Wielmoża
| ||
 Kościół | ||
Państwo |  Polska | |
Województwo | małopolskie | |
Powiat | krakowski | |
Gmina | Sułoszowa | |
Liczba ludności (30.06.2017) | 1573 | |
Strefa numeracyjna | (+48) 12 | |
Kod pocztowy | 32-045[1] | |
Tablice rejestracyjne | KRA | |
SIMC | 0337320 | |
Położenie na mapie gminy Sułoszowa   Wielmoża | ||
Położenie na mapie Polski  Wielmoża | ||
Położenie na mapie województwa małopolskiego  Wielmoża | ||
Położenie na mapie powiatu krakowskiego  Wielmoża | ||
 50°15′10″N 19°49′31″E/50,252778 19,825278 | ||
Wielmoża – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Sułoszowa, przy drodze wojewódzkiej nr 794. W 1595 roku wieś położona w powiecie proszowskim województwa krakowskiego była własnością wojskiego krakowskiego Stanisława Szafrańca[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.
Spis treści
1 Integralne części wsi
2 Spis ulic
3 Edukacja
4 Budynki Użyteczności Publicznej
5 Religia
6 Sport
7 Historia
8 Przypisy
Integralne części wsi |
Integralne części wsi Wielmoża: Ameryka, Długa, Grodzisko, Herianówka, Kamieniec, Lemierzysko, Margiel, Podbodzanek, Podlesie, Poprzeczna, Psia Górka, Stara Wieś, Wesoła, Zacisze[3][4].
Spis ulic |
Długa, Krótka, Wesoła, Podzamcze, Graniczna, Szkolna, Alternatywy, Grodzka, Dolina Zachwytu, Brzozowa, Kamieniec Dolny, Kamieniec Górny, Krakowska, Widokowa, Poprzeczna, Poręba, Zamkowa, Zacisze, Stara Wieś, Leśna, Spokojna, Herianówka, Parkowa.
W 2016 roku zostały wprowadzone 23 nazwy ulic[5].
Edukacja |
Przedszkola
- Przedszkole Publiczne w Zespole Szkolno-Przedszkolnym ul. Szkolna 55
Szkoły Podstawowe
- Szkoła Podstawowa im. Powstańców Styczniowych w Zespole Szkolno-Przedszkolnym ul. Szkolna 55
Budynki Użyteczności Publicznej |
- Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej ul. Szkolna 9.
- Centrum Kultury i Biblioteki Publicznej ul. Szkolna 53.
Religia |
- Kaplica Rzymskokatolicka pw. św Kazimierza Królewicza ul. Szkolna 11
Sport |
- Klub Sportowy SSL "Wielmożanka" – Wielmoża
Historia |
Wieś Wielmoża, tak jak wiele innych osad w XIII wieku była wsią książęcą i gdy książę Bolesław Wstydliwy w 1257 r. przenosił klasztor Sióstr Klarysek z Zawichostu do Grodziska, to uposażył go dobrami ziemskimi w postaci kilkunastu wiosek, w tym także wsią Wielmoża. W roku 1274 siostra Agnieszka, przełożona klasztoru daje sołtystwo we wsi „Wielmoża” niejakiemu Uciechonowi, bratu Cristana z zakonu minorytów dla osadzenia wsi na prawie niemieckim. Dla wsi wyznaczono wówczas 60 łanów, w których mieściły się łany zasadźcy (sołtysa) i łany klasztorne. Sołtys otrzymał sześć łanów dziedzicznych, młyn, karczmę, trzeci denar z kar sądowych. Osadnicy otrzymują wolny wręb w lasach klasztornych, drewno na budowę i opał. Po 16 latach osadnicy płacić będą po fertonie z łanu i dawać po cztery mary pszenicy, żyta i owsa. Dziesięciny ze wsi pobierał biskup krakowski. W roku 1334 Jan biskup ustępuje klasztorowi połowę dziesięcin. Pod koniec XIV wieku wieś Wielmoża i folwark Milonki odpadły od klasztoru, bo je siłą zagarnął Piotr Szafraniec, dziedzic z Pieskowej Skały. W połowie XV wieku wieś Wielmoża, gdy już należy do Szafrańców, uprawiała 24 łany kmieca, karczmę z rolą, która płaciła czynszu 7 grzywien i był we wsi tylko jeden zagrodnik. Dziesięcinę dawano w połowie klasztorowi Sióstr Klarysek w Krakowie, a drugą połowę oddawano altaryi św. Marcina w Krakowie. Następnie altarya drogą zamiany za dziesięcinę z Zadroża, z klasztorem, pobierała całą dziesięcinę do 20 grzywien. W roku 1490 według registru poborowego powiatu krakowskiego Wielmoża miała około 21 łanów. W 1581 Stanisław Szafraniec płacił podatek tylko od 13 łanów kmiecych, dwóch kominów z bydłem i jednego rzemieślnika. Od XV wieku wieś Wielmoża przeszła więc pod władanie Szafrańców, dziedziców pieskoskalskich i ich następców Zebrzydowskich, Wielkopolskich i Mieroszewskich. Wieś Wielmoża w założeniach pierwotnych składała się z obszaru 60 łanów, w skład których wchodziły łany kmiece, dworskie, karczemne, klasztorne i lasy, których wówczas było dużo.Podczas Insurekcji Kościuszkowskiej doszło do przegranej bitwy pod Wielmozą – " z 17 na 18 maja 1794r rozpoznanie stoczyło potyczkę pod Wielmożą z powstańczą grupa kawalerii i piechoty z jedną armatą, podczas której do niewoli dostał się dowodzący polakami major Marcin Wierzbowski. Wszystkie kolumny pruskie połączyły się i rozwinęły między Wielmożą a Zadrożem do ataku na Skałę.
Przypisy |
↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
↑ Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 108.
↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
↑ BarbaraB. Ciryt BarbaraB., DziennikD. Polski DziennikD., Sułoszowa, Wielmoża. Przemeldowali mieszkańców, „dziennikpolski24.pl” [dostęp 2016-11-04] .
| |||||||||||
