Egftnjytyk

Ten artykuł dotyczy szczytu (góry) w Wysokim Jesioniku. Zobacz też: inne znaczenia tego hasła.

Vysoká hora
Widok z miejscowości Ludvíkov, z drogi nr 445 Zlaté Hory – Šternberk na górę Vysoká hora
Państwo	Czechy
Położenie	Andělská Hora
Pasmo	Wysoki Jesionik (cz. Hrubý Jeseník) (Sudety)
Wysokość	1031 m n.p.m.
Wybitność	178[1] m
Położenie na mapie Sudetów Vysoká hora
50°05′50,5″N 17°21′07,4″E/50,097361 17,352056
Multimedia w Wikimedia Commons

Vysoká hora (historyczna nazwa niem. Oehl Berg^[2]) – szczyt (góra) o wysokości 1031 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1030 m n.p.m.^[3] lub 1030,8 m n.p.m.^[4]), w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, w obrębie gminy Andělská Hora, blisko miejscowości Ludvíkov, oddalony o około 8,8 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (cz. Praděd)^[5][6][7]. Jest jednym z niższych tzw. tysięczników (szczytów o wysokości ponad 1000 m n.p.m.), bowiem wysokość jego tylko nieznacznie przekracza tę wielkość.

Charakterystyka |

Lokalizacja |

Widok z drogi dojazdowej na szczyt góry Pradziad, na góry: w dali Vysoká hora, Ovčí vrch i Hřeben, poniżej Žárový vrch–SV, Žárový vrch, Lyra i Lyra–J, jeszcze poniżej Prostřední vrch i Ostrý vrch

Vysoká hora jest górą rozpoznawalną, widoczną m.in. z przebiegającej drogi nr 445 Zlaté Hory – Šternberk, gdzie można dostrzec jej stok. Ponadto górę lub jej szczyt można zobaczyć m.in. ze skaliska szczytowego góry Karliny kameny czy z połaci szczytowej góry Sokol, gdzie ją widać na linii spojrzenia w kierunku góry Lyra. Dobrze widoczna z drogi dojazdowej na szczyt góry Pradziad. Z innego charakterystycznego punktu widokowego, z drogi wokół wierzchołka góry Dlouhé stráně jest z kolei niewidoczna, przysłonięta przez górę Pradziad.

Góra położona jest niemal w centralnej części (mikroregionu) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Orlíka (cz. Medvědská hornatina), na głównym, południowym, łukowatym grzbiecie – jako szczyt główny tego grzbietu – ciągnącym się od góry Zámecký vrch (2)^[a] do góry Nad Rychtou w łańcuchu szczytów (Zámecký vrch (2) – Brdo – Brdo–Z – Pod Vysokou – Vysoká hora – Hláska – Ovčí vrch – Hřeben – Kopřívový vrch–S – Kopřívový vrch–SZ – Kopřívový vrch – Kopřívový vrch–JZ – Kopřívový vrch–J – Železný vrch – Železný vrch–J – Skalisko – Nad Rychtou)^[5].

Charakterystyczną cechą góry jest niemalże płaski, łukowaty grzbiet szczytowy o długości około 900 m, ciągnący się na kierunku południe – północny wschód, a ponadto grzbiet ten widoczny jest w postaci lekko „postrzępionego grzebienia” w miejscach przecinek grzbietowych, patrząc na niego od strony zachodniej lub wschodniej.

Górę ograniczają: od północy i zachodu dolina potoku Biała Opawa (cz. Bílá Opava^[8]), od północnego wschodu mało wybitna przełęcz o wysokości 904 m n.p.m. w kierunku szczytu Pod Vysokou, od południowego wschodu przełęcz o wysokości 802 m n.p.m. w kierunku szczytu Šindelná–JZ oraz od południa przełęcz w kierunku szczytu Hláska i przełęcz Malá hvězda^[9][5].

W otoczeniu góry znajdują się następujące szczyty: od północnego wschodu Pod Vysokou, od wschodu Pod Šindelnou, od południowego wschodu Šindelná–JZ, Kopřivník–SZ, Kopřivník–JZ i Anenský vrch–SZ, od południa Hláska, od południowego zachodu Na Vyhlídce (2)^[b], od północnego zachodu nienazwany szczyt o wysokości 766 m n.p.m. (nad Ludvíkovem) i Plošina oraz od północy Zámecká hora^[5].

Stoki |

Z uwagi na brak bardziej skomplikowanych form ukształtowania terenu góry Vysoká hora, jak również elementy ograniczające górę, w jej obrębie trudno wyróżnić jakieś charakterystyczne stoki^[5]. Wszystkie stoki są gęsto zalesione, przeważnie lasem mieszanym^[c][10], z przewagą drzewostanu iglastego (świerkowego), z licznymi pasmowymi przecinkami grzbietowymi usytuowanymi na nim lub w jego pobliżu^[11]. Na stokach brak jest większych skalisk lub grup skalnych^[5]. U podnóża stoku zachodniego przy miejscowości Ludvíkov występują liczne łąki^[11]. Ponadto na stoku tym są dwie większe przecinki na których wytyczono narciarskie trasy zjazdowe (narty, snowtubing^[d]) wraz z wyciągami orczykowymi lub snowtubingowymi^[11]. Stoki mają stosunkowo jednolite, łagodne i zróżnicowane nachylenia^[5]. Maksymalne nachylenie stoku zachodniego na odcinku 50 m nie przekracza 25°^[5].

Poza wytyczonymi szlakami stoki pokryte są siecią nieoznakowanych dróżek (m.in. o nazwie Poštovská cesta) oraz ścieżek i duktów^[5][11]. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu, zalesienie oraz zorientowanie w terenie^[11]. Grzbietem góry przez połać szczytową przebiega dróżka główna pomiędzy szczytami Pod Vysokou i Vysoká hora^[5].

Szczyt |

Widok na szczyt oraz dróżkę grzbietową na połaci szczytowej góry Vysoká hora

Punkt geodezyjny na połaci szczytowej góry Vysoká hora

Vysoká hora jest górą o pojedynczym szczycie^[5]. Na szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny^[5]. Szczyt góry znajduje się na niewielkiej polanie otoczonej lasem mieszanym, pokrytej trawą oraz popularną rośliną występująca w całym paśmie Wysokiego Jesionika, a mianowicie borówką czarną. Z uwagi na zalesienie nie jest on punktem widokowym. Na połaci szczytowej, blisko punktu szczytowego znajduje się punkt geodezyjny o wysokości 1030,8 m n.p.m.^[4], na którym wyryto rok jego założenia: 1937, z widocznym koło niego zamontowanym, stalowym słupkiem o wysokości około 50 cm, na którym umieszczono u góry stalową tabliczkę (mocno przerdzewiałą) z napisem (cz. Státní triangulace Poškození se trestá^[e]). Dojście do szczytu następuje z niemalże prosto biegnącej dróżki prowadzącej z zielonego szlaku rowerowego oraz nieoznaczonego skrzyżowania, znajdującego się blisko szczytu Pod Vysokou (widocznego nad miejscowością Vrbno pod Pradědem), od którego należy przejść odcinek o długości około 1,4 km dochodząc orientacyjnie do połaci szczytowej oraz szczytu położonego po prawej stronie tej dróżki^[12]. Możliwe jest również dojście alternatywne do szczytu m.in. z przełęczy i skrzyżowania o nazwie Malá hvězda^[12].

Geologia |

Pod względem geologicznym część góry Vysoká hora należy do jednostki określanej jako warstwy vrbneńskie, a część do jednostki określanej jako warstwy andelskohorskie^[13] i zbudowana jest ze skał metamorficznych, głównie: fyllitów (muskowitów, biotytów, chlorytów), łupków zieleńcowych, łupków metamorficznych (grafitów), kwarcytów, gnejsów, amfibolitów, stromatytów i blasto-mylonitów, skał magmowych, głównie: diabazów (meta-dolerytów) i meta-granitoidów oraz skał osadowych, głównie zlepieńców^[14]. Kształt masywu góry oraz występowanie diabazów sugeruje jej wulkaniczne pochodzenie.

Wody |

Grzbiet główny (grzebień) góry Pradziad, biegnący od przełęczy Skřítek do przełęczy Červenohorské sedlo jest częścią granicy Wielkiego Europejskiego Działu Wodnego, dzielącej zlewiska Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego^[10]. Szczyt wraz ze stokami góry Vysoká hora położony jest na północny wschód od tej granicy, należy więc do zlewni Morza Bałtyckiego, do którego płyną wody m.in. z dorzecza rzeki Odry, będącej przedłużeniem płynących z tej części Wysokiego Jesionika górskich potoków (m.in. płynącej w pobliżu góry Białej Opawy^[8])^[5]. Na stokach góry Vysoká hora ma swoje źródła kilka krótkich, przeważnie nienazwanych potoków oraz m.in. spływający ze stoku zachodniego Zámecký potok^[5]. Z uwagi na stosunkowo łagodne nachylenia stoków, w obrębie góry nie występują m.in. wodospady czy kaskady.

Ochrona przyrody |

Cała góra znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt^[5]. Na obszarze góry nie utworzono żadnych rezerwatów przyrody lub innych obiektów nazwanych pomnikami przyrody^[5].

Ścieżki dydaktyczne |

U podnóża góry drogą nr 445 (częściowo na krótkich odcinkach) oraz na stoku południowo-zachodnim przebiega 26,5 km długości ścieżka dydaktyczna o nazwie (cz. Naučná stezka Muzeum Wide Web) na trasie^[15][16]:

Malá Morávka – Karlovice (z 17 stanowiskami obserwacyjnymi na trasie).

Turystyka |

Góra położona jest w atrakcyjnej części Wysokiego Jesionika, blisko ważnych miejscowości turystycznych i wypoczynkowych, będąca punktem wypadowym dla miłośników turystyki pieszej, rowerowej czy narciarskiej^[5][17]. Do najbliższej miejscowości Ludvíkov z bazą hoteli i pensjonatów^[17], parkingów oraz przystanków linii autobusowej jest od szczytu około 1 km w kierunku zachodnim^[5]. Ponadto niespełna 3 km jest od szczytu w kierunku północno-wschodnim do miejscowości Vrbno pod Pradědem z liczną bazą hoteli i pensjonatów oraz nieco ponad 4 km od szczytu w kierunku południowo-zachodnim do miejscowości uzdrowiskowej Karlova Studánka^[5]. Nieco dalej, bo około 5 km od szczytu w kierunku południowo-wschodnim jest do miejscowości Andělská Hora^[5]. Warto dodać, że na obszarze góry nie ma żadnych tzw. chat łowieckich^[5].

Kluczowym punktem turystycznym jest skrzyżowanie turystyczne na przełęczy o nazwie (cz. Malá hvězda^[9]) od którego rozchodzą się liczne szlaki przechodzące przez stoki góry^[5].

Szlaki turystyczne |

Klub Czeskich Turystów (cz. Klub Českých Turistů) wytyczył w obrębie góry trzy szlaki turystyczne o następującym przebiegu^[5]:

Vrbno pod Pradědem – góra Kopřívník – kościół św. Anny – góra Anenský vrch – Andělská Hora – Světlá Hora;

Hvězda – góra Hřeben – góra Ovčí vrch – przełęcz Malá hvězda – góra Vysoká hora – Vrbno pod Pradědem;

Hvězda – góra Hřeben – szczyt Ovčí vrch – przełęcz Malá hvězda – szczyt Kopřívník – góra Anenský vrch – dolina potoku Uhliřský p. – Karlovice.

Szlaki rowerowe |

Na stokach lub u podnóża góry przebiegają również trzy wyznaczone szlaki rowerowe na trasach^[5]:

(nr 553) Drakov – Vrbno pod Pradědem – Ludvíkov – Karlova Studánka – Hvězda – Malá Morávka – Dolní Moravice – góra Harrachovský kopec – Rýmařov^[18];

Vrbno pod Pradědem – góra Kopřívník – góra Anenský vrch – Andělská Hora – Suchá Rudná^[19];

Holčovice – Jelení – Karlovice – góra Kamenný vrch – dolina potoku Zámecký p. – góra Vysoká hora – szczyt Pod Vysokou – przełęcz Malá hvězda – góra Ovčí vrch – Dřevina – góra Hřeben – góra Kopřívový vrch – góra Pastvina – pomnik przyrody Morgenland – Nová Rudná^[20].

Podjazdy drogowe |

U podnóża góry przechodzi droga nr 445, która jest podjazdem na przełęcz Hvězda:

Vrbno pod Pradědem – Hvězda (długość: 8,9 km, różnica wysokości: 308 m, średnie nachylenie: 3,5%, bez pętlic drogowych).

Trasy narciarskie |

W okresach ośnieżenia u podnóża góry w miejscowości Ludvíkov można skorzystać ze zlokalizowanych przy drodze nr 445 dwóch ośrodków narciarskich o nazwach (cz. Ski Grizzly^[21]) oraz (cz. Ski Ludvíkov^[22]), położonych w odległości około 1 km od siebie. Ponadto w drugim ośrodku Ski Ludvíkov^[22] wyznaczono trasę na stoku góry do tzw. Snowtubingu^[d][23].

Na stoku zachodnim góry Vysoká hora zlokalizowano następujące trasy narciarstwa zjazdowego i snowtubingu^[23]:

Trasy narciarstwa zjazdowego i snowtubingu z wyciągami góry Vysoká hora
L.p.	Oznaczenie trasy	Długość trasy m	Różnica wysokości m	Rodzaj wyciągu	Długość wyciągu m	Ośrodek
1	[f]	500	140	orczykowy	450	Ski Grizzly
2		200	60	orczykowy	200	Ski Ludvíkov
3		200	35	snowtubingowy	100

Ponadto w okresach ośnieżenia wzdłuż szlaków turystycznych, można skorzystać z wyznaczonych tras narciarstwa biegowego^[23]

Zobacz też |

• Szczyty Wysokiego Jesionika

Uwagi |

Przypisy |

Bibliografia |

• 
  Zbigniew Cymerman. Spory o podział geologiczny Sudetów. „Przegląd Geologiczny”. 46 nr 6, s. 530–536, 1998. ISSN 0033-2151. OCLC 995455330. 
  


• Geologická mapa 1:50 000 (cz.). W: Česká geologická služba [on-line]. mapy.geology.cz.


• Historie jesenické přírody. (PDF) (cz.). jeseniky.ochranaprirody.cz.


• Hnutí DUHA a přátelé Jeseníků: Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky (PDF) (cz.). hnutiduha.cz, marzec 2002.


• Hrubý Jeseník (mapa) (JPEG) (cz.). dudisoft.eu. [zarchiwizowane z tego adresu].


• Hrubý Jeseník (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz.


• Jeseníky jih. Turistická a cykloturistická mapa 1:25 000. Wyd. 1. Česká Lípa: Eurokart, 2010. ISBN 978-80-87380-18-5.


• Jeseníky sever. Turistická a cykloturistická mapa 1:25 000. Wyd. 1. Česká Lípa: Eurokart, 2010. ISBN 978-80-87380-17-8.


• Jeseníky – Praděd, Králický Sněžník. Turistická mapa 1:50 000. Vizovice: SHOCart, 2010. ISBN 978-80-7224-178-1.


• Jesioniki. Pradziad. Jeseník. Mapa aktualizowana w terenie. Skala 1:40 000. Wyd. III. Wrocław: Studio PLAN, 2014.


• Jesioniki na biegówkach. Skala 1:60 000. (JPEG) (pol.). msregion.cz.


• Jesioniki na biegówkach. Objaśnienia i profile tras. (JPEG) (pol.). msregion.cz.

Linki zewnętrzne |

• Vysoká hora (HLV 310; 1031 m) (cz.). tisicovky.cz. [dostęp 2018-11-09].

p • d • e Szczyty Wysokiego Jesionika Pradziad (1491 m) Vysoká hole (1465 m) Petrovy kameny (1446 m) Keprník (1423 m) Kamzičník (1420 m) Velký Děd (1408 m) Velký Máj (1386 m) Vozka (1377 m) Malý Děd (1368 m) Jelení hřbet (1367 m) Břidličná hora (1358 m) Dlouhé stráně (1353 m) Žalostná (1352 m) Šerák (1351 m) Mravenečník (1343 m) Vřesník (1342 m) Pecný (1334 m) Červená hora (1333 m) Zámčisko (1323 m) Spálený vrch (1313 m) Pec (1311 m) Velký Jezerník (1309 m) Divoký kámen (1285 m) Mračná hora (1272 m) Malá Jezerná (1271 m) Temná (1263 m) Medvědí hřbet (1261 m) Kamenec (1) (1250 m) Ztracené kameny (1250 m) Velká Jezerná (1248 m) Černá stráň (1237 m) Ostrý vrch (1228 m) Medvědí vrch (1216 m) Jelenka (1214 m) Homole (1209 m) Malý Jezerník (1208 m) Jelení loučky (1205 m) Orlík (1204 m) Černý vrch (1201 m) Hubertka (1197 m) Sokol (1187 m) Ostružná (1184 m) Klínová hora (1180 m) Zelené kameny (1179 m) Velký Klín (1178 m) Kamzičí vrch (1173 m) Výrovka (1167 m) Velký Klínovec (1166 m) Medvědí hora (1163 m) Sokolí skála (1) (1163 m) Prostřední vrch (1153 m) Ztracené skály (1151 m) Točník (1146 m) Lysý vrch (1128 m) Polom (1127 m) Šindelná hora (1125 m) Tupý vrch (1123 m) Medvědí louka (1111 m) Lyra (1103 m) Černava (1103 m) Žárový vrch (1101 m) Malý Klín (1099 m) Děrná (1099 m) Obří skály (1082 m) Karliny kameny (1079 m) Osikový vrch (1078 m) Jeřáb (1077 m) Čertova stěna (1075 m) Šumný (1073 m) Malý Máj (1070 m) Slatina (1060 m) Hřbety (1058 m) Nad soutokem (1057 m) Hradečná (1057 m) Nad Petrovkou (1051 m) Velké Bradlo (1050 m) Troják (1049 m) Sokolí skála (2) (1045 m) Malé Bradlo (1044 m) Stará hora (1043 m) Pytlák (1040 m) Kozí hřbet (1040 m) Jelenec (1038 m) Ráztoka (1032 m) Vysoká hora (1031 m) Srnčí vrch (1027 m) Soukenná (1026 m) Čepel (1024 m) Ostruha (1023 m) Kamenec (2) (1023 m) Loupežník (1020 m) Suchá hora (1020 m) Kopřivná (1019 m) Plošina (1017 m) Zaječí hora (1012 m) Ucháč (1009 m) Hřib (981 m) Mrazový vrch (980 m) Na Vyhlídce (1) (978 m) Ovčí vrch (966 m) Špičák (965 m) Jestřábí vrch (960 m) Klobouk (960 m) Bučina (959 m) Hřeben (958 m) Jelení skalka (949 m) Smolný vrch (942 m) Suchý vrch (941 m) Rolandův kámen (936 m) Zámecký vrch (1) (934 m) Jelení kameny (928 m) Hláska (927 m) Kazatelny (925 m) Kámen Svobody (924 m) Dřevina (921 m) Javůrka (921 m) Skály (1) (919 m) Dlouhá hora (917 m) Rudná hora (915 m) Tři kameny (907 m) Pod Vysokou (906 m) Kosov (905 m) Skalnatý vrch (902 m) Klanke (900 m) Prostřední skála (894 m) Kluč (892 m) Zadní Jestřábí (891 m) Zadní plošina (887 m) Jelení skok (885 m) Štolný hřbet (883 m) Kopřivový vrch (876 m) Štěrkovec (869 m) Přední Jestřábí (868 m) Sklenský vrch (866 m) Skály (2) (864 m) Hvězda (864 m) Sněhulák (862 m) Anenský vrch (861 m) Železný vrch (859 m) Zámecká hora (854 m) Nad Kapličkou (852 m) Sutě (851 m) V Javořinách (850 m) Hřibovec (849 m) Na Vyhlídce (2) (847 m) U Pecí (843 m) Šindelná (842 m) Miroslav (838 m) Kopřivník (838 m) Výří kameny (828 m) Novoveský vrch (827 m) Solná (826 m) U Rozhledny (1) (825 m) Čerťák (824 m) Skalnatý (Vižka) (821 m) Ranná (819 m) Solný vrch (819 m) Pod Šindelnou (816 m) Hrbek (815 m) Nad Výrovkou (813 m) Skalnatá (812 m) Rovný vrch (811 m) Jedlový vrch (809 m) Ostroh (802 m) Bělská stráň (797 m) Skalisko (797 m) Kamenec (3) (794 m) Bučín (793 m) U Rozhledny (2) (782 m) Čertův vrch (779 m) Medvědí skály (772 m) Javořík (772 m) Bukový vrch (771 m) Pastvina (766 m) Brdo (766 m) Nad Rychtou (762 m) Za Šestkou (758 m) Halda (754 m) Nad Podlesím (752 m) Kapličkový vrch (751 m) Sokolka (750 m) Nad Myslivnou (746 m) Lysá hora (744 m) Velká seč (740 m) Strážiště (738 m) Měděnec (728 m) Lázeňský vrch (716 m) Zámecký vrch (2) (705 m) Stříbrný kopec (704 m) Nad Borovým (695 m) Bezový (691 m) Nad Bobrovníkem (687 m) Růžová stráň (668 m) Nad Hájenkou (656 m) Vavřinec (643 m) Toč (620 m) Seč (618 m) Kocián (594 m) Kalafovičova plotna (582 m) Galeria mulitmediów w Wikimedia Commons