Egftnjytyk

Plošina
Widok ze stoku góry Loupežník na góry: Plošina i Žárový vrch (na pierwszym planie)
Państwo	Czechy
Położenie	Ludvíkov
Pasmo	Wysoki Jesionik (cz. Hrubý Jeseník) (Sudety)
Wysokość	1017 m n.p.m.
Położenie na mapie Sudetów Plošina
50°06′58,7″N 17°19′22,7″E/50,116306 17,322972
Multimedia w Wikimedia Commons

Plošina (historyczna nazwa niem. Muchold Platte^[1]) – szczyt (góra) o wysokości 1017 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1015 m n.p.m.^[2], 1016 m n.p.m.^[3] lub 1015,3 m n.p.m.^[4]), będący grupą skalną^[5] w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, w obrębie gminy Ludvíkov, blisko osady Bílý Potok, oddalony o około 7,5 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (cz. Praděd)^[6][7]. Jest jednym z niższych tzw. tysięczników (szczytów o wysokości ponad 1000 m n.p.m.), bowiem wysokość jego tylko nieznacznie przekracza tę wielkość.

Charakterystyka |

Lokalizacja |

Plošina jest górą bardzo trudno rozpoznawalną, o słabo wyeksponowanej kopule szczytowej, a ponadto można ją pomylić z sąsiednią górą Žárový vrch oraz jej szczytami drugorzędnymi. Niewidoczna jest z przebiegających blisko niej dróg nr 451 Nové Heřminovy – Vidly oraz nr 445 Zlaté Hory – Šternberk (z dróg tych można dostrzec jedynie część niższych partii jej stoków). Również z jej pobliskich szczytów jest praktycznie niewidoczna z uwagi na zalesienie. Niewidoczna z drogi wokół wierzchołka góry Dlouhé stráně, bo przysłonięta górą Pradziad i również niewidoczna z charakterystycznej drogi okalającej szczyt góry Pradziad, bo zasłonięta górą Žárový vrch.

Góra położona jest w centralnej części (mikroregionu) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Orlíka (cz. Medvědská hornatina) na ramieniu bocznym grzbietu góry Lyra, ciągnącym się od przełęczy Sedlo nad Karlovou Studánkou (Kóta) do góry Zámecká hora, w ciągu szczytów (Lyra–J – Lyra – Žárový vrch – Žárový vrch–SV – Plošina – Zámecká hora)^[6].

Charakterystyczną cechą góry są liczne skaliska i grupy skalne rozsiane na wszystkich stokach^[6].

Górę ograniczają: od zachodu mało wybitna przełęcz o wysokości 1003 m n.p.m. w kierunku szczytu Žárový vrch–SV, od północnego zachodu i północy dolina potoku Środkowa Opawa (cz. Střední Opava), od północnego wschodu przełęcz Sedlo pod Zámeckou horou, od wschodu dolina potoku Biała Opawa (cz. Bílá Opava^[8]) oraz od południa krótki nienazwany potok będący dopływem potoku Białej Opawy^[6].

W otoczeniu góry znajdują się następujące szczyty: od zachodu Žárový vrch–SV, od północnego zachodu Skály (1)^[a] i Jelení kameny, od północy nienazwany szczyt o wysokości 802 m n.p.m. i Solná, od północnego wschodu Zámecká hora oraz od południowego wschodu Pod Vysokou i Vysoká hora^[6].

Stoki |

W obrębie góry można wyróżnić trzy zasadnicze stoki: północny, wschodni i południowo-wschodni o nazwie (cz. Centův kopec)^[6]. Stoki góry Plošina są gęsto zalesione przeważnie lasem iglastym – głównie borem świerkowym, przy czym na ich obszarze występują praktycznie wszystkie typy lasów (las mieszany^[b], m.in. na części stoku północnego czy też las liściasty, m.in. na stoku wschodnim czy południowo-wschodnim, z występującymi na nich znacznymi polanami (stok wschodni i południowo-wschodni))^[9]. U podnóży stoków wschodniego i południowo-wschodniego występują łąki^[9]. Ponadto u podnóża stoku wschodniego występują cztery wieże skalne o nazwach (K1, K2, K3 i K4), na których wytyczono trasy do wspinaczki skałkowej^[10][6]. Natomiast u podnóża stoku północnego (koło drogi nr 451) przebiega napowietrzna linia przesyłowa prądu, doprowadzająca go do osady Vidly^[6].

Góra najeżona jest licznymi skaliskami i grupami skalnymi występującymi na wszystkich stokach, a ponadto na wschód od połaci szczytowej występuje kilkusetmetrowy obszar pokryty gruzem skalnym^[6]. Stoki mają stosunkowo jednolite i mało zróżnicowane nachylenia^[6]. Maksymalne nachylenie stoku północnego przy grupach skalnych na odcinku 50 m nie przekracza 25°^[6]. Przez stoki przebiegają liczne aleje o następujących nazwach (cz. Zámecká cesta, Chladná cesta, Šestková cesta, Čtvertková cesta)^[6]. Przez stoki przechodzą również ponadto nieliczne, nieoznakowane ścieżki^[6]. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu, zalesienie oraz zorientowanie w terenie.

Szczyt |

Połać szczytowa góry Plošina

Skalisko szczytowe góry Plošina

Plošina jest górą o pojedynczym szczycie^[6]. Szczyt góry jest rozległą, grupą skalną, zarośniętą głównie świerkami^[5][11]. Skalisko szczytowe praktycznie jest niedostępne, bez użycia specjalistycznego sprzętu wspinaczkowego^[11]. Połać szczytowa z uwagi na zalesienie nie jest punktem widokowym^[7]. Na połaci szczytowej znajduje się punkt geodezyjny^[5] o wysokości 1015,3 m n.p.m.^[4], podawany często na mapach jako główny szczyt góry.

Dojście do połaci szczytowej możliwe jest z różnych miejsc^[6]. Najwygodniejsze (zalecane) dojście następuje z zielonego szlaku rowerowego (aleja Zámecká cesta) od którego biegnie do przełęczy ze szczytem Žárový vrch–SV kilka przecinek stokowych o długościach nieco ponad 500 m^[9]. Po przejściu jednej nich należy skręcić w lewo i podążając ścieżką grzbietową (oznakowaną dwoma poziomymi białymi paskami) po około 100 m dojdziemy do skaliska szczytowego. Możliwe są dojścia alternatywne (m.in. z przełęczy i skrzyżowania turystycznego o nazwie Sedlová bouda, skąd biegnie przez szczyt góry Žárový vrch oznakowana ścieżka, ale trzeba się liczyć z przejściem po drodze przez liczne skaliska^[11] czy też inne znacznie trudniejsze dojście z przełęczy Sedlo pod Zámeckou horou i skrzyżowania turystycznego Zámecká hora (sedlo))^[6].

Geologia |

Pod względem geologicznym góra Plošina należy do jednostki określanej jako kopuła Desny^[12] i zbudowana jest ze skał metamorficznych, głównie blasto-mylonitów (muskowitów, biotytów, chlorytów) oraz skał magmowych, głównie meta-granitoidów^[13].

Wody |

Grzbiet główny (grzebień) góry Pradziad, biegnący od przełęczy Skřítek do przełęczy Červenohorské sedlo jest częścią granicy Wielkiego Europejskiego Działu Wodnego, dzielącej zlewiska Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego^[4]. Szczyt wraz ze stokami góry Plošina położony jest na północny wschód od tej granicy, należy więc do zlewni Morza Bałtyckiego, do którego płyną wody m.in. z dorzecza rzeki Odry, będącej przedłużeniem płynących z tej części Wysokiego Jesionika górskich potoków (m.in. płynącej w pobliżu góry Białej Opawy^[8] czy Środkowej Opawy)^[6]. Na stoku południowo-wschodnim góry Plošina ma swoje źródło krótki, nienazwany potok, będący dopływem potoku Biała Opawa^[6]. Z uwagi na stosunkowo łagodne nachylenia stoków, w obrębie góry nie występują m.in. wodospady czy kaskady.

Ochrona przyrody |

Cała góra znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt^[6]. Na stokach nie utworzono żadnych rezerwatów przyrody lub innych obiektów nazwanych pomnikami przyrody^[6].

Warto dodać, że u podnóża stoku wschodniego góry Plošina, w odległości około 1,6 km na południowy wschód od szczytu, na wysokości około 600 m n.p.m., w miejscowości Ludvíkov, blisko drogi nr 445 znajdują się dwa drzewa uznane w 2000 roku za pamiątkowe^[14]:

• 
  Lipa – nazwana (cz. Lípa u zámečku) o wysokości około 32 m i obwodzie pnia około 475 cm,


• 
  Jesion – nazwany (cz. Jasan u zámečku) o wysokości około 32 m i obwodzie pnia około 423 cm.

Ścieżki dydaktyczne |

Przez stok wschodni i południowo-wschodni przebiega aleją Čtvertková cesta, 29,2 km długości ścieżka dydaktyczna o nazwie (cz. Naučná stezka Muzeum Wide Web) na trasie^[15][16]:

Malá Morávka – Karlovice (z 14 stanowiskami obserwacyjnymi na trasie)^[17].

Turystyka |

Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Ludvíkovie u podnóża góry Plošina

U podnóża stoków wschodniego i południowo-wschodniego góry, w odległości około 1,6 km od szczytu położona jest miejscowość turystyczna Ludvíkov z bazą hoteli i pensjonatów^[18], parkingów oraz przystanków linii autobusowej^[6]. W części tej miejscowości położonej już na stoku góry Plošina znajdują się następujące obiekty o charakterze pielgrzymkowym i turystycznym^[6]:

• Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny (cz. Kostel Navštívení Panny Marie), zabytkowy, późnobarokowy, jednonawowy, zbudowany w latach 1792–1793 z kamienia u podnóża stoku wschodniego^[19].


• 
  Kaplica na planie ośmiobocznym, zbudowana ku czci ofiar I i II wojny światowej z Ludvíkova, z imiennymi tablicami umieszczonymi wewnątrz^[20], zaprojektowana przez artystę Ericha Hürdena. W kaplicy znajduje się rzeźbiony Krucyfiks z posągami Matki Bożej i św. Józefa umieszczonymi po bokach oraz okazały żyrandol z figurami aniołów^[21][22].

Ponadto niespełna 3 km jest od szczytu w kierunku północno-wschodnim do miejscowości Vrbno pod Pradědem z liczną bazą hoteli i pensjonatów oraz niespełna 5 km od szczytu w kierunku południowo-zachodnim do miejscowości uzdrowiskowej Karlova Studánka^[6]. Warto dodać, że na obszarze góry nie ma żadnych tzw. chat łowieckich^[6].

Szlaki oraz trasy narciarskie |

Góra Plošina jest miejscem na którym Klub Czeskich Turystów (cz. Klub Českých Turistů) nie zdecydował się na wytyczenie jakiegokolwiek szlaku turystycznego^[6].

Przez stok północny oraz u podnóża góry drogami nr 445 i 451 natomiast poprowadzono trzy szlaki rowerowe na trasach^[6]:

Vrbno pod Pradědem – góra Zámecká hora – góra Plošina – góra Žárový vrch-SV – góra Žárový vrch – góra Lyra – góra Lyra-J – Sedlo nad Karlovou Studánkou (Kóta);

(nr 553) Drakov – Vrbno pod Pradědem – Ludvíkov – Karlova Studánka – Hvězda – Malá Morávka – Dolní Moravice – góra Harrachovský kopec – Rýmařov^[23];

(nr 6029) Bruntál – Rudná pod Pradědem – Suchá Rudná – Hvězda – Karlova Studánka – Sedlo nad Karlovou Studánkou (Kóta) – Vidly – Vrbno pod Pradědem^[24].

W okresach ośnieżenia można skorzystać z wytyczonej przez górę trasy narciarstwa biegowego^[25][26][27]:

Karlova Studánka – Skalnatý vrch – góra Lyra – góra Žárový vrch – góra Plošina – góra Zámecká hora – Ludvíkov.

W obrębie góry nie poprowadzono żadnej trasy narciarstwa zjazdowego^[25].

Zobacz też |

• Szczyty Wysokiego Jesionika

Uwagi |

Przypisy |

Bibliografia |

• 
  Zbigniew Cymerman. Spory o podział geologiczny Sudetów. „Przegląd Geologiczny”. 46 nr 6, s. 530–536, 1998. ISSN 0033-2151. OCLC 995455330. 
  


• Geologická mapa 1:50 000 (cz.). W: Česká geologická služba [on-line]. mapy.geology.cz.


• Historie jesenické přírody. (PDF) (cz.). jeseniky.ochranaprirody.cz.


• Hnutí DUHA a přátelé Jeseníků: Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky (PDF) (cz.). hnutiduha.cz, marzec 2002.


• Hrubý Jeseník (mapa) (JPEG) (cz.). dudisoft.eu. [zarchiwizowane z tego adresu].


• Hrubý Jeseník (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz.


• Jeseníky jih. Turistická a cykloturistická mapa 1:25 000. Wyd. 1. Česká Lípa: Eurokart, 2010. ISBN 978-80-87380-18-5.


• Jeseníky sever. Turistická a cykloturistická mapa 1:25 000. Wyd. 1. Česká Lípa: Eurokart, 2010. ISBN 978-80-87380-17-8.


• Jeseníky – Praděd, Králický Sněžník. Turistická mapa 1:50 000. Vizovice: SHOCart, 2010. ISBN 978-80-7224-178-1.


• Jesioniki. Pradziad. Jeseník. Mapa aktualizowana w terenie. Skala 1:40 000. Wyd. III. Wrocław: Studio PLAN, 2014.


• Jesioniki na biegówkach. Skala 1:60 000. (JPEG) (pol.). msregion.cz.


• Jesioniki na biegówkach. Objaśnienia i profile tras. (JPEG) (pol.). msregion.cz.

Linki zewnętrzne |

• Plošina (VV 281a; 1017 m) (cz.). tisicovky.cz. [dostęp 2018-12-06].


• JESENÍKY 2007 - 6.Lyra. Žárový vrch, Plošina, Zámecká hora a Bílý Potok (cz.). turistika.cz. [dostęp 2018-12-06].


• VRBNO 2016 - 1.Cesta přes Ludvíkovské skály na Žárový vrch a temena Plošin (cz.). turistika.cz. [dostęp 2018-12-06].

p • d • e Szczyty Wysokiego Jesionika Pradziad (1491 m) Vysoká hole (1465 m) Petrovy kameny (1446 m) Keprník (1423 m) Kamzičník (1420 m) Velký Děd (1408 m) Velký Máj (1386 m) Vozka (1377 m) Malý Děd (1368 m) Jelení hřbet (1367 m) Břidličná hora (1358 m) Dlouhé stráně (1353 m) Žalostná (1352 m) Šerák (1351 m) Mravenečník (1343 m) Vřesník (1342 m) Pecný (1334 m) Červená hora (1333 m) Zámčisko (1323 m) Spálený vrch (1313 m) Pec (1311 m) Velký Jezerník (1309 m) Divoký kámen (1285 m) Mračná hora (1272 m) Malá Jezerná (1271 m) Temná (1263 m) Medvědí hřbet (1261 m) Kamenec (1) (1250 m) Ztracené kameny (1250 m) Velká Jezerná (1248 m) Černá stráň (1237 m) Ostrý vrch (1228 m) Medvědí vrch (1216 m) Jelenka (1214 m) Homole (1209 m) Malý Jezerník (1208 m) Jelení loučky (1205 m) Orlík (1204 m) Černý vrch (1201 m) Hubertka (1197 m) Sokol (1187 m) Ostružná (1184 m) Klínová hora (1180 m) Zelené kameny (1179 m) Velký Klín (1178 m) Kamzičí vrch (1173 m) Výrovka (1167 m) Velký Klínovec (1166 m) Medvědí hora (1163 m) Sokolí skála (1) (1163 m) Prostřední vrch (1153 m) Ztracené skály (1151 m) Točník (1146 m) Lysý vrch (1128 m) Polom (1127 m) Šindelná hora (1125 m) Tupý vrch (1123 m) Medvědí louka (1111 m) Lyra (1103 m) Černava (1103 m) Žárový vrch (1101 m) Malý Klín (1099 m) Děrná (1099 m) Obří skály (1082 m) Karliny kameny (1079 m) Osikový vrch (1078 m) Jeřáb (1077 m) Čertova stěna (1075 m) Šumný (1073 m) Malý Máj (1070 m) Slatina (1060 m) Hřbety (1058 m) Nad soutokem (1057 m) Hradečná (1057 m) Nad Petrovkou (1051 m) Velké Bradlo (1050 m) Troják (1049 m) Sokolí skála (2) (1045 m) Malé Bradlo (1044 m) Stará hora (1043 m) Pytlák (1040 m) Kozí hřbet (1040 m) Jelenec (1038 m) Ráztoka (1032 m) Vysoká hora (1031 m) Srnčí vrch (1027 m) Soukenná (1026 m) Čepel (1024 m) Ostruha (1023 m) Kamenec (2) (1023 m) Loupežník (1020 m) Suchá hora (1020 m) Kopřivná (1019 m) Plošina (1017 m) Zaječí hora (1012 m) Ucháč (1009 m) Hřib (981 m) Mrazový vrch (980 m) Na Vyhlídce (1) (978 m) Ovčí vrch (966 m) Špičák (965 m) Jestřábí vrch (960 m) Klobouk (960 m) Bučina (959 m) Hřeben (958 m) Jelení skalka (949 m) Smolný vrch (942 m) Suchý vrch (941 m) Rolandův kámen (936 m) Zámecký vrch (1) (934 m) Jelení kameny (928 m) Hláska (927 m) Kazatelny (925 m) Kámen Svobody (924 m) Dřevina (921 m) Javůrka (921 m) Skály (1) (919 m) Dlouhá hora (917 m) Rudná hora (915 m) Tři kameny (907 m) Pod Vysokou (906 m) Kosov (905 m) Skalnatý vrch (902 m) Klanke (900 m) Prostřední skála (894 m) Kluč (892 m) Zadní Jestřábí (891 m) Zadní plošina (887 m) Jelení skok (885 m) Štolný hřbet (883 m) Kopřivový vrch (876 m) Štěrkovec (869 m) Přední Jestřábí (868 m) Sklenský vrch (866 m) Skály (2) (864 m) Hvězda (864 m) Sněhulák (862 m) Anenský vrch (861 m) Železný vrch (859 m) Zámecká hora (854 m) Nad Kapličkou (852 m) Sutě (851 m) V Javořinách (850 m) Hřibovec (849 m) Na Vyhlídce (2) (847 m) U Pecí (843 m) Šindelná (842 m) Miroslav (838 m) Kopřivník (838 m) Výří kameny (828 m) Novoveský vrch (827 m) Solná (826 m) U Rozhledny (1) (825 m) Čerťák (824 m) Skalnatý (Vižka) (821 m) Ranná (819 m) Solný vrch (819 m) Pod Šindelnou (816 m) Hrbek (815 m) Nad Výrovkou (813 m) Skalnatá (812 m) Rovný vrch (811 m) Jedlový vrch (809 m) Ostroh (802 m) Bělská stráň (797 m) Skalisko (797 m) Kamenec (3) (794 m) Bučín (793 m) U Rozhledny (2) (782 m) Čertův vrch (779 m) Medvědí skály (772 m) Javořík (772 m) Bukový vrch (771 m) Pastvina (766 m) Brdo (766 m) Nad Rychtou (762 m) Za Šestkou (758 m) Halda (754 m) Nad Podlesím (752 m) Kapličkový vrch (751 m) Sokolka (750 m) Nad Myslivnou (746 m) Lysá hora (744 m) Velká seč (740 m) Strážiště (738 m) Měděnec (728 m) Lázeňský vrch (716 m) Zámecký vrch (2) (705 m) Stříbrný kopec (704 m) Nad Borovým (695 m) Bezový (691 m) Nad Bobrovníkem (687 m) Růžová stráň (668 m) Nad Hájenkou (656 m) Vavřinec (643 m) Toč (620 m) Seč (618 m) Kocián (594 m) Kalafovičova plotna (582 m) Galeria mulitmediów w Wikimedia Commons