (cz.). lsloucna.lesycr.cz. [dostęp 2018-11-28].
↑ ab Čepel (1024 m) (Mapa tras narciarskich) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2018-11-28].
Bibliografia |
Zbigniew Cymerman. Spory o podział geologiczny Sudetów. (PDF). „Przegląd Geologiczny”. 46 nr 6, s. 530–536, 1998. ISSN 0033-2151. OCLC 995455330.
- Geologická mapa 1:50 000 (cz.). W: Česká geologická služba [on-line]. mapy.geology.cz.
- Historie jesenické přírody. (PDF) (cz.). jeseniky.ochranaprirody.cz.
- Hnutí DUHA a přátelé Jeseníků: Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky (PDF) (cz.). hnutiduha.cz, marzec 2002.
- Hrubý Jeseník (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz.
- Hrubý Jeseník (mapa) (JPEG) (cz.). dudisoft.eu. [zarchiwizowane z tego adresu].
- Jeseníky jih. Turistická a cykloturistická mapa 1:25 000. Wyd. 1. Česká Lípa: Eurokart, 2010. ISBN 978-80-87380-18-5.
- Jeseníky – Praděd, Králický Sněžník. Turistická mapa 1:50 000. Vizovice: SHOCart, 2010. ISBN 978-80-7224-178-1.
- Jesioniki. Pradziad. Jeseník. Mapa aktualizowana w terenie. Skala 1:40 000. Wyd. III. Wrocław: Studio PLAN, 2014.
Linki zewnętrzne |
- Čepel (HLV 321; 1024 m) (cz.). tisicovky.cz. [dostęp 2018-11-28].
| ||||||
Szczyty Wysokiego Jesionika
Galeria mulitmediów w Wikimedia Commons
