Ostruha (Wysoki Jesionik)
| ||
Widok z niebieskiego szlaku rowerowego nr 6209 | ||
Państwo | ||
| Położenie | Bělá pod Pradědem | |
| Pasmo | Wysoki Jesionik (czes. Hrubý Jeseník) (Sudety) | |
| Wysokość | 1023 m n.p.m. | |
Położenie na mapie Sudetów Ostruha | ||
Ostruha – szczyt (góra) o wysokości 1023 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1021,9 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (czes. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, w obrębie gminy Bělá pod Pradědem, oddalony o około 9,7 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (czes. Praděd)[1][2].
Spis treści
1 Charakterystyka
1.1 Lokalizacja
1.2 Stoki
1.3 Szczyt główny
1.4 Szczyt drugorzędny
1.5 Geologia
1.6 Wody
2 Ochrona przyrody
3 Turystyka
3.1 Szlaki turystyczne
3.2 Szlaki rowerowe
3.3 Trasy narciarskie
4 Zobacz też
5 Uwagi
6 Przypisy
7 Bibliografia
8 Linki zewnętrzne
Charakterystyka |
Lokalizacja |
Ostruha jest górą trudno rozpoznawalną, położoną w skupisku kilku gór mających podobne wysokości, przekraczających nieco ponad 1000 m n.p.m[1]. Widoczna jest np. ze stoku pobliskiej góry Velké Bradlo. Góra ta położona jest w centralnej części (mikroregionu) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Orlíka (czes. Medvědská hornatina) na bocznym odgałęzieniu północnego, łukowatego grzbietu głównego góry Medvědí vrch, ciągnącego się od góry Zámecký vrch (1)[a] do góry Na Vyhlídce (1)[b][1].
Charakterystyczną cechą góry jest jej niemalże płaski około 800 m długości grzbiet, ciągnący się na kierunku południowy wschód – północny zachód[1]. Przypomina ona kształtem również płaski grzbiet sąsiedniej góry Velké Bradlo[1]. Z tego powodu obie góry bez zapoznania się wcześniej z ich położeniem na mapie, łatwo jest pomylić.
Górę ograniczają: od południa przełęcz Zvuk w kierunku góry Jelení loučky, od południowego-zachodu i zachodu dolina potoku Hraniční p., od północy dolina potoku Šumný p.[3], od północnego-wschodu przełęcz o wysokości 1003 m n.p.m. w kierunku szczytu Medvědí louka oraz od południowego-wschodu dolina potoku Bílý p[4][1].
W otoczeniu góry znajdują się następujące szczyty: od wschodu Medvědí louka, od południowego-wschodu Černý vrch, od południa Jelení loučky, od południowego-zachodu Děrná, od zachodu Malé Bradlo, od północy Velké Bradlo-Z oraz od północnego-wschodu Velké Bradlo[1].
Stoki |
Stoki Ostruhy są gęsto zalesione w większości lasem świerkowym[5] z domieszką nielicznego drzewostanu liściastego, ze znajdującymi się na stoku południowo-zachodnim i zachodnim licznymi pasmowymi przecinkami stokowymi oraz nielicznymi ogołoceniami. Ponadto góra Ostruha charakteryzuje się zróżnicowanym nachyleniem stoków[1]. Maksymalne nachylenie na odcinku 50 m stoku północno-wschodniego dochodzi nawet do 40°, natomiast stoku południowo-wschodniego nie przekracza 10°[1]. Dodatkowo na stoku północnym i północno-wschodnim występują liczne grupy skalne i pojedyncze skaliska[1], natomiast na stoku południowo-zachodnim jaskinie[5].
Poza wytyczonymi szlakami turystycznymi i rowerowymi stoki pokryte są siecią nieoznakowanych ścieżek[1]. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu oraz zorientowanie w terenie.
Szczyt główny |
Połać szczytowa góry Ostruha.
Szczyt góry jest położony wśród zalesienia. Z tego powodu nie jest on punktem widokowym. Grzbietem góry przebiega ścieżka główna łącząc szczyt główny i drugorzędny oraz przechodząc przez przełęcz pomiędzy nimi.
Dojście do szczytu możliwe jest zarówno z żółtego szlaku turystycznego
, jak i z zielonego szlaku rowerowego
, biegnącego wokół grzbietu góry[5]. W pierwszym sposobie dojścia do szczytu należy przejść żółtym szlakiem turystycznym
, ze skrzyżowania o nazwie Pasmo Orlíka[6] (idąc w stronę skrzyżowania o nazwie Jelení loučky[7]) w linii niemalże prostej odcinek o długości około 490 m, a następnie należy skręcić w prawo na napotkaną ścieżkę, idąc nią prosto, dochodząc po około 380 m do drugorzędnego szczytu Ostruha – JV, po czym należy dalej przejść kolejny odcinek o długości około 510 m dochodząc orientacyjnie do szczytowej połaci góry i szczytu głównego, po drodze przechodząc przez przełęcz. Natomiast w drugim sposobie dojścia należy przebyć ze skrzyżowania o nazwie Pod Velkým Bradlem[8] zielonym szlakiem rowerowym
, odcinek o długości około 1430 m (przemierzając w stronę skrzyżowania o nazwie Spálená chata), po czym należy skręcić w lewo w napotkane wejście w zalesienie, dochodząc orientacyjnie po około 200 m do połaci szczytu głównego góry.
Szczyt drugorzędny |
Widok ze ścieżki głównej na stoku góry Ostruha na przełęcz pomiędzy drugorzędnym szczytem Ostruha-JV.
Jest szczytem podwójnym[1]. W odległości około 510 m na południowy wschód od szczytu głównego można wyróżnić drugorzędny szczyt określony jako Ostruha – JV o wysokości 1022 m n.p.m. i współrzędnych geograficznych (50°09'52,3"N; 17°16'16,6"E), oddzielony od szczytu głównego mało wybitną przełęczą o wysokości 1010 m n.p.m[1]. Na szczycie drugorzędnego szczytu Ostruha – JV znajduje się punkt geodezyjny[9] o wysokości 1021,9 m n.p.m[10]. Wysokość punktu geodezyjnego podawana jest często na mapach jako szczyt góry[5].
Geologia |
Pod względem geologicznym masyw góry Ostruha należy do jednostki określanej jako kopuła Desny[11] i zbudowany jest ze skał metamorficznych, głównie: blasto-mylonitów, skał osadowych, głównie: mułowców oraz skał magmowych, głównie meta-granitoidów (biotytów, chlorytów i muskowitów)[12]. W masywie Ostruhy stwierdzono również występowanie żył kwarcowych[13].
Wody |
Wszystkie stoki należą do zlewni Morza Bałtyckiego do którego płyną wody m.in. z dorzecza Odry, będącej przedłużeniem płynących z jej stoków nielicznych krótkich górskich potoków, będących dopływami wspomnianych wcześniej potoków: Hraniční p., Šumný p.[3] i Bílý p[4][1]. Ponadto w odległości około 550 m na południowy wschód od szczytu głównego, na wysokości około 985 m n.p.m., blisko przełęczy Zvuk, przy zielonym szlaku rowerowym
, znajduje się źródło o nazwie (czes. Jelení pramen)[1].
Ochrona przyrody |
Cała góra znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (czes. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky)[1], a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt.
Turystyka |
Do najbliższej miejscowości Bělá pod Pradědem z bazą hoteli i pensjonatów jest od szczytu około 5 km w kierunku zachodnim, do osady Rejvíz około 7,5 km w kierunku północno-wschodnim oraz również około 7,5 km w kierunku północno-zachodnim do miejscowości Jesionik (czes. Jeseník)[1]. Z uwagi na znaczne odległości do baz turystycznych góra ma ograniczone znaczenie turystyczne[1].
Szlaki turystyczne |
Bezpośrednio na szczyt nie prowadzi żaden szlak turystyczny. W obrębie góry wytyczono dwa szlaki turystyczne, z których jeden, zielony
, przechodzi fragmentarycznie u podnóża stoku północnego, na trasach[1]:
Vrbno pod Pradědem – góra Pytlák – góra Medvědí vrch – góra Medvědí louka – dolina potoku Šumný p. – góra Velké Bradlo – góra Ostruha – Adolfovice;
Videlské sedlo – góra Osikový vrch – góra Lýsy vrch – góra Jelení loučky – góra Ostruha-JV – góra Medvědí louka – przełęcz Kristovo loučení – szczyt Kazatelny – Rejvíz[14].
Szlaki rowerowe |
Przez stoki góry biegną również dwa szlaki rowerowe na trasach[1]:
Videlské sedlo – góra Osikový vrch – góra Lysý vrch – góra Jelení loučky-Z – góra Děrná – góra Ostruha-JV – góra Ostruha – góra Velké Bradlo – przełęcz Kristovo loučení – przełęcz Prameny Opavice – góra Příčný vrch – góra Lysý vrch – Zlaté Hory[15];
Bílý Potok – góra Javůrka – góra Medvědí louka – góra Ostruha-JV – Pod Orlíkem-potok.
Trasy narciarskie |
W okresach ośnieżenia wzdłuż szlaków rowerowych oraz żółtego szlaku turystycznego
, przebiegają trasy narciarstwa biegowego[16][17].
W obrębie góry nie poprowadzono żadnej trasy narciarstwa zjazdowego.
Zobacz też |
- Szczyty Wysokiego Jesionika
Uwagi |
↑ Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdującego się w tym samym paśmie innego szczytu o tej samej nazwie: Zámecký vrch (2) położonego 3 km na południowy wschód od miejscowości Vrbno pod Pradědem.
↑ Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdującego się w tym samym paśmie innego szczytu o tej samej nazwie: Na Vyhlídce (2) położonego blisko miejscowości Ludvíkov.
Przypisy |
↑ abcdefghijklmnopqrst Ostruha (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2016-12-21].
↑ Ostruha - Jeseníky (cz.). zajimavamista.cz. [dostęp 2016-12-21].
↑ ab Šumný potok (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
↑ ab Bílý potok (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
↑ abcd Ostruha. tisicovky.cz ↓.
↑ Pásmo Orlíka (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
↑ Jelení loučky (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
↑ Pod Velkým Bradlem (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
↑ Ostruha-JV. tisicovky.cz ↓.
↑ Jan Ondryáš: Přehled nejvyšších vrcholů Hrubého Jeseníku (cz.). lipova-lazne.cz, 2006-01-31. [dostęp 2016-12-21].
↑ Cymerman 1998 ↓, s. 531 (mapa).
↑ Geologická mapa. (geologická jednotka 9, 13, 14, 995, 1025 i 1026) ↓.
↑ Jaroslav Aichler, Pavlína Dekanová: Vyhledávání. Ostruha (cz.). W: Česká geologická služba [on-line]. lokality.geology.cz, 2006-11-28. [dostęp 2016-12-21].
↑ Rejvíz – Lurdská jeskyně – Koberštějn – Kristovo loučení – Rejvíz (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-12-21].
↑ Popis cyklotras značených terénním (turistickým) způsobem (Trasa č. 6074/24,5 km) (cz.). Vrbensko-jeseniky.cz. [dostęp 2016-12-21].
↑ Běžkařské trasy přes Pásmo Orlíka (cz.). jeseniky.net. [dostęp 2016-12-21].
↑ Jeseníky sever (mapa) ↓.
Bibliografia |
Zbigniew Cymerman. Spory o podział geologiczny Sudetów. (PDF). „Przegląd Geologiczny”. 46 nr 6, s. 530–536, 1998. ISSN 0033-2151. OCLC 995455330.
- Geologická mapa 1:50 000 (cz.). W: Česká geologická služba [on-line]. mapy.geology.cz.
- Hrubý Jeseník (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz.
- Hrubý Jeseník (mapa) (JPEG) (cz.). dudisoft.eu. [zarchiwizowane z tego adresu].
- Jeseníky sever. Turistická a cykloturistická mapa 1:25 000. Wyd. 1. Česká Lípa: Eurokart, 2010. ISBN 978-80-87380-17-8.
- Jeseníky – Praděd, Králický Sněžník. Turistická mapa 1:50 000. Vizovice: SHOCart, 2010. ISBN 978-80-7224-178-1.
- Jesioniki. Pradziad, Śnieżnik, Jeseník. Mapa aktualizowana w terenie. Skala 1:50 000. Wyd. II. Wrocław: Studio PLAN, 2011. ISBN 978-83-62645-80-0.
Linki zewnętrzne |
- Ostruha (HLV 325; 1023 m) (cz.). tisicovky.cz. [dostęp 2016-12-21].
- Ostruha-JV (VV 325a; 1022 m) (cz.). tisicovky.cz. [dostęp 2016-12-21].
| ||||||