Kozí hřbet
| ||
 Widok na szczyt Kozí hřbet | ||
Państwo |  Czechy | |
| Położenie | Loučná nad Desnou, Vernířovice | |
| Pasmo | Wysoki Jesionik (cz. Hrubý Jeseník) (Sudety) | |
| Wysokość | 1040 m n.p.m. | |
Położenie na mapie Sudetów   Kozí hřbet | ||
 50°03′44,0″N 17°07′52,3″E/50,062222 17,131194 | ||
Kozí hřbet[a] – szczyt o wysokości 1040 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1039 m n.p.m.[1] lub 1040,0 m n.p.m.[2]), w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Morawach, na granicy gmin Loučná nad Desnou i Vernířovice, oddalony o około 7,5 km na południowy zachód od szczytu góry Pradziad (cz. Praděd)[3].
Spis treści
1 Charakterystyka
1.1 Lokalizacja
1.2 Stoki
1.3 Szczyt
1.4 Geologia
1.5 Wody
2 Ochrona przyrody
3 Turystyka
3.1 Szlaki oraz trasy narciarskie
4 Zobacz też
5 Uwagi
6 Przypisy
7 Bibliografia
Charakterystyka |
Kozí hřbet (podobnie jak m.in. Velký Děd) z uwagi na nie przekraczającą minimalną wysokość pomiędzy szczytem a najniższym punktem mało wybitnej przełęczy w kierunku góry Mravenečník (powinno być minimum 5 m) nie jest przez niektórych autorów zaliczony jako odrębna góra[4]. Traktowany raczej jako samodzielny szczyt na wydłużeniu stoku góry Mravenečník[3]. Jest również jednym z niższych tzw. tysięczników (szczytów o wysokości ponad 1000 m n.p.m.), bowiem wysokość jego tylko nieznacznie przekracza tę wielkość.
Lokalizacja |
Widok ze stoku góry Čepel na górę Rudná hora (na pierwszym planie), z lewej stok Kozí hřbet
Szczyt Kozí hřbet jest praktycznie bardzo słabo rozpoznawalny. Z biegnącej w niewielkiej odległości od niego drogi krajowej nr 44 Jesionik (cz. Jeseník) – Šumperk[3] słabo widoczny, przysłonięty przez inne góry lub mylony z bardziej charakterystycznym czepcem pobliskiej góry Čepel. Ze stoku góry Čepel z uwagi na zalesienie można dostrzec jedynie jej stok. Z miejscowości Loučná nad Desnou jest przysłonięty przez górę Čepel, natomiast niewidoczny (z uwagi na wypukłość kopuły szczytowej), ze szczytu góry Mravenečník. Z drogi wokół wierzchołka góry Dlouhé stráně niedostrzegalny, bo przysłonięty górą Mravenečník. Z kolei zupełnie niewidoczny z charakterystycznej drogi okalającej szczyt góry Pradziad, bo przysłonięty górą Vřesník.
Kozí hřbet położony jest w zachodniej części (mikroregionu) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Pradziada i Wysokiej Holi (cz. Pradědská hornatina), na łukowatym grzbiecie bocznym góry Dlouhé stráně, ciągnącym się od góry Hubertka do przełęczy Vlčí sedlo[5] w łańcuchu szczytów (Hubertka – Velká Jezerná – Malá Jezerná – Vřesník – Dlouhé stráně – Mravenečník – Kozí hřbet)[3].
Szczyt wraz ze stokami ograniczony jest od północnego wschodu mało wybitną przełęczą o wysokości 1037 m n.p.m. w kierunku góry Mravenečník, od południowego wschodu doliną potoku Kamenitý p., od południowego zachodu przełęczą Vlčí sedlo[5] i doliną nienazwanego potoku, będącego dopływem potoku Kamenitý p. oraz od zachodu doliną innego nienazwanego potoku będącego dopływem potoku Tříramenný p[3].
W otoczeniu szczytu Kozí hřbet znajdują się następujące szczyty: od północnego wschodu Mravenečník, od południa Nad Myslivnou, od południowego zachodu Rudná hora i Kluč oraz od północnego zachodu Čepel[3].
Stoki |
Kozí hřbet rozpościera się na trzech zasadniczych stokach[3]:
- południowym o nazwie Za Myslivnou, ciągnacym się od doliny potoku Kamenitý p. ku szczytowi;
- południowo-zachodnim o nazwie Na Kopřivně, ciągnącym się od doliny nienazwanego potoku (płynącego z przełęczy Vlčí sedlo, a będącego dopływem potoku Kamenitý p.) ku szczytowi;
- zachodnim.
Wszystkie stoki są gęsto zalesione, przeważnie lasem mieszanym[b][6][7]. Na stoku zachodnim występują liczne, okrągłe polany[7]. U podnóża stoku południowego, blisko osady Sedmidvory występują już łąki[7]. Przez grzbiet przechodzi ścieżka główna na trasie szczyt góry Mravenečník – przełęcz Vlčí sedlo, przechodząca obok szczytu Kozí hřbet[3]. Ponadto przez wszystkie stoki przechodzi postawiony płot odgradzający działkę leśną o nazwie Loučná o całkowitym areale około 1000 ha, z uwagi na żerowisko i obwód łowiecki jelenia szlachetnego[8][3]. Jest to największa w powiecie ołomunieckim działka pod patronatem organizacji o nazwie Lesý ČR skupiska tego gatunku[8]. Na stokach brak jest większych skalisk lub grup skalnych[3]. Stoki mają stosunkowo jednolite i zróżnicowane nachylenia[3]. Maksymalne nachylenie stoku zachodniego na odcinku 50 m nie przekracza 45°[3].
Wszystkie stoki oprócz wytyczonych szlaków rowerowych pokryte są na ogół nieoznakowanymi, nielicznymi ścieżkami[3]. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu, zalesienie oraz zorientowanie w terenie.
Szczyt |
Kozí hřbet jest szczytem pojedynczym[3]. Szczyt jest zalesiony drzewami liściastymi oraz zarośnięty trawą. Z uwagi na zalesienie nie jest on punktem widokowym. Nie ma na nim również punktu geodezyjnego. Dojście na szczyt następuje z białego szlaku rowerowego 
(w pobliżu skrzyżowania o nazwie (cz. Margaretka)[9]) od którego biegnie ścieżka grzbietowa, którą należy przejść odcinek o długości około 130 m, przechodząc po drodze w pobliżu chaty o nazwie (cz. Margaretka))[10] dochodząc w ten sposób do połaci szczytowej[3].
Geologia |
Pod względem geologicznym Kozí hřbet należy do jednostki określanej jako kopuła Desny[11] i zbudowany jest ze skał metamorficznych, głównie gnejsów (biotytów, muskowitów, fyllonitów, migmatytów), porfiroidów, amfibolitów, skał magmowych, głównie meta-dacytów oraz skał osadowych, głównie szarogłazów[12].
Wody |
Wszystkie stoki należą do zlewni Morza Czarnego, do którego płyną wody m.in. z dorzecza Dunaju, będącego przedłużeniem płynących górskich potoków (m.in. Kamenitý potok czy Tříramenný potok) z tej części Wysokiego Jesionika[3]. Ze stoków nie płyną żadne potoki, nie występują tam również wodospady czy źródła[3]. Warto dodać, że przy białym szlaku rowerowym , blisko połaci szczytowej, w odległości około 240 m na północny wschód od szczytu, na wysokości około 1034 m n.p.m. położone jest źródło o nazwie (cz. Margareta)[13], ale znajduje się ono już na stoku góry Mravenečník[3].
Ochrona przyrody |
Kozí hřbet znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt[3]. Na stokach nie wytyczono żadnych ścieżek dydaktycznych[3].
Turystyka |
Chata Margaretka
Do najbliższej miejscowości Loučná nad Desnou z bazą hoteli i pensjonatów jest od szczytu około 3 km w kierunku północno zachodnim[3]. Ponadto do osady Sedmidvory jest od szczytu około 1,7 km w kierunku południowym[3]. Nieco dalej, bo około 3,4 km od szczytu w kierunku południowym jest do miejscowości Vernířovice[3].
Ponadto w odległości około 80 m na północny wschód od szczytu, w przełęczy przy ścieżce grzbietowej, na wysokości około 1037 m n.p.m. położona jest chata o nazwie (cz. Margaretka lub Margareta)[10], ale nie ma ona charakteru typowego schroniska turystycznego, a którą zalicza się do tzw. chat łowieckich[3]. Warto dodać, że blisko niej postawiono na stosie kamieni drewniany krzyż, który sugeruje o miejscu anonimowego pochówku.
Szlaki oraz trasy narciarskie |
Kozí hřbet jest miejscem na którym Klub Czeskich Turystów (cz. Klub Českých Turistů) nie zdecydował się na wytyczenie jakiegokolwiek szlaku turystycznego[3].
Przez stoki natomiast poprowadzono cztery szlaki rowerowe na trasach[3]:
U Obrázku – Medvědí hora – góra Kamenec (1)[c] – góra Mravenečník – góra Čepel – Kozí hřbet – Margaretka[14];
Rozsocha – Kozí hřbet – Sedmidvory-Brněnka;
Pod Ztracenými kameny – góra Špičák – góra Jestřábí vrch – przełęcz Branka – góra Homole – góra Vřesník – góra Dlouhé stráně – góra Mravenečník – Kozí hřbet – góra Čepel – Uhlířská cesta[15];
Pod Ztracenými kameny – góra Špičák – góra Jestřábí vrch – przełęcz Branka – góra Homole – góra Vřesník – góra Dlouhé stráně – góra Mravenečník – Kozí hřbet – góra Čepel – Uhlířská cesta[15];
U Bochnerovy boudy – Pec – Ztracené kameny – Ztracené skály – Klepáčov – dolina potoku Ztracený p. – Vernířovice – dolina potoku Kamenitý p. – Sedmidvory – góra Rudná hora – przełęcz Vlčí sedlo – góra Čepel – Pod Vlčím sedlem.
Warto dodać, że w okresach (1 lutego – 31 marca) oraz (1 września – 31 października) na odcinku zielonego szlaku rowerowego 
, który przebiega przez działkę leśną o nazwie Loučná, obowiązuje zakaz przejazdu z uwagi na teren żerowiska i obwodu łowieckiego jelenia szlachetnego[16].
W okresach ośnieżenia wzdłuż szlaków rowerowych, można skorzystać z wyznaczonych tras narciarstwa biegowego[17]. W obrębie stoków szczytu Kozí hřbet nie poprowadzono żadnej trasy narciarstwa zjazdowego[17].
Zobacz też |
- Szczyty Wysokiego Jesionika
Uwagi |
↑ W paśmie Wysokiego Jesionika znajduje się stok północno-wschodni góry Výrovka o tej samej nazwie Kozí hřbet, położony pomiędzy dolinami potoków Bukový p. i Javorový p. (→ Výrovka (1167 m). Kozí hřbet. mapy.cz).
↑ Drzewostan całego Obszaru Chronionego Krajobrazu Jesioniki obejmuje: świerk pospolity 84%, buk zwyczajny 10%, modrzew europejski 1,5%, klon jawor 1,1%, brzoza 1%, olsza czarna 0,8%, kosodrzewina 0,4%, olsza szara 0,3%, (jodła pospolita, jesion wyniosły i lipa) po 0,2%, sosna zwyczajna 0,1%, pozostałe (sosna błotna, dąb, grab, klon zwyczajny, wiąz, jarząb, olsza zielona, topola osika, topola i wierzba iwa) łącznie 0,2% (→ Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky. hnutiduha.cz).
↑ Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdujących się w tym samym paśmie dwóch innych szczytów o tej samej nazwie: Kamenec (2) położonego 3,3 km na południowy wschód od przełęczy Skřítek (→ Kamenec (1023 m). mapy.cz) i Kamenec (3) położonego 1,7 km na wschód od miejscowości Bělá pod Pradědem.
Przypisy |
↑ Jeseníky – Praděd, Králický Sněžník. Turistická mapa ↓.
↑ Hrubý Jeseník (mapa) (JPEG). dudisoft.eu ↓.
↑ abcdefghijklmnopqrstuvwxyz Kozí hřbet (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2018-11-03].
↑ Jan Bína, Jaromír Demek: Z nížin do hor: Geomorfologické jednotky České republiky. Wyd. 1. Praga: Academia, 2012. ISBN 978-80-200-2026-0. OCLC 796017373. (cz.)
↑ ab Vlčí sedlo (cz.). turistika.cz. [dostęp 2018-11-03].
↑ Hrubý Jeseník (mapa). dudisoft.eu ↓.
↑ abc Kozí hřbet (Mapa lotnicza) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2018-11-03].
↑ ab V oboře Loučná je místo nejen pro jeleny (cz.). mskriby.cz, 2010-08-31. [dostęp 2018-11-03].
↑ U Margaretky (cz.). turistika.cz. [dostęp 2018-11-03].
↑ ab Zdeňka Jordanová: Lovecké chaty v Jeseníkách. Margareta (Margaretka) (cz.). lovecke-chaty-v-jesenikach.webnode.cz. [dostęp 2018-11-03].
↑ Cymerman 1998 ↓, s. 531 (mapa).
↑ Geologická mapa. (geologická jednotka 13, 1018, 1022, 1024 i 1027) ↓.
↑ Jan Otčenášek: Studánka Margareta (4774) (cz.). estudanky.eu, 2011-07-06. [dostęp 2018-11-03].
↑ Cyklotrasa 6158 Tetřeví chata - Obrázek (cz.). ejeseniky.com. [dostęp 2018-11-03].
↑ Cyklotrasa č.6255 (cz.). regtim-jeseniky.cz. [dostęp 2018-11-03].
↑ Jelení obora Loučná nad Desnou. (PDF) (cz.). lsloucna.lesycr.cz. [dostęp 2018-11-03].
↑ ab Kozí hřbet (Mapa tras narciarskich) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2018-11-03].
Bibliografia |
Zbigniew Cymerman. Spory o podział geologiczny Sudetów. (PDF). „Przegląd Geologiczny”. 46 nr 6, s. 530–536, 1998. ISSN 0033-2151. OCLC 995455330.
- Geologická mapa 1:50 000 (cz.). W: Česká geologická služba [on-line]. mapy.geology.cz.
- Historie jesenické přírody. (PDF) (cz.). jeseniky.ochranaprirody.cz.
- Hnutí DUHA a přátelé Jeseníků: Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky (PDF) (cz.). hnutiduha.cz, marzec 2002.
- Hrubý Jeseník (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz.
- Hrubý Jeseník (mapa) (JPEG) (cz.). dudisoft.eu. [zarchiwizowane z tego adresu].
- Jeseníky jih. Turistická a cykloturistická mapa 1:25 000. Wyd. 1. Česká Lípa: Eurokart, 2010. ISBN 978-80-87380-18-5.
- Jeseníky – Praděd, Králický Sněžník. Turistická mapa 1:50 000. Vizovice: SHOCart, 2010. ISBN 978-80-7224-178-1.
- Jesioniki. Pradziad. Jeseník. Mapa aktualizowana w terenie. Skala 1:40 000. Wyd. III. Wrocław: Studio PLAN, 2014.
| ||||||
Szczyty Wysokiego Jesionika
Galeria mulitmediów w Wikimedia Commons
